Memorie van toelichting - Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2024 - Main contents
Deze memorie van toelichting i is onder nr. 2 toegevoegd aan wetsvoorstel 36410 V - Vaststelling begroting Buitenlandse Zaken 2024.
Officiële titel | Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2024; Memorie van toelichting; Memorie van toelichting |
---|---|
Document date | 19-09-2023 |
Publication date | 19-09-2023 |
Nummer | KST36410V2 |
Reference | 36410 V, nr. 2 |
External link | original article |
Original document in PDF |
Tweede Kamer der Staten-Generaal
Vergaderjaar 2023
2024
36 410 V
Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Buitenlandse Zaken voor het jaar 2024
Nr. 2
MEMORIE VAN TOELICHTING
INHOUDSOPGAVE
Geraamde uitgaven en ontvangsten 3
2.2 Belangrijkste beleidsmatige mutaties 20
2.4 Planning Strategische Evaluatie Agenda 25
2.5 Overzicht risicoregelingen 26
Artikel 1 Versterkte internationale rechtsorde 27
Artikel 2 Veiligheid en stabiliteit 31
Artikel 3 Effectieve Europese samenwerking 38
Artikel 4 Consulaire dienstverlening en uitdragen Nederlandse waarden 47
Artikel 6 Nog onverdeeld (HGIS) 55
Bijlage 1: Verdiepingshoofdstuk 63
Bijlage 2: Moties en toezeggingen 67
Bijlage 3: Subsidieoverzicht 84
Bijlage 4: Uitwerking Strategische Evaluatie Agenda 86
GERAAMDE UITGAVEN EN ONTVANGSTEN
Figuur 1 Geraamde uitgaven verdeeld over beleidsartikelen en niet-beleidsartikelen (bedragen x € 1 mln.). Totaal € 12.790,1
-
1.Versterkte
internationale rechtsorde |
131,9 |
|
|
1 272,8 |
|
4 Consulaire dienstverlening en uitdragen Nederlandse waarden |
11.193,6 |
|
61,2 |
||
5 Geheim |
0,0 |
|
6 Nog onverdeeld |
11,9 |
|
7 Apparaat |
| 1.118,7 |
0 2.500 5.000 7500 10.000 12.500
Figuur 2 Geraamde ontvangsten verdeeld over beleidsartikelen en niet-beleidsartikelen (bedragen x € 1 mln.). Totaal € 4.075,5
-
2.Veiligheid en stabiliteit
-
3.Effectieve Europese samenwerking
4 Consulaire dienstverlening en uitdragen Nederlandse waarden
5 Geheim 0,0
124,7
0 1.000
7 Apparaat
2.000 3.000 4.000 5.000
A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET BEGROTINGSWETSVOORSTEL
Wetsartikel 1 tot en met 3
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij de wet vastgesteld.
Het wetsvoorstel strekt ertoe om de onderhavige begrotingsstaat/begrotingsstaten voor het aangegeven jaar vast te stellen.
Alle voor dit jaar vastgestelde begrotingswetten tezamen vormen de Rijksbegroting voor dat jaar. Een toelichting bij de Rijksbegroting als geheel is opgenomen in de Miljoenennota.
Met de vaststelling van dit wetsartikel worden de uitgaven, verplichtingen en de ontvangsten vastgesteld. De in de begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zogenoemde begrotingstoelichting).
De Minister van Buitenlandse Zaken
H.G.J. Bruins Slot
B. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ DE BEGROTINGSARTIKELEN
Deze leeswijzer gaat in op de opbouw van de beleidsagenda, de beleidsar-tikelen en de overige onderdelen van de begroting.
Algemeen
Buitenlandse betrekkingen zijn een zaak van het Koninkrijk der Nederlanden: Nederland in Europa en in het Caribisch gebied (zowel de openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba, alsmede de autonome Landen Aruba, Curagao en Sint Maarten). Waar deze begroting spreekt over «Nederland» of «Nederlands» wordt daarmee bedoeld: «(van) het Koninkrijk der Nederlanden», tenzij het gaat om zaken die specifiek het land Nederland betreffen, zoals het EU-lidmaatschap, ontwikkelingssamenwerking, NAVO-lidmaatschap en Nederlandse beleidsuitvoering.
Het Ministerie van Buitenlandse Zaken is een Koninkrijksministerie en de Minister is een Koninkrijksminister. Dat betekent dat niet alleen de belangen van Nederland behartigd dienen te worden, maar ook van de Caribische delen van het Koninkrijk. Het is dan ook de inzet van Buitenlandse Zaken, inclusief het postennet, om de belangen van alle delen van het Koninkrijk op het gebied van buitenlandse betrekkingen zo optimaal mogelijk te incorporeren in het bredere buitenlandbeleid van het Koninkrijk.
Beleidsartikelen
In de beleidsartikelen staan de volgende onderdelen per begrotingsartikel verder uitgewerkt:
A: Algemene doelstelling
Elk beleidsartikel begint met de algemene doelstelling (titel van het beleids-artikel) met een korte toelichting.
B: Rol en verantwoordelijkheid
De rol en de verantwoordelijkheid van de Minister wordt beschreven aan de hand van de volgende categorieën: stimuleren, financieren, regisseren en uitvoeren.
Volgens het uitgangspunt van verantwoord begroten zijn er alleen kwantitatieve indicatoren bij resultaatverantwoordelijkheid. Een indicator onderbouwt de resultaatverantwoordelijkheid van de Minister voor een deel van de consulaire dienstverlening (beleidsartikel 4). Op de overige beleidsterreinen van Buitenlandse Zaken heeft de Minister een stimulerende of financierende rol, en in sommige gevallen een regisserende rol. De mogelijkheden voor kwantitatieve effectmeting voor de meeste beleidsterreinen van Buitenlandse Zaken zijn dan ook beperkt. Kenmerkend is de internationale context waarin veel spelers en factoren de doelbereiking beïnvloeden. Vaak is er een gezamenlijke inspanning waarbij het weinig zinvol is (een deel van) de resultaten toe te rekenen aan Nederland, dat een deel van de input heeft verzorgd. Kwaliteitsbewaking van de beleidsuitvoering vindt plaats door middel van periodieke beleidsdoorlichtingen.
C: Beleidswijzigingen
Dit is een overzicht van belangrijke wijzigingen als gevolg van nieuw regeringsbeleid, evaluatie of voortschrijdend inzicht. Daar waar sprake is van beleidswijzigingen die in beleidsnotities zijn verschenen, is verwezen naar de betreffende notitie met het Kamerstuk.
D1: Budgettaire gevolgen van beleid
In het kader van «verantwoord begroten» presenteren departementen de financiële inzet op instrumentniveau. Het aantal activiteiten en het aantal financiële instrumenten van het Ministerie van Buitenlandse Zaken inclusief het postennet is aanzienlijk. In sommige gevallen zijn de instrumenten nog niet bekend, omdat de programma's na het verschijnen van de begroting starten en dan duideljk wordt hoe financiering plaatsvindt. Voor deze onderdelen is het verwachte instrument gekozen. Daarnaast geldt voor de gehele BZ-begroting dat er niet gestuurd wordt op instrumenten maar op te bereiken resultaten. Dit kan betekenen dat de gebruikte instrumenten (subsidies, bijdragen etc.) voor hetzelfde instrumentonderdeel van jaar tot jaar kunnen verschillen. Dit is bij een aantal artikelen zichtbaar. Tevens betekent dit ook dat voor hetzelfde instrumentonderdeel meerdere instrumenten mogelijk zijn. Deze gegevens worden opgenomen vanuit het meest recent beschikbare departementale jaarverslag.
Per beleidsartikel is een tabel budgettaire gevolgen van beleid opgenomen. Na deze tabellen wordt een toelichting op de mutaties gegeven. Hierbij worden per artikel de mutaties die groter of gel ijk zijn aan de ondergrenzen in onderstaande staffel conform de Rijksbegrotingsvoorschriften toegelicht. De wijzigingen van de verplichtingen worden alleen toegelicht wanneer ze groter zijn dan 10% ten opzichte van de stand in de 1e suppletoire begroting op artikelniveau.
Tabel: Ondergrenzen conform Rijksbegrotingsvoorschriften
Omvang begrotingsartikel (stand ontwerpbegroting) in € miljoen |
Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen) |
Technische mutaties (ondergrens in € miljoen) |
< 50 |
1 |
2 |
=> 50 en < 200 |
2 |
4 |
=> 200 < 1000 |
5 |
10 |
=> 1000 |
10 |
20 |
D2: Budgetflexibiliteit
Conform de rijksbrede begrotingsvoorschriften is per begrotingsartikel aangegeven welk percentage van de programmauitgaven juridisch is vastgelegd, welk percentage bestuurlijk is gebonden, het percentage dat beleidsmatig is gereserveerd almede het percentage dat nog niet is ingevuld/vrij te besteden. De peildatum hiervoor is 1 januari 2024. Daarnaast wordt het onderdeel juridisch verplicht op het niveau van Financieel Instrument toegelicht.
E: Toelichting op de financiële instrumenten
Deze toelichting geeft per artikelonderdeel inzicht in de financiële instrumenten, zoals in de tabel onder D zijn opgenomen.
Overige onderdelen van de begroting
Na de vier beleidsartikelen volgen de drie niet-beleidsartikelen en het verdiepingshoofdstuk. De niet-beleidsartikelen zijn artikel 5, «geheim», artikel 6 «nog onverdeeld» waarin de reserveringen voor loon- en prijsindexatie binnen de Homogene Groep Internationale Samenwerking (HGIS) staat opgenomen en artikel 7 «apparaat» waarin een splitsing is aangebracht tussen personele- en materiële uitgaven. Ten slotte volgen vijf bijlagen: (1) het verdiepingshoofdstuk (2) de lijst met moties en toezeggingen aan de Kamer, (3) het subsidieoverzicht, (4) en de Strategische Evaluatie Agenda.
De relatie met de HGIS-nota
Samen met de departementale begrotingen wordt ook de HGIS-nota aan de Staten-Generaal gepresenteerd. Deze omvat naast de HGIS uitgaven en ontvangsten van Buitenlandse Zaken ook buitenlanduitgaven en -ontvangsten van de andere ministeries. Deze bundeling bevordert de samenhang en samenwerking die voor een geïntegreerd en coherent buitenlandbeleid van belang zijn. De nota over de HGIS bevat een overzicht van de belangrijkste programma's en uitgaven voor het buitenlandbeleid, waaronder een overzicht van de begrotingsontwikkelingen binnen de HGIS en bijlagen die alle buitenlanduitgaven overzichtelijk presenteren, zoals een totaaloverzicht van de buitenlanduitgaven die als officiële ontwikkelingshulp (ODA) kwalificeren.
Motie Schouw
In juni 2011 is de motie Schouw ingediend en aangenomen. Deze motie zorgt er voor dat de landenspecifieke aanbevelingen van de Raad op grond van de nationale hervormingsprogramma's een eigenstandige plaats krijgen in de departementale begrotingen. De landenspecifieke aanbevelingen voor 2024 hebben geen gevolgen voor de departementale begroting van Buitenlandse Zaken.
Groeiparagraaf
In de kabinetsreactie op het rapport 'Ongekend onrecht' heeft het kabinet onder andere maatregelen aangekondigd gericht op actieve openbaarmaking van informatie en op verbetering van de informatiehuishouding bij de ministeries ('Open op orde'). Verder schrijft artikel 3.5 van de Wet open overheid (Woo) voor dat een bestuursorgaan in de begroting aandacht besteedt aan de beleidsvoornemens inzake de uitvoering van de Woo en in de jaarlijkse verantwoording verslag doet van de uitvoering ervan. In deze begroting is daarom, ook in navolging van de Rijksbegrotingsvoorschriften 2022, een openbaarheidsparagraaf opgenomen (paragraaf 2.3). Daarin wordt beschreven hoe het Ministerie van Buitenlandse Zaken werkt aan een continue verbetering van de informatiehuishouding en grotere transparantie van overheidsinformatie richting burger en parlement. Deze openbaarheidsparagraaf is ook van toepassing op de begroting voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking.
Op verzoek van de Kamer monitort het CBS jaarlijks hoe Nederland er voor staat op het gebied van brede welvaart en de Duurzame Ontwikkelingsdoelen (ofwel Sustainable Development Goals, SDG's). Dit wordt gemeten aan de hand van een set indicatoren die gaan over de kwaliteit van leven hier en nu, rekening houdend met de mate waarin dit invloed heeft op toekomstige generaties en op mensen in andere landen (afwentel-effecten). Dit jaar heeft CBS voor het eerst een factsheet gemaakt waarin een aantal van deze indicatoren aan de BZ en BHOS begrotingen zijn gekoppeld, met de daarbij behorende SDG's. Hierin is te zien dat het Ministerie van Buitenlandse Zaken vooral positief bijdraagt op het gebied van duurzame economische ontwikkeling, handel en investeringen. Verder staat Nederland op plaats 5 in de EU als het gaat om de uitgaven aan ontwikkelingssamenwerking.
In de Rijksbegrotingsvoorschriften 2022 is een verfijning van de in de definitie 'geschatte budgetflexibiliteit ' opgenomen. Van de ramingen van de programma-uitgaven worden in procenten van het totaal per artikel voor het begrotingsjaar t vermeld: het bedrag dat juridisch is verplicht, het bedrag dat bestuurlijk is gebonden, het bedrag dat beleidsmatig is gereserveerd en het bedrag dat nog niet is ingevuld/vrij te besteden. Voor de Tweede Kamer, vergaderjaar 2022-2023, 36 200 V, nr. 2 7 juridisch verplichte uitgaven wordt op het niveau van een Financieel Instrument als geheel een kwalitatieve toelichting opgenomen. Door het aanbrengen van deze verfijning en door deze uiteindelijk ook in meerjarig perspectief te plaatsen wordt het inzicht in de budgetflexibiliteit vergroot.
Een veranderende wereldorde
De huidige geopolitieke context waarin Nederland opereert is complex en weerbarstig. Dat komt het meest tot uitdrukking in de Russische agressie-oorlog tegen Oekraïne met grote gevolgen voor de Europese veiligheidsor-dening en de nationale veiligheid. Ook de assertieve houding van China op het wereldtoneel brengt geopolitieke uitdagingen met zich mee. Zo probeert China een dominante positie op te bouwen in de eigen regio en heeft het in verschillende initiatieven uiteengezet hoe het een ander internationaal systeem wil creëren dan de huidige op regels gebaseerde wereldorde.1 Er is sprake van toenemende geopolitieke competitie op een veelheid van gebieden zoals veiligheid, energie, voedsel, technologie en gezondheid.
Deze geopolitieke trends zorgen voor druk op het open wereldwijde economische systeem en het op regels gebaseerde multilaterale (handels)systeem. De verschuiving van het demografische en economische zwaartepunt naar het oosten en het zuiden en het eroderen van het vertrouwen in het multilaterale systeem en de relaties met Westerse landen vraagt, naast de meer onmiddellijke uitdagingen waarvoor de oorlog tegen Oekraïne ons stelt, om intensiever te investeren in de relaties met landen in andere delen van de wereld. Dat geldt onder meer voor Afrika, Lat ijns-Amerika maar ook de Indo-Pacific, de belangrijkste economische groeiregio van de wereld waar een derde van de wereldbevolking woont. Versterkt engagement is van groot belang voor de bescherming en hervorming van de integriteit van de op regels gebaseerde multilaterale stelsel.
Nu de Europese en Nederlandse invloed op het wereldtoneel afneemt is het tevens van belang dat Nederland optrekt met gelijkgezinden. De EU is en blijft het primaire handelingspodium van het Nederlandse buitenlandbeleid.
Om deze uitdagingen in 2024 en verder het hoofd te bieden is het beleid van de minister van Buitenlandse Zaken het afgelopen jaar aangescherpt met diverse deelstrategieën2 die in 2024 de basis vormen van het Nederlandse buitenlandbeleid.
Hieronder wordt een uitwerking geschetst van deze beleidsprioriteiten en handelingsperspectieven voor 2024 en verder, met aandacht voor Europese samenwerking, veiligheid, betrekkingen met landen en regio's in de wereld en het belang van internationale rechtsorde & mensenrechten. Tot slot zal kort worden ingegaan op de inzet van het Ministerie aangaande crisisbeheersing, cultuur en de diplomatieke inzet (postennet).
Europese samenwerking
Brede ontwikkelingen in de Europese Unie
Zoals beschreven in de Staat van de Unie Kamerbrief maakt de EU integraal deel uit van ons dagelijks leven. De afgelopen jaren is de EU voor ongekende uitdagingen gesteld. Naast de veranderende geopolitieke context bepalen de groene en digitale transities en de toekomstige uitbreiding van de EU grotendeels de agenda. Intussen maken burgers zich zorgen over de kosten van levensonderhoud als gevolg van inflatie en stijgende energieprijzen. Om deze uitdagingen het hoofd te bieden, ziet Nederland een toekomst voor zich met een sterke Unie en sterke lidstaten. Hierbij vormen drie dwarsdoorsnijdende thema's de paraplu: de Unie als geopolitieke speler, opwaartse sociale en economische convergentie, onder meer via de groene en digitale transities, en rechtsstatelijkheid en goed bestuur.
Het geopolitieke handelingsvermogen wordt onder andere versterkt door een geïntegreerde inzet - en verdere ontwikkeling van - EU instrumentarium voor gemeenschappelijk buitenlandbeleid. Het kabinet zet hiertoe onder andere in op het vergroten van de open strategische autonomie (OSA) van de EU.3 OSA vereist onder andere het structureel versterken van het politiek-economisch fundament van de EU, het mitigeren van de risico's van strategische afhankelijkheden en het vergroten van het geopolitiek handelingsvermogen van de EU. Een ander voorbeeld hiervan het EU Global Gateway-initiatief: door een gecombineerde inzet van OS-, handelsen diplomatiek instrumentarium worden doelstellingen op het sn ijvlak van EU-belangen en partnerlanden nagestreefd.
Ook is het van belang dat er voldoende uitvoeringskracht bij de EU en lidstaten in transitie is om de ambitieuze doelen waar te maken. Deze inzet zal terugkomen in de Nederlandse inzet voor de nieuwe Commissie die in 2024-2029 zal aantreden. Voor een breed draagvlak onder burgers zet het kabinet zich in voor democratische legitimiteit van de EU, transparante besluitvorming en voortzetting van de burgerdialogen, die onder meer voortkwamen uit de Conferentie over de Toekomst van Europa.
Open strategische autonomie
Onder de eerste pijler van Open strategische Autonomie4 bljft het kabinet zich inzetten voor zaken als een sterke, duurzame en eerlijke interne markt, en voor innovatie, technologisch leiderschap en excellent onderzoek, zodat onze economie toekomstbestendig, concurrerend en weerbaar blijft. Onder de tweede pijler zal de Taskforce Strategische Afhankel ijkheden actief werken aan het inzichtelijk maken en mitigeren van de risico's van strategische afhankel ijkheden. Uitvoering van de Nationale Grondstoffenstrategie en de Critical Raw Materials Act in Europees verband dragen bij aan het vergroten van de leveringszekerheid van kritieke grondstoffen. Onder de derde pijler continueert het kabinet zijn inzet om de slagkracht van de EU te vergroten, onder andere door de EU in te staat stellen haar economische macht om te zetten in geopolitiek handelingsvermogen en de besluitvaardigheid van de EU te vergroten (waaronder door gekwalificeerde meerderheid (QMV) besluiten op specifieke terreinen binnen het GBVB).
Rechtsstatelijkheid
Nederland bljft zich, samen met gelijkgezinde lidstaten, hard maken voor de bescherming van de rechtsstaat in de EU. Het is hierbij van belang dat het gehele rechtsstaatinstrumentarium zo effectief mogelijk wordt ingezet om rechtsstaats-problematiek te voorkomen, te signaleren en waar nodig aan te pakken, bijvoorbeeld in lidstaten als Polen en Hongarije.
Migratie
Effectieve samenwerking binnen de EU is cruciaal om voortgang te bereiken op het gebied van migratie. Nederland continueert de inzet voor een effectief, rechtvaardig en humaan migratiebeleid in de Europese Unie, bijvoorbeeld bij de onderhandelingen inzake het asiel- en migratiepact, waarin Nederland een balans tussen solidariteit en verantwoordelijkheid nastreeft. Het kabinet stelt zich constructief op om tot voortgang te komen en werkt waar mogelijk samen met andere EU-lidstaten.
Groene en digitale transities
Met de Green Deal en het Fit-for-55 pakket zijn de afgelopen jaren grote stappen gezet om de EU op een pad richting klimaatneutraliteit in 2050 te zetten. Het kabinet continueert het werk op de digitale Europese agenda, gericht op fundamentele waarden, kansen die digitalisering biedt voor bedrijven en burgers, cyberveiligheid, goed functionerende markten, digitale infrastructuur, digitale vaardigheden en essentiële digitale technologieën.
Global Gateway
Global Gateway is de EU-connectiviteitsstrategie die beoogt in de periode 2021-2027 EUR 300 miljard aan investeringen te mobiliseren in partner-landen. De strategie gaat uit van kernprincipes zoals hoge standaarden, goed bestuur en transparantie, gelijkwaardige partnerschappen en duurzaamheid en identificeert vijf prioritaire investeringsterreinen: digitale connectiviteit; klimaat en energie; transport; gezondheid; en onderwijs en onderzoek. Global Gateway is naast ontwikkelingssamenwerking ook een geopolitiek en geo-economisch project en is gestoeld op publiek-private samenwerking. Daarmee is het een voorbeeld van het behalen van ontwik-kelingsresultaten in partnerlanden, waarbij de EU zich gelijktijdig steviger kan positioneren als geopolitieke speler en kan bijdragen aan de open strategische autonomie van de EU.
Nederland zal zich inzetten voor een continue strategische discussie over de doelstellingen van Global Gateway, de centraliteit van ontwikkelingsimpact blijven benadrukken en zich inspannen het Nederlands bedrijfsleven actief op de kaart te zetten. Voorts acht het kabinet de koppeling van Global Gateway met andere initiatieven, in het bijzonder op het terrein van open strategische autonomie, versterkt engagement, kritieke grondstoffen en Indo-Pacific en de Afrikastrategie van belang.
Meerjarig Financieel Kader (MFK)
De Europese Commissie heeft op 20 juni jl. een voorstel gepresenteerd voor een tussentijdse herziening van het MFK. In het voorstel schetst de Commissie hoe de Europese Unie sinds 2020 geconfronteerd is met grote en onvoorziene uitdagingen, met name de oorlog in Oekraïne. Deze uitdagingen zijn voor de Europese Commissie aanleiding om tussentijdse herziening van het MFK te presenteren. Het kabinet is terughoudend ten aanzien van het tussentijds openbreken van het MFK. Het startpunt voor het kabinet is om eerst te kijken naar flexibilisering en herprioritering binnen de begroting. Het kabinet staat in beginsel positief tegenover het structureler vormgeven van de financiële EU-steun aan Oekraïne, in lijn met de inzet van het kabinet voor blijvende solidariteit met Oekraïne. De Nederlandse inzet bij de onderhandelingen over het MFK 2021-2027 was gericht op een modern en financieel houdbaar MFK met een eerl ijke verdeling van
5 In de beleidsagenda van de minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking is een passage over opvang in de regio opgenomen.
de lasten. Bij de verdere uitvoering van het MFK streeft het kabinet naar prudente, realistische en moderne EU-jaarbegrotingen met meer nadruk op voor Nederland prioritaire beleidsterreinen.
Bilaterale relaties
Nederland zal zich na het voorzitterschap van de Benelux Unie in 2023 blijven inzetten voor de voortrekkersrol van de Benelux binnen de EU. Daarnaast gaat Nederland in Benelux-verband verder met de in 2023 gehouden politieke bijeenkomsten tussen de Benelux en regionale partners, waaronder de Nordics. De vriendschapsband en samenwerking met buurlanden en Frankrijk wordt in 2024 verder geïntensiveerd door opvolging van afspraken gemaakt op succesvolle staatsbezoeken en regeringsconsultaties met Vlaanderen, België, Duitsland en Frankrijk in 2023. Mede om effectieve en tijdige beleidsbeïnvloeding te bewerkstelligen op Europees en internationaal vlak zal Nederland op onderwerpen van strategisch belang aansluiting zoeken bij de Frans-Duitse as. Nederland zal daarnaast blijven inzetten op bredere coalitievorming in Europees en multilateraal verband. Dit uit zich in verdere samenwerking op voor Nederland belangrijke thema's met landen als Tsjechië, Polen en Slovenië.
Sancties
Het Europese sanctie-instrumentarium is onderdeel van de Europese gereedschapskist om de geopolitieke Unie vorm te geven. Sancties worden ingezet in situaties waar de kernwaarden van de Unie in het gedrang komen: de internationale rechtsorde, mensenrechten en democratie. De Russische agressie tegen Oekraïne heeft geleid tot ongeëvenaarde maatregelen gericht op het signaleren van afkeuring van de schendingen van het internationaal recht en de mensenrechten, het verbinden van hoge kosten daaraan, het ontzeggen van financiële en technische middelen voor oorlogsvoering en het ontmoedigen van vergelijkbaar gedrag. Ook in andere situaties, zoals ten aanzien van Iran, Belarus, Syrië en mensenrechtenschendingen wereldwijd is het sanctie-instrument een belangrijk onderdeel van de Europese inzet. Dit is mogelijk dankzij de versterkte sanctie-capaciteit op het Ministerie van Buitenlandse Zaken, zowel voor het ontwikkelen van nieuwe restrictieve maatregelen, waarop NL binnen de EU één van de voorlopers is, als voor de coördinerende rol van BZ ten aanzien van sanctienaleving.5 Zo worden in de naleving waar nodig korte termijn pragmatische oplossingen getroffen om mazen snel te dichten.6 Daarnaast coördineert BZ de modernisering van het Nederlands sanctiestelsel om de nationale sanctiewet- en regelgeving ook voor de lange termijn te versterken en te bestendigen voor toekomstige crisissituaties.7
Tot slot bljft het kabinet zich richten op frequenter gebruik van gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming (QMV) binnen het Gemeenschappel ijk Buitenland en Veiligheidsbeleid (GBVB) op onder andere het terrein van sancties. Deze inzet krijgt inmiddels weerklank bij meerdere Lidstaten, hetgeen onder andere zichtbaar werd in het open pleidooi hiertoe samen met België, Duitsland, Luxemburg, Roemenië, Slovenië en Spanje.8
Westelijke Balkan en nabuurschap
Relaties met de Westelijke Balkan worden versterkt door intensivering van politieke dialoog en engagement met de regio, waar mogelijk in breder Europees verband. Nederland zal met betrekking tot de Westelijke Balkan blijven inzetten op rechtsstaathervormingen en behouden van politiek commitment aan EU-lidmaatschap. Op het gebied van veiligheid levert Nederland vanaf 2023 een aanvullende bijdrage aan de EU-operatie in Bosnië en Herzegovina.
Het kabinet zet in op meer strategische partnerschappen met de zuidel ijke buurlanden waarbij politieke en economische stabiliteit geadresseerd worden in combinatie met aandacht voor rechtsstaat, mensenrechten, corruptiebestrijding en fundamentele vrijheden. Het ten goede trouw implementeren van het Windsor Raamwerk biedt bijvoorbeeld nieuwe mogel ijk-heden om de relatie met het VK stap voor stap te verdiepen.
EU-uitbreiding
T.a.v. EU-uitbreiding bljft het kabinet strikt, fair en betrokken. Behoud van stabiliteit en de ondersteuning van rechtsstaatshervormingen vormen het uitgangspunt van het toetredingsbeleid. In aanvulling hierop zet het kabinet in op aansluiting van kandidaat-lidstaten bij het GBVB van de Unie. Daarnaast is het van belang dat de Unie zich gedegen voorbereidt op toekomstige toetreding van nieuwe lidstaten zoals de landen in de Westel ijke Balkan, maar bijvoorbeeld ook Oekraïne. De politieke, bestuurlijke, economische, financiële en veiligheidsimplicaties van EU-uitbreiding in de toekomst zullen de aankomende periode in kaart gebracht worden.
Veiligheid: vrede, veiligheid en defensie
Nieuwe Rijksbrede veiligheidsstrategie en Buitenland- en Veiligheidsvisie In 2023 is de Veiligheidsstrategie voor het Koninkrijk der Nederlanden opgeleverd door de minister van Justitie en Veiligheid en de minister van Buitenlandse Zaken. Deze strategie combineert de interne en externe dimensie van veiligheid en zet de koers uit van het Nederlandse veiligheidsbeleid voor de periode van 2023-2029.9 De minister van Buitenlandse Zaken geeft invulling aan de internationale dimensie van de Veiligheidsstrategie.
De NAVO als hoeksteen van ons veiligheidsbeleid Het kabinet draagt bij aan de verdediging van onze Oostflank en aan NAVO-missies binnen en buiten Europa. Nederland draagt significant bij aan het Ukraine Comprehensive Assistance Package (UCAP) om Oekraïne beter in staat stellen zich te verdedigen tegen de Russische agressie en op langere termijn weerbaarder te worden. Op de NAVO-top in Washington in 2024 wordt ook de voortgang in het versterken van de afschrikking en verdediging van de NAVO beschouwd. Nederland blijft volledig gecommitteerd aan het afschrikkingsbeleid van de NAVO, dat erop gericht is dat kernwapens nooit hoeven te worden ingezet.
Gemeenschappelijk Veiligheids- en Defensiebeleid
Binnen het GVDB wordt het Strategisch Kompas verder geïmplementeerd. Daarnaast zal de aandacht voor de Europese Vredesfaciliteit (EPF) onverminderd groot zijn. Nederland acht het van belang dat de steun uit deze faciliteit aan Oekraïne wordt voortgezet, maar ook dat er voldoende middelen beschikbaar blijven voor steun aan andere regio's in de wereld, de uitvoering van EU-missies en operaties en de implementatie van het Strategische Kompas.
Missies
Nederland neemt ook in 2024 met militairen, politiefunctionarissen en civiel experts deel aan (vredes)missies en operaties ter bevordering van de internationale rechtsorde. Deze blijven zich primair richten op de regio's waar de Nederlandse veiligheid en belangen in het geding zijn, onder meer in de Westelijke Balkan, aan de Oostflank van Europa, in Irak en in de Sahel.
Ontwapeningsinitiatieven en wapenbeheersing
Op het gebied van non-proliferatie is het voorkomen van een Iraans (en Noord-Koreaans) kernwapen een prioriteit. Hiertoe zet Nederland zich met internationale partners in. Op het gebied van ontwapening draagt Nederland bij aan een kernwapenvrje wereld, binnen de bondgenootschappelijke verplichtingen.
REAIM
Nederland bljft zich inzetten om de verantwoorde toepassing van kunstmatige intelligentie (AI) in het militaire domein hoog op de politieke agenda te houden.
Cyber
De toegenomen geopolitieke spanningen hebben een rechtstreekse uitwerking op de digitale omgeving. Nederland continueert zijn inzet zoals gepubliceerd in de Internationale Cyberstrategie.10
Hybride
De trend van een toenemend aantal hybride campagnes tegen Nederland en zijn partners wordt naar verwachting voortgezet. Het kabinet werkt in EU- en NAVO-kader aan het versterken van de weerbaarheid en respons om politieke en economische vrijheden van Nederland te beschermen. Daarnaast spant het kabinet zich actief in voor het bouwen van nieuwe, en bestendigen van gevestigde coalities met landen die vergel ijkbare dreigingen ondervinden of vergelijkbare belangen hebben.
Contraterrorisme en Nationale Veiligheid
De dreiging van terrorisme blijft aanzienlijk11 en ongewenste buitenlandse inmenging neemt toe. Het kabinet blijft inzetten op de bestrijding hiervan en is waakzaam voor nieuwe dreigingen als anti- institutioneel extremisme. Nederland bljft zich in internationaal verband inzetten voor de strijd tegen ISIS, waarbij naast het ISIS kerngebied in Irak en Syrië, ook nadrukkel ijk aandacht is voor ISIS in Afrika en Afghanistan.
Economische veiligheid
Het dreigingsbeeld statelijke actoren 212 laat zien dat economische veiligheid de komende jaren steeds belangrijker wordt. Het beschermen van de Nederlandse economische veiligheid vergt inzet op nationaal, Europees en internationaal vlak. Samenwerking met partners op het vlak van economische veiligheid wordt het komend jaar versterkt, mede door het een intensiveren van diplomaten in het postennet op het thema economische veiligheid.
Betrekkingen met landen en regio's
Nederland voert een eigenstandig buitenlandbeleid, maar dit komt niet in een vacuüm tot stand en wordt allereerst met EU-partners en andere bondgenoten vormgegeven. In een toenemend instabiele wereld zijn bondgenootschappen van essentieel belang. De oorlog tegen Oekraïne heeft eens te meer aangetoond hoe fundamenteel de trans-Atlantische relatie met de Verenigde Staten en Canada is en blijft voor de bescherming van de multilaterale rechtsorde en, zeker in NAVO verband, voor de veiligheid op het Europese continent en de toekomstige veiligheidsarchi-tectuur van Europa.
Bovendien is de Verenigde Staten een belangrijke en grotendeels gelijkgestemde partner op dossiers als cyberveiligheid, economische veiligheid en het versterken van economische weerbaarheid, democratie en mensenrechten, klimaat en energie, en het vormgeven en naleven van sanctieregimes. Datzelfde geldt voor Canada, waarmee het kabinet onze gel ijkgestemde relatie naar een hoger plan tilt.
Het vinden van een balans in de betrekkingen met China bljft het uitgangspunt van het Nederlandse beleid, in samenwerking met de EU en partners daarbuiten. Daarbij ligt steeds meer nadruk op het beschermen van onze waarden en belangen, onze (economische) veiligheid en het tegengaan van ongewenste inmenging in onze samenleving. Nederland en de EU blijven gezamenlijk inzetten op het vergroten van de eigen (economische) weerbaarheid. Tegelijkertijd blijft samenwerking met China onmisbaar bij het aanpakken van grote mondiale uitdagingen, zoals op het gebied van klimaat en duurzaamheid.
De mensenrechtensituatie in China blijft zorgwekkend. Nederland zal, bij voorkeur in EU-kader, deze blijven adresseren. De onderdrukking van de Oeigoeren in Xinjiang en het steeds verder inperken van burgerl ijke vrijheden in Hong Kong vragen daarbij bijzondere aandacht. China heeft eind 2022 zijn COVID-maatregelen losgelaten, hetgeen de gelegenheid biedt de contacten met Chinese leiders op te pakken. De verwachting is dat wederzijdse bezoeken op verschillende niveaus ook in 2024 vaker plaats zullen vinden.
Het komende jaar staat opnieuw in het teken van de Russische aanvalsoorlog in Oekraïne. Het kabinet bljft, samen met partners en bondgenoten, pal staan voor de vrijheid, onafhankelijkheid en soevereiniteit van Oekraïne. Oekraïne moet zichzelf ook op langere termijn kunnen bl ijven verdedigen tegen de Russische militaire invasie. Daarom is het cruciaal dat ons land blijft helpen met economische, militaire en humanitaire steun. Gelet op de grove en systematische schendingen van het humanitair oorlogsrecht door Rusland bljft het kabinet zich inspannen voor gerechtigheid in Oekraïne.
Extra sancties dragen eraan bij dat de machthebbers in Moskou, de Russische wapenindustrie en het militair-industrieel complex worden geraakt. Ook zet het kabinet in op een brede dialoog met landen overal ter wereld over de situatie in Oekraïne. Ondanks de groeiende repressie in Rusland bljft het kabinet, waar mogelijk, mensenrechtenverdedigers en onafhankelijke media in Rusland steunen, zodat een alternatief geluid voor de Kremlinpropaganda blijft bestaan.
Nederland zal de betrekkingen met de landen in de Indo-Pacific regio verder intensiveren.13 In het bijzonder met Australië, India, Zuid-Korea en Japan. Ook de relatie met de ASEAN-landen en ASEAN-voorzitter Indonesië zal worden versterkt, onder meer door in te zetten op een «development partner» status. Een actievere inzet van Nederland en de EU in de Indo-Pacific regio is nodig om de Nederlandse en Europese economische en politieke belangen adequaat te (blijven) behartigen. De EU-strategie voor de Indo-Pacific biedt mogelijkheden om, in partnerschap met EU-landen, samenwerking in en met de regio te bevorderen op het gebied van duurzaamheid, connectiviteit, en op economisch, politiek en veiligheidsgebied.
Bilateraal wordt er ingezet op het versterken van de samenwerking op de thema's economische veiligheid, cyber, technologische samenwerking en groene transitie, het versterken van samenwerking met ASEAN en kennisuitwisseling op het gebied van maritiem zeerecht en statelijke jurisdictie.
Een deel van de regio Latijns-Amerika en de Cariben is belangrijke economische partner en op veel vlakken een gelijkgezinde partner voor het Koninkrijk, o.a. op het gebied van de bescherming van de multilaterale/internationale rechtsorde, mensenrechten en democratie. Ook zijn verschillende landen in de regio essentiële partners bij het behalen van klimaatdoelstel-lingen, ook in het kader van de SIDS.
Ook geopolitieke ontwikkelingen en grensoverschrijdende georganiseerde criminaliteit vormen een bedreiging voor veiligheid binnen Europa en de LAC-regio. Voor de aanpak hiervan blijft het Koninkrijk zich inzetten aanpakken van onderliggende oorzaken door het versterken van partnerschappen. Het Koninkrijk steunt het vinden van een duurzame politieke oplossing voor de crisis in Venezuela, waarvan de humanitaire gevolgen rechtstreeks merkbaar zijn in de regio, o.a. de Caribische delen van het Koninkrijk.
Daarnaast blijft een constructieve en gelijkwaardige relatie met Suriname een prioriteit voor het Koninkrijk, waarmee recht wordt gedaan aan de bijzondere, historische band. In navolging van de excuses die de regering op 19 december 2022 heeft gemaakt voor het slavernijverleden zal het vervolgtraject in nauwe samenwerking met de Surinaamse regering en belangengroeperingen worden voortgezet. Met de Anton de Kom leerstoel aan de Vrije Universiteit wordt een bijdrage geleverd aan het maatschappelijke debat over de thema's die Anton de Kom aankaartte.
Nederland zal het proactieve Turkije-beleid voortzetten en inzetten op blijvende samenwerking met Turkije op een groot aantal thema's. Het kabinet erkent de belangrijke geopolitieke rol van Turkije op het wereldtoneel. Duurzame samenwerking op terreinen van wederzijds belang zoals veiligheid, terrorismebestrijding, migratie en klimaat is hierbij het uitgangspunt. Ook blijven mensenrechten en de rechtstaat integraal onderdeel van de relatie tussen Turkije, de EU en Nederland, maar ook in de Raad van Europa. Hier zal doorgaand aandacht aan worden besteed in gesprekken met de Turkse autoriteiten.
In lijn met de Afrikastrategie die in 2023 is uitgebracht, scherpt Nederland zijn inzet in Afrika aan door meer, gerichter en duurzamer te investeren in het continent en de gelijkwaardige relatie met Afrikaanse landen14.
Noord-Afrika staat voor vele uitdagingen, zoals economische onzekerheid, klimaatverandering, irreguliere migratie en instabiliteit. Juist vanwege deze thema's is de regio van groot belang voor Europa en voor Nederland. Nederland zet zich daarom zowel via Europese als bilaterale weg in voor goede relaties met deze landen. Met name Tunesië heeft hierbij speciale aandacht, vanwege de situatie op gebied van migratie.
Het belang van de Hoorn van Afrika als regio aan de rand van Europa blijft onverminderd groot als strategisch en economisch kansrijke regio. Tegelijkertijd is het mogelijk dat een aanhoudend conflict in Soedan bestaande crises en problemen verergert zoals de humanitaire noden, irreguliere migratiestromen, schulden en de toenemende invloed van extra-regionale spelers. Nederland zal zich ook in EU verband inzetten voor versterkt engagement met de regio in lijn met de Afrika strategie.
Het kabinet zet zich in voor het bevorderen van stabiliteit en (maritieme) veiligheid in de Golfregio en haalt de banden aan met landen in de Golf gericht op klimaat en energietransitie. Mensenrechten maken onlosmakel ijk onderdeel uit van de brede bilaterale relaties met deze landen. De mensenrechtensituatie in Iran bljft zorgelijk na de zware repressie van grootschalige protesten van eind 2022 en begin 2023. Het kabinet steunt een diplomatieke oplossing van de Iraanse nucleaire kwestie en bljft zich inzetten om de Iraanse militaire steun aan Rusland voor de oorlog tegen Oekraïne tegen te gaan. Met andere donoren steunt Nederland de VN in de succesvolle afronding van de reddingsoperatie van de Safer olietanker voor de Jemeni-tische kust.
De aanhoudende onrust in Israël en de bezette Palestijnse gebieden zorgen voor een neerwaartse geweldspiraal: de situatie is verslechterd en dat geeft reden tot zorg. De-escalatie is van blijvend belang. Het kabinet zal, ook in EU verband, de opties bl ijven verkennen hiertoe te komen, en toe te werken naar een vreedzame en duurzame oplossing. Het kabinet bljft via bilaterale of trilaterale wegen partijen stimuleren met elkaar in gesprek te bl ijven en steunt actief in dit kader ook gaande internationale initiatieven onder bemiddeling van de Verenigde Staten, Jordanië en Egypte.
Waarden, democratie en internationale rechtsorde
Mensenrechten, de democratische rechtstaat en de internationale rechtsorde vormen een belangrijk fundament voor vreedzame, inclusieve en welvarende samenlevingen. Het afgelopen decennium heeft zich echter een duidelijke negatieve trend voltrokken op al deze fronten.
Het nieuwe beleidskader Mondiaal Multilateralisme heeft als doel het multilaterale stelsel te beschermen, versterken en hervormen. Nederland zet hierbij onder meer in op het beschermen van fundamentele principes, het zijn van een betrouwbare speler, en op steun voor inclusieve en legitieme multilaterale organisaties.
Nederland blijft inzetten op de bovenstaande prioriteiten, waarop in de afgelopen jaren veel expertise is opgebouwd. Om effectief te blijven op deze terreinen zal Nederland vaker de samenwerking zoeken met niet-tradi-tionele partners, inzetten op het versterken van het multilaterale mensenrechteninstrumentarium en een duidelijke link leggen tussen de inzet op mensenrechten, de ontwikkeling van de democratische rechtstaat en de internationale rechtsorde.
Ernstige en grootschalige mensenrechtenschendingen en internationale misdrijven als agressie, oorlogsmisdrijven, misdrijven tegen de menselijkheid en genocide mogen niet onbestraft blijven. Nederland blijft in internationaal verband streven naar waarheidsvinding, gerechtigheid en rekenschap voor de slachtoffers van het neerhalen van vlucht MH17 en hun nabestaanden.
Samen met Oekraïne en andere internationale partners zetten Nederland en de EU zich ook in 2024 in voor de strijd tegen straffeloosheid met betrekking tot de Russische agressie tegen Oekraïne. Nederland zet daarom onder andere in op het vergaren van internationale steun en financiering voor aansprakelijkstelling en vervolging, en het documenteren van bewijs voor berechting. Nederland speelt een leidende rol bij het verkrijgen van gerechtigheid voor internationale misdaden begaan in niet alleen Oekraïne, maar ook in Syrië en zet zich in voor de verdere ontwikkeling van accountability in o.a. Irak, Iran, Myanmar en Afghanistan.
Als gastland van de hoogste rechterlijke instantie voor de uitleg van het internationaal recht, het Internationaal Gerechtshof, alsmede van het Internationaal Strafhof en andere internationaalrechtelijke instanties, is Nederland zich sterk bewust van de fundamentele rol die deze instanties hebben binnen de internationale rechtsorde en geeft daarom politieke en financiële steun aan internationale hoven en tribunalen.
Nederland zal in de dialoog met landen waarbinnen sprake is van democratische achteruitgang meer aandacht besteden aan het belang van bijvoorbeeld vrijheid van meningsuiting, vrijheid van vereniging en mediavrijheid en in deze landen projecten uit het Mensenrechtenfonds financieren. Via de Safety for Voices programma's investeert het kabinet de komende vijf jaar in toenemende veiligheid van journalisten en mensenrechtenverdedigers.
Het Koninkrijk der Nederlanden ziet het Kantoor van de Hoge Commissaris van de Mensenrechten (OHCHR) als belangrijkste multilaterale organisatie in de realisatie en bescherming van mensenrechten. Nederland blijft de OHCHR steunen, onder andere op het gebied van Accountability, Gelijke rechten LHBTIQ+, Vrijheid van Meningsuiting, Vrijheid van Religie en Levensovertuiging en Special Procedures.
Genocide-erkenning
Nederland verkent conform het regeerakkoord de erkenning van genocides met gelijkgestemde EU-landen en onder welke voorwaarden gezamenlijk tot erkenning van genocides kan worden overgegaan.
Feministisch buitenlandbeleid
Het in 2022 ingevoerde feministisch buitenlandbeleid15 wordt in 2024 nader geïmplementeerd binnen alle beleidsterreinen van het Ministerie en richt zich daarbij op de vier R-en: rights, representation, resources en reality check. Het kabinet zet zich met het feministisch buitenlands beleid in om ongelijkheid te verkleinen en streeft wereldwijd naar een gel ijkwaardige positie van mannen, vrouwen en non-binaire mensen. Het heeft daarbij bijzondere aandacht voor de positie van lhbtiq+ personen.
Nederlanders Wereldwijd & Consulair
(Consulaire) crisisbeheersing en paraatheid
Zowel de COVID-19 pandemie als crisissituaties in Afghanistan, Oekraïne, en meer recentelijk in Soedan, hebben de noodzaak van goede en moderne consulaire dienstverlening onderstreept. Als Nederlanders in het buitenland worden geconfronteerd met veiligheidsrisico's zorgt dat in de regel voor een forse stijging van hulpvragen en in sommige gevallen ook voor consulaire ondersteuning of evacuatie. Het afgelopen jaar is veel geïnvesteerd in de versterking van de crisis-paraatheid van het departement en het postennet. Het ministerie blijft werken aan het verder verbeteren van de consulaire dienstverlening aan en informatievoorziening voor Nederlanders in het buitenland. In 2024 worden er meer medewerkers voorbereid en getraind en wordt de samenwerking met andere (EU) landen en de benodigde infrastructuur versterkt.
Voortzetting modernisering en digitalisering van consulaire dienstverlening In lijn met de toename van het aantal wereldwijde reisbewegingen en het einde van de 'paspoortdip' zal de hoeveelheid visum- en reisdocument-aanvragen toenemen. Daar wordt op geanticipeerd door extra inzet van beslismedewerkers en van mobiele aanvraagstations (MVA). Tevens wordt conform het regeerakkoord Rutte IV de dienstverlening aan Nederlanders in het buitenland verder uitgebreid. Het wordt mogelijk op meer locaties via een externe dienstverlener een paspoort aan te vragen zodat minder ver hoeft te worden gereisd. Naast de onlangs geopende locaties in Madrid, Barcelona, Melbourne, Auckland, Durban en Kaapstad worden de komende maanden ook in de VS, Canada, Turkije en Irak dergelijke locaties geopend.
In 2024 wordt er verder gewerkt aan gebruikmaking van data ten behoeve van het inzichtelijk maken van consulaire ontwikkelingen en behoeften. Ook werkt BZ hard aan de ontwikkeling van een nieuwe applicatie voor het digitaal verwerken van Schengen visumaanvragen. De implementatie daarvan wordt in de loop van 2024 verwacht. Tevens wordt er verder gewerkt aan de strategische inzet van het visuminstrument. Op Europees niveau zijn de visumfacilitatieovereenkomsten tussen de EU en de Russische Federatie en de EU en Wit-Rusland opgeschort. Waar van toepassing kan in EU-verband het 'noodremmechanisme' worden gebruikt om de voorwaarden voor visumliberalisatie te borgen en kan artikel 25bis van de Visumcode worden ingezet voor de versterking van de terugkeersa-menwerking met derde landen.
Kunst en cultuur geven betekenis en vorm aan onze relaties: ze zorgen voor onderlinge verbondenheid. Met het vierjarig kader internationaal cultuurbeleid (ICB 2021-2024) wordt dat met name gezocht in de relaties met Europese landen, grensoverschrijdende samenwerking en een aantal voor Nederland belangrijke landen in de rest van de wereld. Culturele samenwerking ondersteunt ook de andere prioriteiten van buitenlandbeleid, zoals bijvoorbeeld in de ondersteuning van Oekraïne: in 2024 wordt de intensievere culturele samenwerking met Oekraïne voortgezet.
Daarnaast wordt in 2024 de academische en museale samenwerking met herkomstlanden van cultuurgoederen uit een koloniale context geïntensiveerd. Dit draagt bij aan een evenwichtige mondiale dialoog over het koloniale verleden en aan versterkte relaties met deze landen.
De internationale belangen van Nederland vragen om een brede en wereldwijde aanwezigheid van vertegenwoordigingen in het buitenland die Buitenlandse Zaken in staat stellen om via onze posten de rijksbrede Nederlandse ambities in het buitenland te blijven behartigen.16 Een postennet fit-for-purpose: nu en in 2030 is rijksbreed, professioneel, veilig en wendbaar.
Het netwerk van ambassades, consulaten-generaal, permanente vertegenwoordigingen en andere kantoren bljft onverminderd belangrijk voor de uitvoering van de taken die het Koninkrijk heeft op het onderhouden van diplomatiek verkeer, handelsbevordering richting andere landen en stimuleren van investeringen in Nederland, consulaire dienstverlening en ontwikkelingssamenwerking.
Vanwege structurele terugloop van de werkzaamheden wordt begin 2024 het consulaat-generaal in Chongqing gesloten. De vrijgevallen capaciteit wordt elders ter versterking van het netwerk binnen China ingezet.
2.2 Belangrijkste beleidsmatige mutaties
De onderstaande tabellen bevatten de belangrijkste mutaties voor respectievelijk de uitgaven en ontvangsten sinds de ontwerpbegroting 2023. De mutaties die groter zijn dan EUR 5 miljoen worden toegelicht en, indien politiek relevant, worden ook kleinere mutaties toegelicht.
Tabel 1 Belangrijkste beleidsmatige uitgavenmutaties t.o.v. vorig jaar (bedragen x € 1.000)
artikel |
2023 |
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
2028 |
|
Stand ontwerpbegroting 2023 |
13 009 330 |
13 517 935 |
13 975 646 |
14 267 860 |
14 662 835 |
||
Belangrijkste mutaties |
|||||||
|
1.2 |
|
|
|
|
||
|
2.4 |
|
|
|
|
|
|
|
3.1 |
|
|
|
|
|
|
Europese waardengemeenschap |
3.3 |
21 800 |
7 261 |
7 261 |
7 261 |
||
|
3.5 |
4 000 |
89 360 |
91 187 |
95 051 |
96 952 |
|
|
3.6 |
4 984 000 |
5 249 001 |
5 486 001 |
5 716 000 |
||
|
7.1 |
113 336 |
147 178 |
62 323 |
51 958 |
51 496 |
|
Overige mutaties |
77 865 |
|
|
|
|
||
Stand ontwerpbegroting 2024 |
12 794 804 |
12 790 108 |
13 941 102 |
14 318 487 |
14 704 580 |
18 608 031 |
Artikel 1.2 Deze mutatie betreft voornamelijk de verwerking van de ODA-herschikking, die leidt tot ombuigingen op het Mensenrechtenfonds ODA.
Artikel 2.4 Deze mutatie betreft voornamel ijk de verwerking van de ODA-herschikking, die leidt tot ombuigingen op het Stabiliteitsfonds ODA.
Artikel 3.1 In de eerste suppletoire begroting 2023 is de bni-afdracht bijgesteld als gevolg van verschillende mutaties, zoals:
-
-De verwerking van de vijfde aanvullende Europese begroting (Draft Amending Budget 5; DAB5) uit 2022 (meevaller van EUR 180 miljoen in 2023);
-
-De verwerking van de tweede aanvullende Europese begroting (DAB2) van 2023 (EUR 149 miljoen lagere bni-afdracht);
-
-Een meevaller op de bni-korting en een update van de overige ontvangsten (EUR 125 miljoen in 2023 en ca. EUR 100 in 2024 t/m 2027);
-
-Een nacalculatie over 2021 (tegenvaller van EUR 87 miljoen in 2023);
-
-Een nacalculatie over 2022 (meevaller van EUR 556 miljoen in 2024).
Tevens zijn de btw-afdrachten in 2023 bijgesteld met ca. EUR 23 miljoen euro. Hieraan ligt één mutatie ten grondslag die een technische wijziging in de raming betreft. Deze mutatie heeft dezelfde orde van grootte effect voor 2024-2027
Bni-korting update
Ieder jaar worden de kortingen die Nederland en enkele andere lidstaten krijgen op de bni-afdracht geactualiseerd op basis van de meest recente deflator voor het bbp die beschikbaar is wanneer de ontwerpbegroting wordt opgesteld, zoals vastgelegd in het Eigenmiddelenbesluit. Vanwege de hoge inflatie leidt dit voor Nederland net als vorig jaar tot een hoger dan verwachte bruto-korting op de bni-afdracht. Dit leidt tot een lagere raming van de bni-afdracht van EUR 77 miljoen in 2024 oplopend tot EUR 82 miljoen in 2027
Update VK-bijdrage
In het voorstel voor de jaarbegroting 2024 actualiseert de Commissie de verwachte bijdrage van het Verenigd Koninkrijk uit hoofde van het Terug-trekkingsakkoord. Deze bijdrage valt voor 2024 lager uit dan waar in de raming van de Nederlandse EU-afdrachten rekening mee werd gehouden. Dit heeft als gevolg dat de raming van de Nederlandse bni-afdracht naar boven wordt bijgesteld met EUR 75 miljoen.
Technische aanpassing
Ieder jaar doet de Commissie, conform artikel 4 van de MFK-verordening, een aantal technische aanpassingen aan het MFK die gevolgen hebben voor de MFK-plafonds. Het gaat om: een actualisatie van de speciale instrumenten, de boete-opbrengsten en de inzet van het enkelvoudige marge-instrument (Single Margin Instrument; SMI). Aangezien de raming van de Nederlandse EU-afdrachten gebaseerd is op het MFK-betalingen-plafond plus de maximale omvang van de speciale instrumenten, wijzigt dientengevolge ook de raming van de Nederlandse EU-afdrachten. Totale effect van de TA voor de periode 2023-2027 is een hogere raming van de bni-afdracht van EUR 279 miljoen.
DAB3 Spring Forecast
In DAB3 2023 actualiseert de Commissie de begroting op basis van de meest recente economische ramingen voor de eigen middelen, op basis van de Lenteraming en de cijfers die zijn vastgesteld in het Advisory Committee on Own Resources (ACOR). Dit heeft een effect op de raming van de invoerrechten en de plastic-, btw- en bni-afdracht.
De raming van de bni-afdracht daalt met EUR 278 miljoen in 2023 en EUR 356 miljoen in 2024. Dit komt doordat op Europees niveau meer btw-opbrengsten en invoerrechten zijn opgehaald ten opzichte van de raming van vorig jaar. Dit leidt tot minder bni-afdrachten (sluitstuk van de Europese begroting). De raming van de btw-afdracht stijgt met EUR 110 miljoen in 2023 en EUR 125 miljoen in 2024. De raming van de plastic-afdracht stijgt met EUR 53 miljoen in 2023 en EUR 52 miljoen in 2024.
Artikel 3.3 Als gevolg van een kapitaalverhoging van de Council of Europe Development Bank stijgt de Nederlandse bijdrage aan deze organisatie. De uitgaven hiervoor vinden plaats in de periode 2024-2026 en zorgen voor een meerjarige opwaartse bijstelling van het uitgavenbudget op dit artikelonderdeel.
Artikel 3.5 In 2024 nemen de uitgaven voor de Europese Vredesfaciliteit toe door een verschuiving van betalingen tussen meerdere jaren. De opwaartse bijstelling van het uitgavenbudget in de periode 2024-2027 is toe te schrijven aan een verhoging van de Nederlandse bijdrage resulterend uit twee ophogingen van het EVF-financieringsplafond.
Artikel 3.6 Met ingang van de Ontwerpbegroting voor 2024 worden de nationale afdrachten op basis van bni, btw en niet-gerecycled plasticafval (artikel 3.1) apart weergegeven van de traditionele eigen middelen (invoerrechten, artikel 3.6)). De budgetten worden hierdoor overgeplaatst naar het nieuwe subartikelonderdeel. Verder treedt zoals toegelicht bij 1e suppletoire begroting 2023 er bij de invoerrechten gedurende het jaar onbedoeld een saldo-effect op, omdat aan de inkomsten- en uitgavenkant een andere raming wordt gebruikt, respectievelijk de raming van het Ministerie van Financiën en de raming van de Europese Commissie. Er wordt drie keer per jaar een actualisatie geboekt op de invoerrechten en de perceptiekostenvergoeding om te corrigeren voor dit saldo-effect. Deze correcties leiden tot een negatieve bijstelling van EUR 29,7 miljoen in 2024. Dit is een gevolg van bijstelling van de CEP (EUR 129,3 miljoen) en MEV (EUR - 157 miljoen).
Artikel 7.1 Zoals in de eerste suppletoire begroting BZ 2023 toegelicht stijgen de budgetten door de loon- en prijsontwikkeling (EUR 63 miljoen). De eindejaarsmarge 2022 wordt in 2023, 2024 en 2025 weer opnieuw ingezet. In 2020 is EUR 26 miljoen aan generale middelen aan de BZ-begroting toegevoegd om de toenmalige uitdagingen op het gebied van veiligheid op een aantal hoog risico posten op te lossen. Een deel van deze middelen was bestemd voor de post in Kabul, maar gegeven de ontwikkelingen in Afghanistan is een deel van deze generale middelen niet tot besteding gekomen. Zodoende vloeit EUR 13 miljoen terug naar het generale beeld. Tot slot wordt er middels de middelenafspraak uitgavenbudget ten aanzien van de realisatie van de huisvestingsstrategie EUR 39,7 miljoen toegevoegd in 2023. Dit budget is nodig om opvolging te geven aan de huisvestingsstrategie van het ministerie om de huisvestingsportefeuille doelmatig, duurzaam, veilig en toekomstbestendig te maken.
Tabel 2 Belangrijkste beleidsmatige ontvangstenmutaties t.o.v. vorig jaar (bedragen x € 1.000)
artikel |
2023 |
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
2028 |
|
Stand ontwerpbegroting 2023 |
2 785 406 |
2 796 514 |
2 156 117 |
2 544 168 |
1 488 753 |
||
Belangrijkste mutaties
|
3.10 |
75 585 |
|
14 870 |
30 970 |
43 884 |
|
|
3.11 |
|
1 285 956 |
426 766 |
529 342 |
||
|
7.10 |
48 600 |
|||||
Overige mutaties |
14 700 |
0 |
0 |
0 |
0 |
||
Stand ontwerpbegroting 2024 |
1 375 691 |
4 075 549 |
2 646 353 |
3 104 480 |
1 532 637 |
1 593 387 |
Artikel 3.10 De ontvangsten onder dit beleidsartikel betreffen de zogenaamde perceptiekostenvergoeding die Nederland ontvangt voor de kosten die gemaakt worden bij de inning van de douanerechten. De perceptiekostenvergoeding is 25% van de geïnde douanerechten. De perceptiekostenvergoeding is met EUR 6,9 miljoen naar beneden bijgesteld in 2024. Dit is een gevolg van een bijstelling van de raming van de invoerrechten op basis van CEP-cijfers (32,3 miljoen) en MEV-cijfers (- 39,3 miljoen). Bij de invoerrechten treedt er gedurende het jaar onbedoeld een saldo-effect op. Dit verschil ontstaat doordat er aan de inkomsten- en uitgavenkant van de Rijksbegroting een andere raming wordt gebruikt, respectievelijk de raming van het ministerie van Financiën en de raming van de Europese Commissie. Er wordt drie keer per jaar een actualisatie geboekt op de invoerrechten en de perceptiekostenvergoeding om te corrigeren voor dit saldo-effect.
Artikel 3.11 Naar aanleiding van het Raadsuitvoeringsbesluit voor het Herstel- en Veerkrachtplan is de invulling van de geplande betaalverzoeken gewijzigd, hetgeen leidt tot een kasschuif in de verwachte ontvangsten voor het Europees Herstelfonds. Daarnaast worden de geraamde ontvangsten in 2026 opgehoogd met EUR 735 miljoen. Dit zijn de verwachte ontvangsten vanwege een uitbreiding van het Herstel- en Veerkrachtplan (HVP) met REPowerEU en overgehevelde middelen uit de Brexit Adjustment Reserve (BAR).
Artikel 7.10 Op basis van verwachte verkopen van vastgoed is deze opbrengst opgenomen. Met deze opbrengsten kunnen geraamde investeringen in diverse panden conform de Meerjarenprogrammering worden uitgevoerd.
In de kabinetsreactie op het rapport 'Ongekend onrecht' heeft het kabinet onder andere maatregelen aangekondigd gericht op actieve openbaarmaking van informatie en op verbetering van de informatiehuishouding bij de ministeries ('Open op orde'). Ook het Ministerie van Buitenlandse Zaken werkt aan een continue verbetering van de informatiehuishouding en grotere transparantie van overheidsinformatie richting burger en parlement. In lijn met rijksbrede afspraken heeft BZ hiertoe een actieplan opgesteld en is de uitvoering daarvan gestart. Inzet is de professionele ondersteuning binnen de informatiehuishouding te versterken, de informatiestromen meer onder controle te brengen, onder andere via archivering van e-mailberichten en het veiligstellen van appberichten. Parallel hieraan is de transparantie verder versterkt door de openbaarmaking van beslisnota's bij alle Kamerstukken die aan de Kamer worden gestuurd. In het kader van het rijksbrede programma «Open op Orde» werkt BZ sinds 2021 aan het verbeteren van de informatiehuishouding. Alle activiteiten worden uitgevoerd als onderdeel van «het Actieplan Informatiehuishouding BZ». Het actieplan wordt, conform generieke afspraken, uitgevoerd binnen vier actielijnen die zich richten op 1) versterking van professionele ondersteuning binnen de informatiehuishouding (actielijn Informatieprofessionals), 2) het meer onder controle brengen van de informatiestromen (actielijn volume en aard van informatie), 3) verbetering van de informatiesystemen (actielijn informatiesystemen) en 4) verbetering van sturing en naleving (actielijn sturing en naleving). Voor de uitvoering van het actieplan is in 2022 vanuit generieke middelen EUR 2,6 miljoen aan BZ ter beschikking gesteld.
In het kader van actielijn 1 is een herstructureringsplan voor het cluster Informatiemanagement opgesteld en vastgesteld. De werving van nieuwe Functionarissen Informatiehuishouding is begin 2023 gestart en de eerste medewerkers zijn inmiddels gestart. Actielijn 2 omvat de deelactiviteiten m.b.t. saneren van de netwerkschijven, het afbouwen van het papieren archief, het vernietigen van digitale archieven en de actualisatie van de BZ selectielijst. Deze activiteiten lopen allemaal. De aangepaste selectielijst is in concept gereed en afgestemd met het Nationaal Archief. De formele vaststelling vindt plaats in de zomer van 2023. Verder bevat actielijn 2 de deelactiviteit voor e-mailarchivering. Het rijksbrede implementatietraject hiervoor is eind 2022 gestart. Volgens planning zal de implementatie eind 2023 zijn afgerond. M.b.t. de deelactiviteit «archivering van appberichten» wordt het nieuwe rijksbrede beleid afgewacht dat wordt opgesteld n.a.v. de adviezen over dit onderwerp en de kabinetsreactie die hierover is uitgestuurd. De aanpak van de deelactiviteit 'aansluiting op PLOOI' is herzien naar aanleiding van het BIT-advies hierover. De implementatie conform deze nieuwe aanpak loopt.
Binnen actielijn 3 is de deelactiviteit voor de nieuwe SharePoint-omgeving als basisvoorziening voor de informatiehuishouding van BZ grotendeels gereed. Deze nieuwe omgeving wordt in de tweede helft van 2023 in gebruik genomen. Als onderdeel van actielijn 4 is de Beheersregeling informatiemanagement BZ geactualiseerd. Voor de deelactiviteit «doorontwikkeling kwaliteitssysteem» is BZ aangesloten bij de rijksbrede klankbordgroep IHH Dashboard.
2.4 Planning Strategische Evaluatie Agenda
Tabel 3 Planning Strategische Evaluatie Agenda |
|||||
Thema |
Type onderzoek |
Afronding |
Status |
Toelichting onderzoek |
Begrotingsartikel(en) |
Versterkte internationale rechtsorde |
Periodieke rapportage |
2024 |
lopend |
Periodieke rapportage van het beleid op artikel 1 op basis van onderliggende studies |
1 |
Veiligheid en stabiliteit |
Periodieke rapportage |
2024 |
lopend |
Periodieke rapportage van het beleid op artikel 2 op basis van onderliggende studies |
2 |
Effectieve Europese samenwerking |
Periodieke rapportage |
2024 |
lopend |
Periodieke rapportage van het beleid op artikel 3 op basis van onderliggende studies |
3 |
Consulaire dienstverlening en uitdragen |
Periodieke |
||||
Nederlandse waarden |
Periodieke rapportage |
2028 |
te starten |
rapportage van het beleid op artikel 4 op basis van onderliggende studies |
4 |
Feministisch buitenlandbeleid |
Periodieke rapportage |
2030 |
te starten |
Periodieke rapportage van het thema |
Alle artikelen van BZ en BHOS |
Voor een uitgebreide uitwerking van de Strategische Evaluatie Agenda, zie «Bijlage 4: Uitwerking Strategische Evaluatie Agenda» van deze begroting. Daar wordt ook een beschrijving van de beleidsthema's en subthema's gepresenteerd.
Voor het meest recente overzicht van de uitvoering van de Strategische Evaluatie Agenda tot nu toe, zie de «tabel Afgerond evaluatie- en overig onderzoek» uit het jaarverslag 2022.
Voor het meest recente overzicht van de realisatie van beleidsdoorlichtingen en Periodieke Rapportages bij de Rijksoverheid, klik op deze link: Ingepland en uitgevoerd onderzoek.
2.5 Overzicht risicoregelingen
Tabel 4 Overzicht verstrekte garanties (bedragen x € 1.000)
Artikel |
Omschrj ving |
Uitstaande |
Geraamd |
Geraamd |
Uitstaande |
Geraamd |
Geraamd |
Uitstaande |
Garantie- |
Totaal |
garanties |
te |
te |
garanties |
te |
te |
garanties |
plafond |
plafond |
||
2022 |
verlenen |
vervallen |
2023 |
verlenen |
vervallen |
2024 |
(jaarljks) |
|||
2023 |
2023 |
2024 |
2024 |
|||||||
Europese samenwerking |
Raad van Europa |
176.743 |
110.703 |
0 |
287.446 |
0 |
0 |
287.446 |
0 |
287.446 |
Totaal |
176.743 |
110.703 |
0 |
287.446 |
0 |
0 |
287.446 |
0 |
287.446 |
Tabel 5 Overzicht uitgaven en ontvangsten garanties (bedragen x € 1.000)
Artikel OmschrijvingUitgavenOntvangsteStand risico Saldo Uitgaven OntvangsteStand risico Saldo UitgavenOntvangsteStand risico Saldo
2022 2022 voorziening 2022 2023 2023 voorziening 2023 2024 2024 voorziening 2024
2022 2023 2024
-
3.Effectieve
Europese samenwerking
Raad van Europa
00
00
00
Totaal
00
00
Artikel 1 Versterkte internationale rechtsorde
Het bevorderen van een goed functionerende internationale rechtsorde inclusief gastlandbeleid, met een blijvende inzet op mensenrechten, als integraal onderdeel van het buitenlandbeleid.
Een sterke rechtsorde en eerbiediging van mensenrechten maken de wereld stabieler, veiliger, vrijer en welvarender. Dit vereist goed functionerende internationale instellingen en organisaties met een breed draagvlak en voortdurende inzet tegen straffeloosheid. De positie van Nederland als gastland voor Internationale Organisaties (IO's) en diplomatieke missies, in het bijzonder organisaties met een mandaat op het gebied van vrede en recht, biedt een goed uitgangspunt voor de bevordering van de ontwikkeling van internationale rechtsorde. Deze rechtsorde is onlosmakel ijk verbonden met universele mensenrechten. De bevordering van mensenrechten is een kernelement van het Nederlands buitenlandbeleid.
B. Rol en verantwoordelijkheid
De regering zet zich concreet in voor de volgende prioritaire thema's: vrijheid van meningsuiting (off- en online), de vrijheid van religie en levensovertuiging, gelijke rechten voor vrouwen en meisjes, mensenrechtenverdedigers, gelijke rechten voor lesbiennes, homoseksuelen, biseksuelen, transgender, intersekse en queer personen, en de strijd tegen straffeloosheid voor de meest grove mensenrechtenschendingen. Daarnaast heeft Nederland de verantwoordel ijkheid de in Nederland gevestigde instellingen te ondersteunen opdat deze onafhankel ijk, veilig en efficiënt kunnen functioneren.
De minister is verantwoordel ijk voor:
Stimuleren
-
-Van een effectief stelsel van internationale organisaties, inclusief financiële bijdrage, om een stabiele internationale omgeving te scheppen en de internationale rechtsorde te versterken.
-
-Van een betere mensenrechtensituatie mede door het financieren en uitvoeren van projecten via bilaterale en multilaterale kanalen ter bevordering van prioritaire mensenrechtenthema's.
-
-Van de internationaal toonaangevende positie van Nederland als gastland voor IO's door het bijdragen aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor IO's, alsmede voor het gastlandbeleid ten aanzien van in Nederland gevestigde diplomatieke missies.
Regisseren
-
-Interdepartementale coördinatie ten behoeve van een coherente en consistente Nederlandse inzet in internationale organisaties ter bevordering van de internationale rechtsorde en mensenrechten
-
-Waarborgen van nauwe rijksbrede samenwerking bij de uitvoering van gastlandbeleid, inclusief de uitvoering van zetelverdragen; waarborgen van eenduidige en heldere communicatie vanuit de Rijksoverheid met IO's en diplomatieke missies.
Financieren
-
-Bijdragen ten behoeve van goed functionerende internationale instellingen.
-
-Bijdragen ter bescherming en bevordering van mensenrechten.
-
-Bijdragen ten behoeve van goed functioneren van in Nederland gevestigde lO's en diplomatieke missies en aan de internationale zichtbaarheid van Nederland als gastland van lO's.
Het afgelopen decennium heeft zich een duidelijke negatieve trend voltrokken op het gebied van mensenrechten, de democratische rechtstaat en de internationale rechtsorde. In een nieuwe mensenrechten, democratie en internationale rechtsorde-nota heeft het kabinet uiteengezet hoe Nederland kan blijven bijdragen aan het wereldwijd waarborgen van mensenrechten, democratische rechtstaat en internationale rechtsorde in de huidige geopolitieke context.
Nederland blijft inzetten op de prioriteiten waarop in de afgelopen jaren veel expertise is opgebouwd: gelijke rechten vrouwen en meisjes, gelijke rechten lhbtiq+, vrijheid van meningsuiting online en offline, vrijheid van religie en levensovertuiging, beschermen MRV's. Om effectief te blijven op deze terreinen zal Nederland vaker de samenwerking zoeken met niet-tradi-tionele partners, daarbij inzetten op een gelijkwaardige dialoog binnen een brede relatie, en inzetten op het versterken van het multilaterale mensenrechteninstrumentarium en een duidelijke link leggen tussen de inzet op mensenrechten, de ontwikkeling van de democratische rechtstaat en de internationale rechtsorde.
Ook het multilaterale bestel staat onder druk en brengt in toenemende mate onvoorspelbaarheid met zich mee, waardoor het vinden van oplossingen voor wereldwijde uitdagingen steeds moeilijker wordt. In het beleidskader 'mondiaal multilateralisme, positionering van het Koninkrijk in een veranderende multilaterale wereldorde' heeft het kabinet een rijksbreed coherent beleid uiteengezet dat is gestoeld op de drie pijlers beschermen, versterken en hervormen. Samen met een bredere groep van partners werkt het Koninkrijk aan een inclusief en effectief multilateraal stelsel, waarin op regels gebaseerde mondiale multilaterale instituties stevig verankerd blijven en brede legitimiteit genieten.
D. Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 6 Budgettaire gevolgen van beleidsartikel 1 Versterkte internationale rechtsorde (bedragen x € 1.000)
2022 |
2023 |
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
2028 |
|
Verplichtingen |
261 584 |
132 621 |
99 615 |
129 852 |
101 399 |
145 235 |
115 260 |
Uitgaven: |
|||||||
Programma-uitgaven totaal |
139 797 |
154 368 |
131 890 |
124 432 |
125 172 |
132 358 |
129 442 |
Goed functionerende internationale 1.1 instellingen met een breed draagvlak |
54 524 |
70 804 |
52 625 |
51 815 |
51 815 |
51 815 |
51 815 |
Subsidies (regelingen) |
|||||||
Internationaal recht |
1 086 |
650 |
750 |
750 |
750 |
750 |
750 |
Opdrachten
2022 |
2023 |
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
2028 |
|
Verenigde Naties |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
Internationaal recht |
3 118 |
2 550 |
|||||
Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties |
|||||||
Verenigde Naties |
33 650 |
38 154 |
35 295 |
35 295 |
35 295 |
35 295 |
35 295 |
OESO |
7 543 |
7 955 |
8 345 |
7 535 |
7 535 |
7 535 |
7 535 |
Internationaal Strafhof |
6 166 |
3 910 |
4 650 |
4 650 |
4 650 |
4 650 |
4 650 |
Internationaal recht |
2 961 |
17 585 |
3 585 |
3 585 |
3 585 |
3 585 |
3 585 |
Bescherming en bevordering |
|||||||
1.2 van mensenrechten |
68 850 |
67 777 |
65 402 |
59 402 |
60 402 |
67 402 |
67 402 |
Subsidies (regelingen) |
|||||||
Mensenrechtenfonds |
23 941 |
20 517 |
18 722 |
18 065 |
18 324 |
18 995 |
18 995 |
Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties |
|||||||
Mensenrechtenfonds |
32 794 |
37 110 |
37 030 |
32 687 |
33 428 |
38 757 |
38 757 |
Mensenrechten multilateraal |
12 115 |
10 150 |
9 650 |
8 650 |
8 650 |
9 650 |
9 650 |
1.3 Gastlandbeleid internationale organisaties 16 423 15 787 13 863 13 215 12 955 13 141 10 225
Subsidies (regelingen) |
|||||||
Carnegiestichting |
7 570 |
5 749 |
6 849 |
6 950 |
7 130 |
7 316 |
4 400 |
Bijdrage aan agentschappen
Vredespaleis |
6 513 |
6 750 |
5 448 |
4 550 |
4 550 |
4 550 |
4 550 |
Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties |
|||||||
Internationaal Strafhof |
901 |
858 |
796 |
725 |
725 |
725 |
725 |
Speciaal Tribunaal Libanon |
815 |
1 800 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
Nederland Gastland |
624 |
630 |
770 |
990 |
550 |
550 |
550 |
Tabel 7 Budgetflexibiliteit beleidsartikel 1 Versterkte internationale rechtsorde |
|
Geschatte budgetflexibiliteit |
2024 |
Juridisch verplicht |
88% |
Bestuurlijk gebonden |
0% |
Beleidsmatig gereserveerd |
12% |
Nog niet ingevuld / vrij te besteden |
0% |
De uitgaven voor het artikelonderdeel «goed functionerende internationale instellingen met een breed draagvlak» zijn vrijwel volledig vastgelegd. De bijdragen aan internationale organisaties (verdragscontributies) zijn geheel juridisch verplicht. Subsidies aan initiatieven in het kader van internationaal recht zijn voor 80% juridisch verplicht. Voor het resterende deel zullen in 2024 verplichtingen worden aangegaan. De programma's van het artikelonderdeel «bescherming en bevordering van mensenrechten» kennen een juridisch verplicht percentage van 81%. Door meerjarige committering van de bijdragen aan de Office of the High Commissioner for Human Rights (OHCHR) en het in 2022 afronden van een subsidietender voor 5 jaar voor het centrale Mensenrechten Fonds zijn de uitgaven grotendeels juridisch vastgelegd.
Voor het artikelonderdeel «gastlandbeleid internationale organisaties» is 59% van het geraamde budget juridisch verplicht. Het betreft met name de gastlanduitgaven voor de huisvesting van het Permanente Hof van Arbitrage en het Internationaal Gerechtshof in het Vredespaleis (waarvan de Carnegie Stichting eigenaar en beheerder is) en van de gastlanduitgaven voor het Internationaal Strafhof (ICC), de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) en de Hoge Commissaris inzake Nationale Minderheden (HCNM).
E. Toelichting op de financiële instrumenten
Artikel 1.1: Goed functionerende internationale instellingen met een breed draagvlak
-
-Verplichte bijdragen (verdragscontributies) aan de VN waarin de afdrachten aan het Restmechanisme voor Internationale Strafhoven (MICT) zijn inbegrepen.
-
-Bijdragen aan de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) en het Internationaal Strafhof (ICC).
-
-Jaarlijkse huurbijdrage aan het Permanente Hof van Arbitrage.
-
-Bijdragen voor diverse initiatieven op het gebied van draagvlakver-sterking voor het Internationaal Strafhof en andere kleinschalige initiatieven gericht op de strijd tegen straffeloosheid en ter bevordering van de ontwikkeling van de internationale rechtsorde.
Artikel 1.2: Bescherming en bevordering van mensenrechten
-
-Mensenrechtenfonds: inzet van het mensenrechtenfonds ter ondersteuning van de volgende prioritaire thema's: vrijheid van meningsuiting en internetvrijheid, vrijheid van religie en levensovertuiging, gelijke rechten voor vrouwen en meisjes, mensenrechtenverdedigers, gel ijke rechten voor lesbiennes, homoseksuelen, biseksuelen, transgender, intersekse en queer personen (LHBTIQ+) en bevordering internationale rechtsorde/strijd tegen straffeloosheid. Er is een verdeling tussen de financiële instrumenten subsidies en bijdragen aan (inter)nationale organisaties. Subsidies zijn bedoeld voor inzet van het mensenrechtenfonds binnen Europa en bijdragen aan (inter)nationale organisaties zijn bedoeld voor inzet van het mensenrechtenfonds buiten Europa.
-
-Mensenrechten multilateraal: bijdragen aan internationale organisaties ten behoeve van verdere bescherming en bevordering van mensenrechten, met name de jaarlijkse bijdrage aan de Office of the High Commissioner for Human Rights (OHCHR) van de VN waarbij tevens specifiek wordt ingezet op de ondersteuning van de speciale procedures en verdragscomités en prioriteiten van het Nederlands mensenrechten-beleid.
Artikel 1.3: Gastlandbeleid internationale organisaties
-
-Bijdrage aan huisvesting van Internationale Organisaties (IO's) zoals het Internationaal Strafhof, het Internationaal Gerechtshof en het Permanente Hof van Arbitrage.
-
-Bijdragen aan campagnes en lobby-activiteiten bij acquisitie van IO's.
-
-Bijdragen aan bijeenkomsten van in Nederland gevestigde IO's en aan bezoeken van hoge functionarissen, voor zover die de internationale zichtbaarheid van Nederland als gastland van IO's bevorderen.
-
-Financiering van activiteiten met als doel dat de in Nederland gevestigde IO's en diplomatieke missies goed kunnen functioneren binnen de kaders van de Weense verdragen en zetelovereenkomsten, alsmede de toepasselijke Nederlandse wet- en regelgeving.
-
-Bijdrage aan de asbest verwijdering binnen het Vredespaleis.
Artikel 2 Veiligheid en stabiliteit
Het bevorderen van de Nederlandse en internationale veiligheid en stabiliteit door doelgerichte bilaterale en multilaterale samenwerking en het bevorderen van democratische transitie in prioritaire gebieden, vooral in de ring rond Europa en het Koninkrijk. Veiligheid is geen vanzelfsprekendheid. De internationale omgeving verandert snel en ingrijpend. Wat er in de wereld om ons heen gebeurt, heeft direct gevolgen voor onze eigen veiligheid en voor onze welvaart. Veel van de grensoverschrijdende dreigingen waaraan Nederland bloot staat, zijn van een dusdanige omvang en complexiteit dat een geïntegreerde aanpak en samenwerking in internationaal verband geboden is. Voorbeelden zijn de proliferatie van massavernietigingswapens, terrorisme en gewelddadig extremisme, ongewenste buitenlandse inmenging door statelijke actoren, grensoverschrijdende, georganiseerde criminaliteit en cyberdreigingen.
B. Rol en verantwoordelijkheid
De basis voor de inzet van het kabinet op nationale veiligheid ligt besloten in de Veiligheidsstrategie voor het Koninkrijk der Nederlanden (Veiligheids-strategie). Hierin worden de strategische doelstellingen voor de periode van 2023 tot 2029 uiteengezet. De Veiligheidsstrategie combineert de interne en externe dimensie van veiligheid. De minister van Buitenlandse Zaken geeft invulling aan de internationale dimensie van de Veiligheidsstrategie.
De minister is verantwoordelijk voor:
Stimuleren
Bevorderen en bewaken van de coherentie en consistentie van de Nederlandse inzet in bilateraal en multilateraal verband gericht op grotere veiligheid en duurzame stabiliteit, onder andere door:
-
-Nederlandse bijdragen in het kader van de EU, de VN, de NAVO en de OVSE.
-
-Deelname aan ad hoc coalities zoals het Non-Proliferation and Disarmament Initiative (NPDI) en de Friends of the CTBT (Alomvattend Kernstopverdrag).
-
-Een vooraanstaande rol spelen op het gebied van de versterking van het internationaalrechtelijk en normatief kader betreffende cyberspace, door middel van activiteiten gericht op zowel capaciteitsopbouw als op internationale consultatie.
-
-De Nederlandse actieve rol binnen het Global Counter Terrorist Forum en de Global Coalition to Counter/Defeat ISIS.
-
-Preventie aan de bron, door in risicolanden samenwerking te zoeken om de dreiging van radicalisering, gewelddadig extremisme en terrorisme te verminderen.
-
-Grote inzet op fysieke veiligheid van burgers via het Nederlandse humanitair ontmijnen en clustermunitie programma.
-
-De veiligheidsbehoeftes van de bevolking centraal te stellen onder andere door conflictpreventie-benadering (Early Warning & Early Action), en het benadrukken van accountability en good governance via Security Sector Reform (SSR) programma's.
-
-Deelname aan crisisbeheersingsoperaties in multilateraal verband en inzet voor verbetering van de effectiviteit van deze operaties.
Regisseren
-
-Artikel 100-procedures ter voorbereiding van besluitvorming betreffende wereldwijde inzet van de krijgsmacht in crisisbeheersingsoperaties conform het Toetsingskader 2014, in nauwe afstemming met de minister van Defensie, de minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking en de minister van Justitie en Veiligheid.
-
-De toepassing van nationale terrorismesancties, zoals vastgelegd in de Sanctieregeling terrorisme 2007-II als onderdeel van het sanctiebeleid, uitgevoerd in overeenstemming met de ministers van Financiën en Justitie en Veiligheid.
-
-In het kader van een zorgvuldig en transparant wapenexportbeleid draagt de minister van Buitenlandse Zaken verantwoordelijkheid voor de buitenlandpolitieke toetsing van Nederlandse vergunningaanvragen voor wapenexporten. De minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking is eindverantwoordelijk voor het afgeven van de wapenexportvergunningen.
Financieren
-
-Bijdragen aan goede internationale samenwerking ter bevordering van de eigen en bondgenootschappelijke veiligheid, waaronder aan de NAVO.
-
-Bijdragen ter bestrijding en terugdringing van internationaal terrorisme en andere vormen van grensoverschrijdende georganiseerde criminaliteit, waaronder aan het International Centre for Counter-Terrorism, het Global Counter Terrorism Forum en de Regionale Veiligheidscoördinatoren binnen het BZ postennet.
-
-Bijdragen ter bevordering van ontwapening en wapenbeheersing en bestrijding van proliferatie van massavernietigingswapens, waaronder aan het Internationaal Atoomenergie Agentschap (IAEA) en de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW).
-
-Bijdragen ter bevordering van veiligheid, stabiliteit en rechtsorde in internationaal verband vanuit het Budget Internationale Veiligheid, in samenspraak met de minister van Defensie, de minister van Justitie en Veiligheid en de minister voor BHOS, waaronder bijdragen aan crisisbeheersingsoperaties van de VN, de EU, de NAVO en de OVSE en flankerende activiteiten gefinancierd uit het Stabiliteitsfonds.
-
-Bijdragen ter bevordering van transitie in prioritaire gebieden, met name in de ring rond Europa via het in 2016 ingestelde Nederlands Fonds voor Regionale Partnerschappen (NFRP). Het NFRP bestaat uit het programma voor Maatschappelijke Transformatie (MATRA), gericht op (Zuid)Oost-Europa, en het Shiraka-programma, gericht op de Arabische regio. Ook vanuit het Stabiliteitsfonds worden programma's in een aantal landen in deze regio's gefinancierd.
-
-Bijdragen aan conflictpreventie via uitvoering Early Warning & Early Action beleid, mede gefinancierd vanuit het Stabiliteitsfonds.
-
-Bijdragen aan normstelling en internationaal recht, bevordering van mensenrechten en capaciteitsopbouw in cyberspace.
-
-Bijdrage aan de fysieke veiligheid van mensen via meerjarig humanitair ontmijnen en clustermunitieprogramma.
-
-Bijdragen aan Security Sector Reform (SSR) programma's ter bevordering van effectiviteit, legitimiteit, oversight en accountability van veiligheidsactoren vanuit het Stabiliteitsfonds.
-
-Bijdragen aan (NGO/Arms Trade Treaty (ATT)) programma's, die regulering en transparantie van de internationale wapenhandel bevorderen.
Op 3 april jl. heeft het kabinet de Veiligheidsstrategie voor het Koninkrijk der Nederlanden naar de Kamer gestuurd. Met de Veiligheidsstrategie voor het Koninkrijk der Nederlanden (2023-2029) wordt de basis gelegd onder een toekomst waarin we weerbaar en voorbereid zijn. De strategische koers beschrijft drie hoofddoelstellingen en twaalf actielijnen die gelden voor het hele Koninkrijk. De hoofddoelstellingen zijn: 'Een veilig Koninkrijk in een mulitpolaire wereld', 'Een weerbare democratische rechtsorde' en 'Een parate en veerkrachtige samenleving'.
D. Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 8 Budgettaire gevolgen van beleidsartikel 2 Veiligheid en stabiliteit (bedragen x € 1.000)
2022 |
2023 |
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
2028 |
|
Verplichtingen |
259 524 |
349 068 |
262 814 |
265 097 |
271 201 |
281 462 |
287 408 |
Uitgaven: |
|||||||
Programma-uitgaven totaal |
266 588 |
347 451 |
272 798 |
276 436 |
281 289 |
291 334 |
297 279 |
Goede Internationale samenwerking ter bevordering van de eigen en
2.1 bondgenootschappelijke veiligheid 15 688 93 743 19 133 20 508 22 490 24 540 26 840
Subsidies (regelingen)
Atlantische Commissie |
576 |
565 |
565 |
690 |
600 |
600 |
600 |
Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties |
|||||||
NAVO |
10 102 |
13 150 |
13 600 |
15 200 |
17 000 |
19 050 |
21 350 |
WEU |
750 |
750 |
690 |
690 |
690 |
690 |
690 |
Programma Ondersteuning Buitenlands Beleid |
2 333 |
2 428 |
2 428 |
2 428 |
2 700 |
2 700 |
2 700 |
Veiligheidsfonds |
1 927 |
1 850 |
1 850 |
1 500 |
1 500 |
1 500 |
1 500 |
NAVO Oekraïne UCAP Trust Fund 75 000
Bestrijding internationale criminaliteit
2.2 en terrorisme 16 876 17 252 15 027 14 222 13 251 13 451 13 451
Subsidies (regelingen) |
|||||||
Anti-terrorisme instituut |
744 |
650 |
630 |
500 |
551 |
551 |
551 |
Contra-terrorisme |
4 204 |
4 850 |
7 420 |
7 420 |
7 420 |
7 420 |
7 420 |
Cyber security |
2 027 |
4 032 |
3 852 |
3 852 |
3 080 |
3 280 |
3 280 |
Global Forum on Cyber Expertise |
1 250 |
925 |
250 |
Opdrachten |
|||||||
Global Forum on Cyber Expertise |
1 695 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
Contra-terrorisme |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
Bijdrage aan
(inter-)nationale organisaties
Contra-terrorisme |
5 023 |
3 600 |
880 |
880 |
880 |
880 |
880 |
Cyber security |
3 183 |
2 870 |
1 320 |
1 320 |
1 320 |
1 320 |
1 320 |
2.3 Wapenbeheersing |
13 386 |
13 022 |
10 982 |
10 794 |
10 794 |
10 794 |
10 794 |
Opdrachten
2022 |
2023 |
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
2028 |
|
OPCW en andere ontwapeningsorganisaties |
389 |
465 |
465 |
197 |
197 |
197 |
197 |
Conferentie New Tech 2022 |
3 725 |
2 000 |
0 |
0 |
0 |
Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties |
|||||||
IAEA |
6 549 |
7 317 |
7 317 |
7 317 |
7 317 |
7 317 |
7 317 |
OPCW en andere ontwapeningsorganisaties |
1 219 |
1 320 |
1 280 |
1 360 |
1 360 |
1 360 |
1 360 |
CTBTO |
1 504 |
1 920 |
1 920 |
1 920 |
1 920 |
1 920 |
1 920 |
Bevordering van veiligheid, stabiliteit en rechtsorde in
2.4 internationaal verband 194 553 190 293 195 834 201 090 204 932 212 727 216 372
Subsidies (regelingen) |
|||||||
Nederland Helsinki Comité |
28 |
28 |
28 |
28 |
28 |
28 |
28 |
Stabiliteitsfonds |
25 767 |
25 000 |
25 000 |
25 000 |
25 000 |
25 000 |
25 000 |
Training buitenlandse diplomaten |
1 943 |
3 350 |
2 500 |
2 500 |
2 500 |
2 500 |
2 500 |
Opdrachten
Makandra 434 2 919 3 170 1 610 0 0 0
Bijdrage aan agentschappen |
|||||||
Makandra |
153 |
320 |
330 |
162 |
0 |
0 |
0 |
Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties |
|||||||
OVSE |
7 218 |
6 000 |
6 000 |
6 000 |
6 000 |
6 000 |
6 000 |
Stabiliteitsfonds |
80 805 |
55 432 |
45 099 |
55 130 |
59 559 |
61 512 |
61 727 |
VN-contributie voor crisisbeheersingsoperaties |
78 205 |
91 353 |
82 937 |
83 259 |
85 061 |
92 230 |
95 661 |
Overige |
0 |
1 891 |
93 |
443 |
443 |
227 |
226 |
Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken |
|||||||
Inzet hoog-risico posten |
0 |
0 |
25 230 |
25 230 |
25 230 |
25 230 |
25 230 |
Nog te verdelen
Nog te verdelen 4 000 5 447 1 728 1 111
Bevordering van transitie in 2.5 prioritaire gebieden
26 085 33 141 31 822 29 822 29 822 29 822 29 822
Subsidies (regelingen) |
|||||||
Nederlands Fonds voor Regionale Partnerschappen MATRA |
12 260 |
15 582 |
13 822 |
11 822 |
11 822 |
11 822 |
11 822 |
Nederlands Fonds voor Regionale Partnerschappen Shiraka |
3 084 |
3 939 |
4 393 |
4 618 |
7 204 |
7 404 |
7 404 |
Opdrachten |
|||||||
Nederlands Fonds voor Regionale Partnerschappen Shiraka |
4 582 |
4 463 |
4 563 |
4 305 |
2 143 |
2 143 |
2 143 |
Bijdrage aan agentschappen |
|||||||
Nederlands Fonds voor Regionale Partnerschappen Shiraka |
551 |
678 |
648 |
681 |
257 |
257 |
257 |
2022 |
2023 |
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
2028 |
|
Bijdrage aan |
|||||||
(inter-)nationale organisaties |
|||||||
Nederlands Fonds voor Regionale |
|||||||
Partnerschappen Shiraka |
5 608 |
8 479 |
8 396 |
8 396 |
8 396 |
8 196 |
8 196 |
Ontvangsten |
18 361 |
1 000 |
1 000 |
1 242 |
1 242 |
1 242 |
1 242 |
2.10 Doorberekening Defensie diversen |
0 |
0 |
0 |
242 |
242 |
242 |
242 |
2.40 Restituties programma's |
18 361 |
1 000 |
1 000 |
1 000 |
1 000 |
1 000 |
1 000 |
Budgetflexibiliteit
Tabel 9 Budgetflexibiliteit beleidsartikel 2 Veiligheid en stabiliteit |
|
Geschatte budgetflexibiliteit |
2024 |
Juridisch verplicht |
78% |
Bestuurlijk gebonden |
3% |
Beleidsmatig gereserveerd |
19% |
Nog niet ingevuld / vrij te besteden |
0% |
Binnen het artikelonderdeel «Goede internationale samenwerking ter bevordering van de eigen en bondgenootschappelijke veiligheid» is ruim 89% juridisch verplicht. Volledig juridisch verplicht zijn de uitgaven voor de NAVO, Atlantische Commissie en verplichtingen richting de (inmiddels opgeheven) West-Europese Unie (WEU). Uitzonderingen hierop zijn het Programma Ondersteuning Buitenlands Beleid (POBB) en het Veiligheidsfonds waarvan respectievelijk 38% en 69% juridisch is verplicht; dit zijn flexibele fondsen ter ondersteuning van het Nederlandse veiligheidsbeleid. Binnen het artikel «Bestrijding internationale criminaliteit en terrorisme» is het budget voor contra-terrorisme voor 11% juridisch verplicht en het budget voor cyberveiligheid voor 45%. Voor het niet-juridisch verplichte deel van dit subartikel zullen in 2024 nog een aantal contracten worden aangegaan, zowel op het gebied van Contra-terrorisme als op het gebied van Cyberveiligheid. Het artikelonderdeel «Wapenbeheersing» is bijna volledig juridisch verplicht. Het betreft verdragsrechtelijke contributies en een kleine variabiliteit. Binnen het artikelonderdeel «Bevordering van veiligheid, stabiliteit en rechtsorde in internationaal verband» is het Stabiliteitsfonds voor ongeveer de helft van het budget juridisch verplicht. Dit betreft voor de subsidies voornamelijk de toekenningen uit hoofde van het subsidiebeleidskader Mine Action en Cluster Munitie Programma 2020-2024. Voor de bijdragen betreft het onder meer projectaanvragen die zijn ingediend vanuit de posten en directies bij het stabiliteitsfonds. Verdragscontributies aan de VN-crisis-beheersingsoperaties (vredesmissies) en beveiliging hoogrisico posten zijn volledig juridisch verplicht. Op het artikelonderdeel «Bevordering van transitie in prioritaire gebieden» zijn de voorziene uitgaven voor de programma's Matra en Shiraka voor 85% juridisch verplicht en zullen in de loop van het jaar verder worden ingevuld.
E. Toelichting op de financiële instrumenten
Artikel 2.1 Goede internationale samenwerking ter bevordering van de
eigen en bondgenootschappelijke veiligheid
-
-Jaarlijkse verplichte bijdrage aan de NAVO.
-
-Jaarlijkse bijdrage aan het EU-Satellietcentrum en het Institute for Security Studies ten behoeve van de financiële verplichtingen (uitkering pensioengelden ex-WEU personeel) van de in juli 2011 opgeheven West Europese Unie (WEU).
-
-Jaarlijkse subsidie aan de Atlantische Commissie, ter ondersteuning van het maatschappelijk debat over de nationale en bondgenootschappelijke veiligheid.
-
-Programma Ondersteuning Buitenlands Beleid (POBB) en Veiligheidsfonds, voor kleinschalige activiteiten met een katalyserende werking die het Nederlandse veiligheidsbeleid ondersteunen
-
-Verplichte bijdragen (verdragscontributies) aan de VN waarin de afdrachten aan het Restmechanisme voor Internationale Strafhoven (MICT) zijn inbegrepen.
-
-Bijdragen aan de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) en het Internationaal Strafhof (ICC).
-
-Jaarlijkse huurbijdrage aan het Permanente Hof van Arbitrage.
-
-Bijdragen voor diverse initiatieven op het gebied van draagvlakver-sterking voor het Internationaal Strafhof en andere kleinschalige initiatieven gericht op de strijd tegen straffeloosheid en ter bevordering van de ontwikkeling van de internationale rechtsorde.
Artikel 2.2: Bestrijding internationale criminaliteit en terrorisme
-
-Jaarlijkse subsidie aan het in Den Haag gevestigde onafhankelijke International Centre for Counter-Terrorism (ICCT).
-
-Nederlandse inspanningen in multilateraal verband, onder andere als lid van het Global Counterterrorism Forum en de Global Coalition to Counter ISIS.
-
-Projecten ondersteund door het diplomatieke contraterrorisme netwerk van regionale veiligheidscoördinatoren, gericht op capaciteitsopbouw en preventie en bestrijding van gewelddadig extremisme in voor Nederland prioritaire regio's.
-
-Organisatie van een ministeriële conferentie van de Global Coalition to Counter ISIS (Anti-ISIS Coalitie)
-
-Jaarl ijkse subsidie aan het in Den Haag gevestigde onafhankel ijke Global Forum on Cyber Expertise voor capaciteitsopbouw op het gebied van cyber security, cyber crime, data protectie en e-governance.
-
-Ondersteuning van kleinschalige initiatieven gericht op vergroting cybersecurity en cyberweerbaarheid.
-
-Het bevorderen van een normatief internationaal kader voor cyberactivi-teiten en versterking van de kennispositie van de medewerkers op het gebied van cyber.
-
-Jaarl ijkse bijdragen aan het IAEA, de OPCW en de CTBTO.
-
-Ondersteuning van kleinschalige initiatieven gericht op uitvoering van het Biologische en Toxische Wapens Verdrag (BTWC), Non-Proliferatie Verdrag (NPV) en de Ottawa Conventie.
Artikel 2.4: Bevordering van veiligheid, stabiliteit en rechtsorde in internationaal verband
-
-Jaarlijkse bijdrage aan de OVSE, OVSE Joint Consultative Group en OVSE Open Skies Consultative Commission
-
-Verdragscontributies aan de VN-crisisbeheersingsoperaties (vredesmissies).
-
-Bijdragen uit het Stabiliteitsfonds voor de inzet op het snijvlak van vrede, veiligheid en ontwikkeling. Het fonds spitst zich toe op een select aantal thema's en landen en kan o.a. worden ingezet om activiteiten te financieren op het gebied van preventie van gewelddadig extremisme, ontmijning en early warning, early action. Daarnaast worden een aantal lopende activiteiten uit het fonds gefinancierd, zoals het uitzenden van experts via de civiele missiepool (CMV), training voor Afrikaanse peacekeepers (GPOI), en bijdragen aan de VN op specifieke thema's.
-
-Het Makandra-programma is naar aanleiding van het amendement van het lid Sjoerdsma c.s., het amendement van het lid Van Helvert c.s. en een hoogambtelijke interdepartementale missie gestart (zoals geïntroduceerd in Kamerstuk 20 361, nr. 194 ). Dit programma is gericht op technische assistentie aan Suriname met als doel het versterken van de rechtsstaat, het verbeteren van goed bestuur en het ondersteunen van de Surinaamse overheid en overheids-agentschappen bij het opstellen van de juiste kaders en randvoorwaarden voor duurzame ontwikkeling en economische groei. In 2023 werd het budget voor het programma (2021-2025) verhoogd van in totaal EUR 6 naar EUR 10 miljoen (Kamerstuk 20 316, nr. 205).
-
-Er is structureel EUR 25 miljoen beschikbaar voor de beveiliging van diplomaten en ambassades in gebieden met een hoog-risicoprofiel. Deze taken worden grotendeels uitgevoerd door Defensie. Daarom worden deze middelen jaarlijks overgeheveld naar de Defensiebegroting.
-
-Bijdragen ten behoeve van de trainingen van buitenlandse diplomaten in Nederland.
Artikel 2.5: Bevordering van transitie in prioritaire gebieden
-
-Het Nederlands Fonds voor Regionale Partnerschappen (NFRP) wordt gebruikt om organisaties en mensen te ondersteunen bij het verbeteren en versterken van democratische processen, institutionele capaciteit en de rechtsstaat. Het NFRP bestaat uit het Matraprogramma (Matra: maatschappelijke transformatie) gericht op het Oostelijk Partnerschap en Pre-accessie regio (de Westelijke Balkan en Turkije) en het Shiraka-programma, gericht op het Midden-Oosten en Noord-Afrika, elk met eigen beleidsaccenten.
Artikel 3 Effectieve Europese samenwerking
De algemene doelstelling is een effectieve Europese samenwerking om de Europese Unie en haar lidstaten zo vreedzaam, welvarend en sterk mogelijk de toekomst in te loodsen. Europa is essentieel voor onze welvaart, vrijheid en veiligheid. Een actieve opstelling van Nederland in het Europese besluitvormingsproces en in de bilaterale relaties met Europese partners is dan ook in het directe belang van Nederlandse burgers en bedrijven. Door consequent en constructief optreden kan Nederland zijn invloed binnen de Europese Unie vergroten. Zo kan Nederland mede vormgeven aan ontwikkelingen in Europa die direct van invloed zijn op onze economische, sociale en politieke toekomst.
B. Rol en verantwoordelijkheid
Binnen de Europese Unie wordt gewerkt aan economische groei, werkgelegenheid, gezonde overheidsfinanciën van de lidstaten en toekomstbe-stendige Europese samenwerking gericht op hoofdzaken en toegevoegde waarde. Daarnaast zullen de post-Brexit relatie met het Verenigd Koninkrijk, de Europese migratieproblematiek en de (aanloop naar) onderhandelingen over een nieuw meerjarig financieel kader i de aandacht vragen. Tot slot zet Nederland zich in voor de open strategische autonomie van de Unie, waaronder effectief extern beleid, inclusief een versterkt gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid. De Staat van de Unie bevat de geïntegreerde visie van de regering op de Europese samenwerking en de rol van Nederland daarbij.
De minister is verantwoordelijk voor:
Regisseren
-
-Het bevorderen en bewaken van de coherentie en de consistentie van het Nederlandse Europabeleid, inclusief de voorbereiding van de Europese Raad en horizontale dossiers.
-
-Het interdepartementaal afstemmen van de Nederlandse inzet in de verschillende, afzonderlijke Raadsformaties.
-
-Het vormgeven van het Europese externe beleid ten opzichte van derde landen, inclusief uitbreiding van de EU, uittreding uit de EU, regio's
en ontwikkelingslanden.
-
-De gedachtenvorming over de institutionele structuur van de EU.
-
-Het onderhouden en intensiveren van de bilaterale relaties met andere Europese landen en het bevorderen van een Europese waardengemeenschap.
Financieren
-
-Nederlandse afdrachten aan de Europese begroting en aan het Europees Ontwikkelingsfonds (EOF).
-
-Bijdragen aan een hechtere Europese waardengemeenschap middels een bijdrage aan de Raad van Europa.
-
-Bijdragen ter versterking van de Nederlandse positie in de Unie van 27, waaronder aan de Benelux.
Open strategische autonomie
Op 8 november 2022 heeft het kabinet een kabinetsbrede visie voor inzet op de open strategische autonomie van de Europese Unie naar de Kamer gestuurd (Kamerstuk 35 982 9). Het kabinet heeft de Nederlandse inzet vormgegeven langs drie bouwstenen die met elkaar samenhangen en elkaar versterken: 1) het structureel versterken van het politiek-economische fundament van de EU; 2) het mitigeren van de risico's van strategische afhankelijkheden; en 3) het vergroten van het geopolitiek handelingsvermogen van de EU.
Nieuwe Europese Commissie
In 2024 treedt een nieuw Europees Parlement en Europese Commissie aan. Het kabinet trekt samen met gelijkgezinde lidstaten en instellingen op om een toekomstgerichte lijst van EU-prioriteiten voor de komende vijf jaar op te stellen.
Het kabinet zal zich hierbij blijven inzetten voor een sterke EU van sterke lidstaten en sterke instellingen met de volgende prioriteiten voor de nieuwe Commissie: sociaaleconomische convergentie, onder meer via de (1) groene en digitale transities; (2) bestendiging van EU als belangrijke geopolitieke speler op het wereldtoneel; (3) handhaving van goed bestuur, democratische waarden en mensenrechten en (4) voldoende uitvoeringskracht bij de EU en lidstaten in transitie om de ambitieuze doelen waar te maken. EU-beleid moet blijvend kunnen steunen op een breed draagvlak onder de burgers. Het kabinet zet zich in voor het versterken van de democratische legitimiteit van de EU (bijvoorbeeld spitzenkandidaten-systeem) en blijft zich hard maken voor transparante besluitvorming. Het kabinet wil ook de burgerdialogen voortzetten om burgers te informeren over en te betrekken bj de EU.
Meerjarig Financieel Kader (MFK)
De Europese Commissie heeft op 20 juni jl. een voorstel gepresenteerd voor een tussentijdse herziening van het MFK. In het voorstel schetst de Commissie hoe de Europese Unie sinds 2020 geconfronteerd is met ongeëvenaarde en onvoorziene uitdagingen, met name de oorlog in Oekraïne. Deze uitdagingen zijn voor de Europese Commissie aanleiding om het MFK tussentijds te willen herzien. Het kabinet is terughoudend ten aanzien van het tussentijds openbreken van de begroting. Eventuele acute noden dienen gevonden te worden door flexibilisering en herprioritering binnen de begroting. Het kabinet staat in beginsel positief tegenover het structureler vormgeven van de financiële EU-steun aan Oekraïne, in l ijn met de inzet van het kabinet voor blijvende solidariteit met Oekraïne.
De Nederlandse inzet bij de onderhandelingen over het MFK 2021-2027 was gericht op een modern en financieel houdbaar MFK met een eerlijke verdeling van de lasten. Bij de verdere uitvoering van het MFK streeft het kabinet naar prudente, realistische en moderne EU-jaarbegrotingen met meer nadruk op voor Nederland prioritaire beleidsterreinen.
Het Europese sanctie-instrumentarium is onderdeel van de Europese gereedschapskist om de geopolitieke Unie vorm te geven. Sancties worden ingezet in situaties waar de kernwaarden van de Unie in het gedrang komen: de internationale rechtsorde, mensenrechten en democratie.
Nederland draagt hier actief aan bij. Dit is mogelijk dankzij de sinds 2022 versterkte sanctie-capaciteit op het Ministerie van Buitenlandse Zaken, zowel voor het ontwikkelen van nieuwe restrictieve maatregelen en de doorontwikkeling van het instrumentarium, als voor de coördinatie van implementatie en naleving ervan in Nederland en de EU. Hierdoor kan Nederland een toonaangevende rol spelen binnen de EU en in internationaal verband. Zo heeft Nederland initiatief genomen voor de inzet van het sanctie-instrumentarium tegen seksueel geweld, een ambitieuze Europese anti-omzeilingsagenda. De afgelopen periode is een moderne sanctienale-vingspraktijk ontwikkeld in Nederland waarbinnen BZ de naleving van sancties coördineert. Zo kunnen nieuwe eisen uit de opeenvolgende sanctiepakketten goed worden opgevolgd. Tevens coördineert BZ de modernisering van het Nederlandse sanctiestelsel. Deze modernisering dient te leiden tot een toekomstbestendig stelsel van sanctiewet- en regelgeving dat is toegerust om op effectieve wijze uitvoering te kunnen geven aan de zich snel opvolgende Europese sanctieontwikkelingen. Met deze versterkte capaciteit zal Nederland deze actieve inzet voortzetten.
D. Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 10 Budgettaire gevolgen van beleidsartikel 3 Effectieve Europese samenwerking (bedragen x € 1.000)
2022 |
2023 |
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
2028 |
|
Verplichtingen |
11 354 504 |
11 582 018 |
11 021 214 |
12 253 143 |
12 622 664 |
13 010 559 |
16 974 510 |
Uitgaven: |
|||||||
Programma-uitgaven totaal |
11 489 868 |
11 178 082 |
11 193 606 |
12 401 610 |
12 804 574 |
13 153 109 |
17 020 108 |
3.1 Afdrachten aan de Europese Unie 11 311 410 11 003 570 5 970 130 6 950 875 7 080 496 7 234 609 10 955 560
Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties |
|||||||
BNI-afdrachten |
4 897 610 |
4 546 290 |
4 272 701 |
5 205 907 |
5 292 936 |
5 403 191 |
9 077 385 |
BTW-afdrachten |
1 245 233 |
1 409 353 |
1 461 809 |
1 504 203 |
1 547 823 |
1 592 710 |
1 640 492 |
Invoerrechten |
4 991 221 |
4 814 712 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
Plastic-grondslag |
177 346 |
233 215 |
235 620 |
240 765 |
239 737 |
238 708 |
237 683 |
3.2 Europees Ontwikkelingsfonds 131 506 100 313 85 983 43 421 75 000 41 000 41 000
Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties |
|||||||
Europees Ontwikkelingsfonds |
131 506 |
100 313 |
85 983 |
43 421 |
75 000 |
41 000 |
41 000 |
Een hechtere
3.3 Europese waardengemeenschap 12 062 32 800 18 261 18 261 18 261 11 000 11 000
Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties |
|||||||
Raad van Europa |
12 062 |
11 000 |
11 000 |
11 000 |
11 000 |
11 000 |
11 000 |
Kapitaalaanvullingen bij regionale ontwikkelingsbank |
21 800 |
7 261 |
7 261 |
7 261 |
Versterkte Nederlandse positie in
3.4 de Unie 4 973 4 996 5 376 4 806 4 806 4 806 4 806
Subsidies (regelingen) |
|||||||
EIPA |
417 |
348 |
348 |
348 |
348 |
348 |
348 |
2022 |
2023 |
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
2028 |
|
Opdrachten |
|||||||
Programmatische |
|||||||
ondersteuning: CECP |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
Europa College beurzenprogamma |
190 |
190 |
570 |
0 |
0 |
0 |
0 |
Programmatische ondersteuning: |
|||||||
Taskforce Verenigd Koninkrijk |
119 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
EU-sanctiebeleid |
208 |
208 |
208 |
208 |
208 |
208 |
Bijdrage aan |
|||||||
(inter-)nationale organisaties |
|||||||
Benelux bijdrage |
4 247 |
4 250 |
4 250 |
4 250 |
4 250 |
4 250 |
4 250 |
3.5 Europese Vredesfaciliteit |
29 917 |
36 403 |
129 856 |
135 246 |
140 010 |
145 694 |
48 742 |
Bijdrage aan
(inter-)nationale organisaties
Europese Vredesfaciliteit |
29 917 |
36 403 |
129 856 |
135 246 |
140 010 |
145 694 |
48 742 |
3.6 Invoerrechten aan de Europese Unie |
4 984 000 |
5 249 001 |
5 486 001 |
5 716 000 |
5 959 000 |
Bijdrage aan
(inter-)nationale organisaties
Invoerrechten 4 984 000 5 249 001 5 486 001 5 716 000 5 959 000
Ontvangsten |
1 235 495 |
1 284 546 |
3 882 204 |
2 489 266 |
3 001 093 |
1 429 250 |
1 490 000 |
3.10 Diverse ontvangsten EU |
1 235 143 |
1 284 296 |
1 245 998 |
1 312 250 |
1 371 501 |
1 429 000 |
1 489 750 |
Invoerrechten |
1 226 498 |
1 200 515 |
1 245 998 |
1 312 250 |
1 371 501 |
1 429 000 |
1 489 750 |
Overige ontvangsten EU |
8 645 |
83 781 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
3.11 Europees herstelfonds |
0 |
0 |
2 635 956 |
1 176 766 |
1 629 342 |
0 |
0 |
3.30 Restitutie Raad van Europa |
352 |
250 |
250 |
250 |
250 |
250 |
250 |
Tabel 11 Uitsplitsing verplichtingen
2022 |
2023 |
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
2028 |
|
Verplichtingen |
11 354 504 |
11 582 018 |
11 021 214 |
12 253 143 |
12 622 664 |
13 010 559 |
16 974 510 |
waarvan garantieverplichtingen |
0 |
110 704 |
0 |
||||
waarvan overige verplichtingen |
11 354 504 |
11 471 314 |
11 021 214 |
Tabel 12 Budgetflexibiliteit beleidsartikel 3 Effectieve Europese samenwerking |
|
Geschatte budgetflexibiliteit |
2024 |
Juridisch verplicht |
99% |
Bestuurljk gebonden |
1% |
Beleidsmatig gereserveerd |
0% |
Nog niet ingevuld / vrij te besteden |
0% |
De uitgaven op dit artikel zijn (nagenoeg) volledig juridisch verplicht. De belangrijkste uitgaven betreffen de afdrachten en invoerrechten aan de EU, de Nederlandse bijdrage aan het Europees Ontwikkelingsfonds (EOF) en bijdragen aan de Benelux, de Raad van Europa en de Council of Europe Development Bank.
E. Toelichting op de financiële instrumenten
Artikel 3.1: Nationale afdrachten aan de Europese Unie
De EU-begroting wordt grotendeels gefinancierd door eigen middelen in de vorm van nationale afdrachten van lidstaten (op basis van bni, btw en een grondslag op basis van niet-gerecycled plasticafval). Daarnaast zijn er de traditionele eigen middelen (invoerrechten) en ontvangt de EU overige inkomsten, zoals bijdragen van derden, rente- en boete-inkomsten. De afdrachten van de lidstaten zijn vastgelegd in het Eigenmiddelenbe-sluit (EMB).17In het EMB zijn ook een aantal kortingen op de afdrachten opgenomen en de zogenoemde perceptiekostenvergoeding - dit is de vergoeding voor de kosten aan de lidstaten voor het innen van de invoerrechten.
Het uitgangspunt voor de vaststelling van de raming van de Nederlandse afdrachten op de begroting van Buitenlandse Zaken is de omvang van het jaarlijkse uitgavenplafond uit het Meerjarig Financieel Kader 2021-2027 (MFK) plus de maximale inzet van de speciale instrumenten die boven dit plafond worden gefinancierd18 en die bedoeld zijn om snel te kunnen reageren op onvoorziene omstandigheden. De nationale btw-afdracht, de nationale afdracht op basis van niet-gerecycled plasticafval en de nationale bni- afdracht zijn opgenomen op artikel 3.1, de invoerrechten die door de Nederlandse douane worden geïnd op artikel 3.6 en de perceptiekostenvergoeding op artikel 3.10.
Met ingang van de Ontwerpbegroting voor 2024 worden de nationale afdrachten op basis van bni, btw en niet-gerecycled plasticafval (artikel 3.1) apart weergegeven van de traditionele eigen middelen (invoerrechten, artikel 3.6)). Deze presentatie doet beter recht aan het verschil tussen deze type afdrachten. De eerste categorie betreft nationale afdrachten op basis van een grondslag. Voor de invoerrechten is de Nederlandse begroting alleen een tussenschakel. Daarnaast bood de presentatie die eerder werd gehanteerd geen volledig overzicht, omdat de perceptiekostenvergoeding (het deel van de invoerrechten dat Nederland mag houden) op een ander subartikelonderdeel verantwoord wordt (artikel 3.10). Om wel een integraal beeld te geven van alle geldstromen richting de EU is hieronder een extra-comptabele tabel opgenomen met een totaaloverzicht van:
-
-Artikel 3.1: Nationale afdrachten aan de Europese Unie (bni, btw en plastic-afdrachten);
-
-Artikel 3.6: Traditionele eigen middelen (TEM; invoerrechten);
-
-Artikel 3.10: Perceptiekostenvergoeding
-
-Artikel 9 Begroting Financiën: Vertragingsrente betaald aan de Europese Commissie.
Tabel 13 Extracomptabel overzicht van de nationale afdrachten, invoerrechten en ontvangsten EU-begroting |
|||||
Begroting Artikel Nederland |
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
2028 |
H5 (BZ) 3.1 Na afdrachten |
5.970 |
6.951 |
7.080 |
7.235 |
10.956 |
Bni-afdracht |
4.273 |
5.206 |
5.293 |
5.403 |
9.077 |
Btw-afdracht |
1.462 |
1.504 |
1.548 |
1.593 |
1.640 |
Plastic |
236 |
241 |
240 |
239 |
238 |
H5 (BZ) 3.6 Invoerrechten |
4.984 |
5.249 |
5.486 |
5.716 |
5.959 |
H5 (BZ) 3.10 Ontvangsten EU |
1.246 |
1.312 |
1.372 |
1.429 |
1.490 |
Perceptiekostenvergoedi1n.2g46 |
1.312 |
1.372 |
1.429 |
1.490 |
|
Overige |
|||||
ontvangsten EU |
|||||
H9 (FIN) 9.44.2 Vertragingsrente |
- |
- |
- |
- |
- |
Totaal |
9.708 |
10.888 |
11.194 |
11.522 |
15.425 |
Om zeker te stellen dat de Europese Unie in staat is om aan al haar financiële verplichtingen te voldoen, wordt in het EMB een jaarlijks maximum vastgelegd voor de eigen middelen die de Unie op mag vragen bij de lidstaten, dat hoger ligt dan het hiervoor beschreven maximale jaarlijkse uitgavenplafond uit het MFK vermeerderd met de speciale instrumenten. De marge tussen het uitgavenplafond en het eigenmiddelenplafond dient voornamelijk als zekerheid voor de aflossings- en renteverplichtingen op leningen die de Unie aan kan gaan. De risico's voor de Nederlandse afdrachten aan de EU die daardoor ontstaan worden als garantiever-plichting op de begroting van het ministerie van Financiën onder artikel 4 (Internationale financiële betrekkingen) verantwoord, uitgesplitst naar de specifieke instrumenten die de Europese Commissie machtigen om namens de Unie middelen te lenen.
De omvang van de Nederlandse afdrachten aan de EU komt als volgt tot stand:
-
-Alle invoerrechten die door de lidstaten worden geheven op producten die afkomstig zijn van landen buiten de EU, worden na aftrek van de vergoeding voor de inningskosten (25%) afgedragen aan de EU (zie verder art. 3.6).
-
-De btw-afdracht bedraagt een uniform heffingspercentage van 0,3% op de geharmoniseerde btw-grondslag van alle EU-lidstaten .
-
-Een afdracht op basis van een grondslag voor niet-gerecycled plasti-cafval. Voor deze grondslag geldt een tarief van 0,80 eurocent per kilogram niet-gerecycled plasticafval. Ook is er een compensatiemecha-nisme voor minder welvarende lidstaten.
-
-De bni-afdracht is het sluitstuk van de financiering van de EU-begroting.
Het deel van de Europese uitgaven dat niet gefinancierd kan worden door de overige inkomsten, invoerrechten, de btw-afdracht en de grondslag op basis van niet-gerecycled plasticafval wordt gefinancierd door bni-afdrachten (bni = bruto nationaal inkomen) van de lidstaten. De totale bni-afdracht van de lidstaten wordt bepaald door de bovengenoemde inkomsten in mindering te brengen op het totaal aan benodigde middelen voor de EU-begroting. Het aandeel van een lidstaat hierin wordt vervolgens bepaald op basis van het eigen BNI ten opzichte van het BNI van de EU als geheel. Nederland ontvangt op haar bni- afdracht tot en met 2027 een jaarlijkse bruto lumpsum korting van EUR 1.921 miljoen (prijzen 2020).
De uiteindelijke hoogtes van de invoerheffingen, de btw-grondslag en de relatieve omvang van het bni van de lidstaten kunnen afwijken van eerdere verwachtingen. Derhalve kunnen er verschuivingen optreden tussen de verschillende afdrachten en tussen de lidstaten. Twee vaste momenten waarop dit gebeurt is bij de aanvullende EU-begroting n.a.v. de Lenteraming die normaliter in juli gepubliceerd wordt en bij de nacalculatie die normaliter eind januari gepubliceerd wordt. Daarnaast heeft de Europese Commissie op 20 juni 2023 voorstellen gepubliceerd voor een revisie van het MFK 2021-2027 en de introductie van nieuwe eigen middelen. Afhankelijk van de uitkomst van de onderhandelingen kan dit effect hebben op raming van de Nederlandse EU-afdrachten. Het huidige MFK loopt tot en met 2027 Voor de periode na 2028 is een aanname gedaan over de economische ontwikkeling en de omvang van het MFK 2028-20XX.
Daarnaast hebben de verwerking van het jaarlijkse surplus van de EU-begroting en de jaarl ijkse technische aanpassing effect op de raming van de Nederlandse afdrachten. Bij het surplus (publicatie normaliter medio april) worden onbenutte middelen uit het voorgaande EU-begrotingsjaar verwerkt in het lopende begrotingsjaar. Dit wordt verrekend door een verlaging van de bni-afdracht van de lidstaten. Bij de jaarlijkse technische aanpassing (publicatie normaliter juni) worden, conform artikel 4 van de MFK-verordening, de MFK-plafonds op een aantal punten aangepast. Ten eerste wordt jaarlijks een bedrag gelijk aan de opbrengsten uit mededin-gingsboetes toegevoegd aan de uitgavenplafonds. Deze afspraak is in 2021 meerjarig verwerkt in de raming van de EU- afdrachten.Afhankelijk van de daadwerkelijke boete-opbrengsten bij technische aanpassing wordt de raming van de Nederlandse afdrachten hier op aangepast. Ten tweede wordt bij technische aanpassing het enkelvoudige marge-instrument (Single Margin Instrument; SMI) geactualiseerd. Met dit instrument kunnen onbenutte middelen onder het MFK-plafond uit het vorige begrotingsjaar worden toegevoegd aan de plafonds voor de resterende MFK-jaren. Het gaat hierbij dus niet om extra EU-middelen maar een verschuiving van afdrachten over de jaren. Ten derde worden bij technische aanpassing voor een aantal van de speciale instrumenten onbenutte middelen uit het voorgaande begrotingsjaar overgeheveld naar het lopende begrotingsjaar, wat tot een soortgelijke verschuiving van de (raming van de) afdrachten over de jaren zorgt.
De Kamer zal op bovengenoemde momenten en wanneer nog meer van toepassing, zoals gebruikelijk hierover worden geïnformeerd evenals op het moment van verwerking in de nationale begroting.
Zoals toegelicht bij Ontwerpbegroting 2021 maakt het herstelinstrument «Next Generation EU'' (NGEU) onderdeel uit van de afspraken over het huidige MFK. Het budgettaire effect van het subsidiedeel van NGEU (EUR 390 miljard in prijzen 2018) - dit wil zeggen de terug-en rentebetalingen van het herstelinstrument - zijn meegenomen in de raming van de Nederlandse bni-afdracht vanaf 2028. Voor het leningen onderdeel van NGEU (EUR 360 miljard in prijzen 2018) is een garantiever-plichting opgenomen onder artikel 4 van de begroting van het ministerie van Financiën.
Artikel 3.2: Europees Ontwikkelingsfonds
-
-Bijdrage aan het Europees Ontwikkelingsfonds (EOF). Dit is het instrument waarmee de Europese Unie de ontwikkelingssamenwerking met landen in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan (ACS) en de Landen en Gebieden Overzee (LGO) uitvoerde tot 2021. Het grootste deel van het EOF was bestemd voor de financiering van de steun aan nationale, regionale en lokale projecten en programma's gericht op de economische en sociale ontwikkeling van die gebieden. Met ingang van 2021 wordt de steun aan landen in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan gefinancierd uit het instrument voor het Nabuurschap, Ontwikkeling en Internationale Samenwerking (NDICI) dat onder de EU-begroting valt. Voor de financiering van programma's in LGO is met ingang van 2021 een apart budget voorzien onder de EU-begroting. De aflopende bijdragen aan het EOF in 2022 en de jaren daarna betreffen betalingen op reeds aangegane verplichtingen vanuit het 10e en 11e EOF.
Artikel 3.3: Een hechtere Europese waardengemeenschap
-
-Raad van Europa: Nederland beschouwt de Raad van Europa als een belangrijke hoeder van mensenrechten, democratie en rechtsstaat in heel Europa. Ook wil Nederland bijdragen aan het versterken van de effectiviteit van het toezichtsysteem van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens en aan een zorgvuldig voorbereide toetreding van de EU tot het EVRM. De Nederlandse Permanente Vertegenwoordiging in Straatsburg speelt daarbij een centrale rol door goede betrekkingen en, indien opportuun, regelmatig overleg met het secretariaat van de Raad van Europa, permanente vertegenwoordigingen van andere lidstaten en met de Nederlandse delegatie in de Parlementaire Assemblee (PACE) van de Raad van Europa.
-
-Bank van de Raad van Europa (Council of Europe Bank - CEB): De Bank van de Raad van Europa is actief in de landen van de Raad. Tot op heden heeft de Bank meer dan EUR 1,3 miljard geïnvesteerd in de opvang van Oekraïense vluchtelingen in buurlanden zoals Polen en Roemenië. Door deze respons en de wens om in Oekraïne zelf actief te worden met investeringen voor vluchtelingen, scholing en gezondheidszorg, staat het kapitaal van de CEB onder druk en is in december 2022 een kapitaalverhoging van EUR 4,25 miljard overeengekomen. De Nederlandse bijdrage aan het inbetaalde kapitaal bedraagt EUR 43,6 miljoen. De helft van dit bedrag is toe te schrijven aan de op te starten activiteiten in Oekraïne en wordt gedekt uit de zogenaamde Oekraïneregeling. De andere helft dient voor de ondersteuning van lopende activiteiten elders en wordt in 2024-2027 in tranches uit de BZ-begroting betaald.
Artikel 3.4: Versterkte Nederlandse positie in de Unie
-
-Jaarlijkse bijdrage aan de Benelux Unie. De Benelux Unie dient twee doelen: het vervullen van een voortrekkersrol binnen de Europese Unie en grensoverschrijdende samenwerking, vooral op het gebied van economie, duurzame ontwikkeling en justitie/binnenlandse zaken. Daarnaast werkt Nederland in Benelux-verband ook samen op buitenlandspolitiek terrein.
-
-Subsidie aan European Institute for Public Administration (EIPA). Het EIPA heeft als doel het ontwikkelen van de capaciteiten van ambtenaren in het omgaan met EU-aangelegenheden. De nieuwe subsidie is afgegeven voor de jaren 2022-2025.
-
-Europa College beurzenprogramma: vanuit dit programma worden beurzen verstrekt aan Nederlandse studenten die studeren aan het Europacollege. De afgegeven beschikking is voor de jaren 2023-2027.
-
-EU-sanctiebeleid: dit programma geeft invulling aan amendement 35924-V14 van dhr. Sjoerdsma inzake het vergroten van de sanctiecapa-citeit.
Artikel 3.5: Europese Vredesfaciliteit
-
-Bijdrage aan de Europese Vredesfaciliteit (EPF) voor de financiering van de gemeenschappelijke kosten van EU-missies en operaties, EU-bijdragen aan vredesoperaties en militaire capaciteitsopbouw in derde landen. De faciliteit dient ter versterking van het EU extern optreden en, conform de Nederlandse inzet, een bijdrage te leveren aan een meer geïntegreerde benadering van conflicten en crises binnen het EU-buiten-landbeleid.
-
-Alle invoerrechten die door de lidstaten worden geheven op producten die afkomstig zijn van landen buiten de EU, worden na aftrek van de vergoeding voor de inningskosten (25%) afgedragen aan de EU. Deze invoerrechten worden ook wel de Traditionele Eigen Middelen (TEM) genoemd en zijn onlosmakelijk verbonden met de douane-unie. Bij de invoerrechten treedt er gedurende het jaar onbedoeld een saldo-effect op, omdat aan de inkomsten- en uitgavenkant van de Rijksbegroting een andere raming wordt gebruikt, respectievelijk de raming van het Ministerie van Financiën en de raming van de Europese Commissie. Er wordt drie keer per jaar een actualisatie geboekt op de invoerrechten en de perceptiekostenvergoeding om te corrigeren voor dit saldo-effect.
Artikel 3.10: Diverse ontvangsten EU
-
-De ontvangsten onder dit beleidsartikel betreffen de zogenaamde perceptiekostenvergoeding die Nederland ontvangt voor de kosten die gemaakt worden bij de inning van de douanerechten. De perceptiekostenvergoeding is 25% van de geïnde douanerechten. Deze ontvangsten zijn begrotingstechnisch niet gekoppeld aan de begroting van de Nederlandse Douane.
Artikel 3.11: Europees herstelfonds
-
-Nederland maakt voor ca. EUR 5,4 miljard aanspraak op middelen vanuit de Europese Herstel- en Veerkrachtfaciliteit (HVF) inclusief RePowerEU. De middelen vanuit de faciliteit komen als ontvangsten binnen via artikelonderdeel 3.11 Europees Herstelfonds. De middelen worden uitgekeerd bij betalingsverzoeken waarbij aangetoond moet worden dat er voldoende voortgang is geboekt op de in het Nederlandse Herstel- en Veerkrachtplan vastgelegde mijlpalen en doelstellingen. Dit moet worden aangetoond door middel van rapportages en verificatie-mechanismen. De exacte kasreeks is daarmee moeilijk te ramen en is afhankelijk van de Operationale Overeenkomst die met de Europese Commissie wordt gemaakt. Het niet behalen van mijlpalen en doelstellingen zou kunnen leiden tot budgettaire tegenvallers die binnen de vastgelegde uitgavenplafonds gedekt moeten worden.
Artikel 4 Consulaire dienstverlening en uitdragen Nederlandse waarden
Het verlenen van goede consulaire diensten aan Nederlanders in nood in het buitenland, evenals het verstrekken van reisdocumenten aan Nederlanders in het buitenland. Daarnaast levert het kabinet een bijdrage aan een gereguleerd personenverkeer door de Nederlandse inbreng in het Europese visumbeleid en is verantwoordelijk voor de visumverlening kort verblijf.
Het versterken van de Nederlandse cultuursector door internationale uitwisseling en presentatie; verbindingen leggen met economische diplomatie en andere prioriteiten van geïntegreerd buitenlandbeleid, zoals het mensen-rechtenbeleid en veiligheidsbeleid.
De strategische inzet van publieksdiplomatie door het postennetwerk en BZ heeft als doel begrip en draagvlak te vergroten voor het geïntegreerde buitenlandbeleid (HGIS) en het eenduidig versterken van de beeldvorming over Nederland bij buitenlandse doelgroepen via de publieke band. De aanpak verstevigt het netwerk van beleidsbeïnvloeders die de besluitvorming op voor Nederland relevante beleidsterreinen kunnen beïnvloeden.
B. Rol en verantwoordelijkheid Consulaire dienstverlening
De minister is verantwoordel ijk voor:
Uitvoeren
-
-Visumbeleid kort verblijf van het Koninkrijk der Nederlanden.
-
-Afgifte van machtigingen voorlopig verbl ijf (MVV's) op de posten.
-
-Afname van inburgeringsexamens buitenland.
-
-Orange Carpet-beleid, ter bevordering van het Nederlandse bedrijfsleven.
-
-Bijstand aan Nederlanders in nood in het buitenland.
-
-Begeleiding van Nederlanders die in het buitenland gedetineerd zijn.
-
-Uitbrengen van reisadviezen.
-
-Crisisresponse.
-
-Afgifte van Nederlandse reisdocumenten in het buitenland en van diplomatieke- en dienstpaspoorten.
-
-Afgifte van consulaire verklaringen en legalisaties.
Visumbeleid kort verblijf van het Koninkrijk der Nederlanden
Doorlooptijden visumaanvragen: percentage visumaanvragen kort verblijf dat binnen 15 dagen wordt afgehandeld.
Tabel 14 |
|||
2020 |
2021 |
2022 |
|
Streefwaarde |
85% |
85% |
85% |
Realisatie |
92% |
89% |
76% |
Bron: Ministerie van Buitenlandse Zaken
De norm voor de doorlooptijd van visumaanvragen (Schengen) bedraagt 15 dagen conform de EU Visumcode (in werking getreden per 2.2.2020). Deze periode kan in bijzondere gevallen worden verlengd tot 45 dagen. Tijdens de 'visumdip' als gevolg van de coronapandemie was de besliscapaciteit bij het Ministerie van Buitenlandse Zaken tijdelijk afgeschaald. Het ministerie bevond zich in 2022 in een herstartfase van het visumproces en werkte er aan de besliscapaciteit op te voeren naar het pre-corona niveau. Na corona was er naast de jaarlijkse reguliere groep verwachte aanvragen ook sprake van een grote groep 'inhaalaanvragen': Aanvragers die door corona niet had kunnen reizen en dit alsnog wilden doen. Hierdoor werd de vraag naar visa groter dan de besliscapaciteit.
NB: De doorlooptijd is het aantal dagen dat zit tussen het indienen van een ontvankelijke visumaanvraag tot aan het moment van bekendmaken of uitreiken van de beslissing op de aanvraag.
Regisseren
-
-Europees visum- en migratiebeleid en Caraïbisch visumbeleid.
-
-Bilaterale dimensie van visum- en migratiebeleid.
De uitvoering van het Internationaal Cultuurbeleid (ICB) is een gedeelde verantwoordelijkheid van de minister van Buitenlandse Zaken (bij wie ook de coördinatie ligt), de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en de minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking. Het beleidskader voor het ICB wordt steeds voor een periode van vier jaar vastgesteld (beleidskader internationaal cultuurbeleid 2021-2024). De inzet op het gebied van Publieksdiplomatie valt onder de verantwoordel ijkheid van de minister van Buitenlandse Zaken.
Stimuleren
-
-Promotie van Nederlandse kunst en cultuur in het buitenland en identificatie van internationale kansen en ontwikkelingen voor de Nederlandse culturele sector en creatieve industrie.
-
-Behoud, beheer en ontsluiting van gedeeld cultureel erfgoed.
Regisseren
-
-Beleidsvorming en uitvoering van het Internationaal Cultuurbeleid.
-
-Afstemming met culturele fondsen en ondersteunende instellingen over internationale activiteiten.
-
-Ondersteuning van het buitenlandpolitieke- en economische beleid door cultuur in te zetten, bijvoorbeeld als instrument in de dialoog over mensenrechten.
Financieren
-
-Ondersteuning van culturele fondsen, instellingen en activiteiten binnen het beleidskader Internationaal Cultuurbeleid (2021-2024).
-
-Nederlands-Vlaamse samenwerking (via ondersteuning van Huis DeBuren in Brussel).
-
-Bezoekersprogramma's.
-
-Subsidieregeling voor programma's gericht op jeugd en sociale innovatie in de ring van landen grenzend aan de EU.
Publieksdiplomatie
De inzet op het gebied van publieksdiplomatie valt onder de verantwoordelijkheid van de minister van Buitenlandse Zaken.
Stimuleren
-
-Het inzetten van publieksdiplomatie door het postennetwerk en BZ om de beeldvorming over Nederland in het buitenland eenduidig te versterken en het netwerk van beïnvloeders te verstevigen.
-
-Inkomende en uitgaande buitenlandse bezoekersprogramma's
Regisseren
-
-Ondersteuning van het buitenlandpolitieke- en economische beleid door strategische inzet publieksdiplomatie, bijvoorbeeld tijdige inzet van een instrument ter bevordering van de dialoog over persvrijheid of gendergelijkheid.
-
-Ondersteuning communicatie tijdens belanghebbende conferenties en inzet tijdens crises.
-
-Ondersteuning programma's gericht op agendering en bevordering van de Sustainable Development Goals (SDGs).
Financieren
-
-Gedelegeerde activiteiten publieksdiplomatie door Nederlandse ambassades.
-
C.Beleidswijzigingen
Na de Russische inval in Oekraïne is de samenwerking met Russische culturele staatsinstellingen opgeschort en is het culturele programma in RF in 2024 gericht op behoud van minimale individuele professionele culturele contacten en met andere partners, die aangehaakt willen blijven bij Europese waarden.
Eind 2022 is Oekraïne toegevoegd aan de lijst focuslanden van het ICB. Rijkscultuurfondsen en de Nederlandse ambassade kunnen hierdoor ook in 2024 de culturele sector steunen bij het opstarten en onderhouden van netwerken met Oekraïense partners en samenwerkingstrajecten aangaan die aansluiten bij behoeften in Oekraïne.
-
D.Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 15 Budgettaire gevolgen van beleidsartikel 4 Consulaire dienstverlening en uitdragen Nederlandse waarden (bedragen x € 1.000)
2022 |
2023 |
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
2028 |
|
Verplichtingen |
74 139 |
70 192 |
62 738 |
56 708 |
55 834 |
55 630 |
54 925 |
Uitgaven: |
|||||||
Programma-uitgaven totaal |
60 479 |
72 191 |
61 221 |
61 241 |
60 367 |
60 055 |
59 315 |
Consulaire dienstverlening
4.1 Nederlanders in het buitenland 11 745 13 423 14 587 14 691 14 705 14 712 14 723
Subsidies (regelingen) |
|||||||
Gedetineerdenbegeleiding |
813 |
2 260 |
1 560 |
1 560 |
1 560 |
1 560 |
1 560 |
Inkomenso verdrachten
2022 |
2023 |
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
2028 |
|
Gedetineerdenbegeleiding |
300 |
540 |
540 |
540 |
540 |
540 |
540 |
Opdrachten |
|||||||
Consulaire bijstand |
422 |
394 |
409 |
409 |
409 |
409 |
409 |
Reisdocumenten en verkiezingen |
2 013 |
2 441 |
5 314 |
5 318 |
5 332 |
5 339 |
5 350 |
Consulaire opleidingen |
101 |
400 |
400 |
400 |
400 |
400 |
400 |
Consulaire informatiesystemen |
2 936 |
7 388 |
6 364 |
6 464 |
6 464 |
6 464 |
6 464 |
Loket buitenland |
5 160 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
Bijdrage aan agentschappen |
|||||||
Loket buitenland |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
Samen met (keten) partners het |
|||||||
4.2 personenverkeer reguleren |
19 950 |
23 738 |
16 827 |
16 162 |
16 162 |
16 834 |
16 834 |
Opdrachten |
|||||||
Ambtsberichtenonderzoek |
91 |
150 |
150 |
150 |
150 |
150 |
150 |
Visumverlening |
1 276 |
2 858 |
2 858 |
2 858 |
2 858 |
2 858 |
2 858 |
Legalisatie en verificatie |
4 |
80 |
80 |
80 |
80 |
80 |
80 |
Consulaire informatiesystemen |
17 763 |
19 622 |
12 711 |
12 046 |
12 046 |
12 718 |
12 718 |
Informatie ondersteunend beslissen |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
Bijdrage aan
(inter-)nationale organisaties
Bjdragen asiel en migratie |
816 |
1 028 |
1 028 |
1 028 |
1 028 |
1 028 |
1 028 |
|
4.3 |
Grotere buitenlandse bekendheid met de Nederlandse cultuur |
6 638 |
8 237 |
7 500 |
8 794 |
8 794 |
8 794 |
8 794 |
Subsidies (regelingen) |
||||||||
Internationaal cultuurbeleid |
3 196 |
4 589 |
4 762 |
8 794 |
8 794 |
8 794 |
8 794 |
|
Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties |
||||||||
Internationaal cultuurbeleid |
3 442 |
3 648 |
2 738 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
4.4 |
Uitdragen Nederlandse waarden en belangen |
22 146 |
26 793 |
22 307 |
21 594 |
20 706 |
19 715 |
18 964 |
Subsidies (regelingen) |
||||||||
Instituut Clingendael |
814 |
800 |
2 800 |
2 800 |
2 800 |
2 800 |
2 800 |
|
Programma Ondersteuning Buitenlands Beleid |
5 184 |
3 872 |
3 058 |
3 058 |
3 058 |
3 058 |
3 058 |
|
Internationale manifestaties en diverse bijdragen |
0 |
49 |
49 |
49 |
49 |
49 |
49 |
|
Publieksdiplomatie |
2 437 |
2 229 |
2 229 |
2 229 |
2 229 |
2 229 |
2 229 |
|
Onderzoeksprogramma |
121 |
100 |
100 |
100 |
100 |
100 |
100 |
|
Academische Leerstoel Anton de Kom |
3 |
344 |
200 |
205 |
276 |
215 |
0 |
Opdrachten
Adviesraad
Internationale Vraagstukken |
489 |
635 |
597 |
597 |
597 |
597 |
597 |
Instituut Clingendael |
2 635 |
3 071 |
1 150 |
1 000 |
1 000 |
1 000 |
1 000 |
Bezoeken VIPS en uitgaven CD en Internationale organisaties |
523 |
1 000 |
1 000 |
1 000 |
1 000 |
1 000 |
1 000 |
Algemene voorlichting |
1 071 |
1 590 |
2 790 |
2 790 |
2 790 |
2 790 |
2 790 |
2022 |
2023 |
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
2028 |
|
Koninklijk Huis - inkomende en uitgaande bezoeken, officiële ontvangsten |
3 054 |
2 000 |
2 000 |
2 000 |
2 000 |
2 000 |
2 000 |
China-strategie |
80 |
27 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
Onderzoeksprogramma |
1 988 |
2 212 |
3 075 |
2 720 |
1 761 |
831 |
295 |
Programma ondersteuning buitenlands beleid |
28 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
Conferentie uitdragen Nederlandse waarden en belangen |
4 000 |
||||||
Bijdrage aan agentschappen |
|||||||
Algemene voorlichting |
1 142 |
1 200 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
Verkeersnotificaties |
287 |
400 |
400 |
400 |
400 |
400 |
400 |
Bijdrage aan
(inter-)nationale organisaties
Europese bewustwording |
20 |
868 |
463 |
250 |
250 |
250 |
250 |
|
Publieksdiplomatie |
2 270 |
2 396 |
2 396 |
2 396 |
2 396 |
2 396 |
2 396 |
|
Programma Ondersteuning Buitenlands Beleid |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
Ontvangsten |
56 025 |
47 374 |
67 674 |
73 574 |
73 574 |
73 574 |
73 574 |
|
4.10 |
Consulaire dienstverlening Nederlanders in het buitenland |
10 689 |
9 200 |
21 000 |
21 000 |
21 000 |
21 000 |
21 000 |
4.20 |
Consulaire dienstverlening aan vreemdelingen |
44 962 |
37 900 |
45 600 |
51 500 |
51 500 |
51 500 |
51 500 |
4.40 |
Doorberekening Defensie diversen |
74 |
74 |
874 |
874 |
874 |
874 |
874 |
4.41 |
Ontvangsten verkeersnotificaties |
300 |
200 |
200 |
200 |
200 |
200 |
200 |
Budgetflexibiliteit
Tabel 16 Budgetflexibiliteit beleidsartikel 4 Consulaire dienstverlening uitdragen Nederlandse waarden |
en |
Geschatte budgetflexibiliteit |
2024 |
Juridisch verplicht |
58% |
Bestuurljk gebonden |
19% |
Beleidsmatig gereserveerd |
23% |
Nog niet ingevuld / vrij te besteden |
0% |
Van de uitgaven van subsidies en inkomensoverdrachten voor gedetineerdenbegeleiding en overige consulaire dienstverlening, op basis van eigen verantwoordelijkheid van Nederlanders in het buitenland, zijn alleen de subsidies voor gedetineerdenbegeleiding volledig juridisch verplicht.
De investeringen in de consulaire informatiesystemen zijn volledig juridisch verplicht.
De inkoop van de te verstrekken reisdocumenten alsmede de geplande uitgaven voor het samen met (keten-)partners reguleren van het personenverkeer zijn voor het merendeel juridisch verplicht en worden aan de hand van de afgifte van paspoorten en visa bepaald. Hiervoor worden gedurende het begrotingsjaar verplichtingen aangegaan.
Binnen het Internationaal cultuurbeleid 2021-2024 zijn de uitgaven voor de specifieke landenprogramma's en de cultuurmanifestaties voor 44% juridisch verplicht. Het restant is beleidsmatig gereserveerd, hiervoor worden verplichtingen in het begrotingsjaar zelf aangegaan.
Voor het inzetten van publieksdiplomatie om het beeld van Nederland in het buitenland te versterken en op een positief realistische manier uit te dragen door het postennetwerk en het ministerie zelf zijn ramingen opgenomen die grotendeels niet juridisch vastliggen. De budgetten voor publieksdiplomatie worden ingezet voor activiteiten op het gebied van de positionering van Nederland in het buitenland, landenprogramma's ter ondersteuning van de beleidsdoelstellingen, bezoeken van beïnvloeders en journalisten en uitgaven voor programma's met in Nederland gevestigde partners zoals internationale organisaties.
Het Programma Ondersteuning Buitenlands Beleid (POBB) is volledig juridisch verplicht en richt zich op financiering van activiteiten die de doelstelling van het Nederlands buitenland beleid ondersteunen.
Dit kunnen lange termijn beleidsdoelstellingen zijn alsook activiteiten gerelateerd aan actuele ontwikkelingen, in lijn met de intentie van het kabinet om bepaalde landenrelaties te intensiveren in het kader van verstrekt engagement.
De subsidie voor Clingendael en de onderzoeksprogramma's zijn juridisch vastgelegd. Dat betreffen subsidies voor Progress en opdrachten voor het China Kennisnetwerk en het Oost-Europa/Rusland Kennisplatform.
De uitgaven ten behoeve van het Koninklijk Huis worden in de loop van 2024 ingevuld.
-
E.Toelichting op de financiële instrumenten
Artikel 4.1: Consulaire dienstverlening Nederlanders in het buitenland
-
-Verlenen van financiële- en niet financiële consulaire bijstand aan Nederlanders in nood en/of schrijnende gevallen.
-
-(Stille) diplomatie met oog op eerlijke rechtsgang voor Nederlandse gedetineerden.
-
-Verstrekken van reisadviezen.
-
-Bijstaan van Nederlanders in geval van crises; als dat noodzakelijk en mogelijk is, organiseren, waar mogelijk met partnerlanden, van evacuaties.
-
-Verstrekken van reisdocumenten en opmaken van consulaire akten en verklaringen.
-
-Adviseren en ondersteunen van Nederlandse gedetineerden door gedifferentieerde bezoekfrequentie, in bepaalde landen maandelijkse giften aan gedetineerden, en subsidies ten behoeve van resocialisatie, extra zorg en juridisch advies.
-
-Consulaire informatiesystemen om de primaire consulaire processen te kunnen afhandelen.
-
-Organiseren van opleidingen gericht op optimalisatie van consulaire werkprocessen.
-
-Doorontwikkeling van de rijksbrede dienstverlening van Nederland WereldWijd.
Artikel 4.2: Samen met (keten)partners het personenverkeer reguleren -
-
-Behandelen van aanvragen voor visa kort verbl ijf en het beleid op dit terrein.
-
-Inname van aanvragen voor MVV's.
-
-Afnemen van inburgeringsexamens.
-
-Verrichten van legalisaties en uitvoeren van verificatieonderzoeken.
-
-Consulaire informatiesystemen om de primaire consulaire processen te kunnen afhandelen.
-
-Op verzoek van het Ministerie van Justitie en Veiligheid worden algemene en individuele ambtsberichten opgesteld, waarop door J&V mede het toelatings- en terugkeerbeleid wordt gebaseerd.
-
-Diplomatie voor het bemiddelen bij terugkeer van vreemdelingen zonder rechtmatig verbl ijf.
-
-Samenwerking met instanties in en buiten Nederland, de EU en internationale organisaties.
-
-In het kader van versterkte Europese samenwerking maken van afspraken over wederzijdse visumvertegenwoordiging.
-
-Voor het beschermen van de mensenrechten van migranten, het voorkomen van irreguliere migratie, het tegengaan van mensensmokkel en -handel en het bevorderen van terugkeer en herintegratie is Nederland actief in onder meer de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM).
Artikel 4.3: Grotere buitenlandse bekendheid met de Nederlandse cultuur
-
-Subsidieverlening via de posten aan Nederlandse cultuurmakers.
-
-Subsidieverlening aan (Nederlandse) culturele instellingen ten behoeve van activiteiten en (bezoekers)programma's.
Artikel 4.4: Uitdragen Nederlandse waarden en belangen
-
-Via publieksdiplomatie verstevigt Buitenlandse Zaken het netwerk van beleidsbeïnvloeders die de besluitvorming op voor Nederland relevante beleidsterreinen kunnen beïnvloeden. Een belangrijke rol is daarbij weggelegd voor de media, maatschappelijk middenveld en persoonlijke contacten via bijeenkomsten en andere activiteiten. Daarbij worden online kanalen ingezet voor engagement, zoals de website Netherlands and You, het NL platform, Facebook, Twitter en Instagram.
-
-De strategische inzet van Publieksdiplomatie door het postennetwerk en BZ versterkt de reputatie van Nederland bij een buitenlands publiek en daarmee de politieke- en economische positie. Zo waarborgen we de Nederlandse belangen en kunnen we ons waardenstelsel uitdragen.
-
-Met de bijdrage aan publieksdiplomatie kunnen Nederlandse ambassades activiteiten ondersteunen of opstarten op het gebied strategische beleidscommunicatie en beeldvorming over Nederland.
-
-Subsidie ten behoeve van Instituut Clingendael voor trilateraal onderzoeksprogramma met Defensie en JenV. Daarnaast ook een opdracht ter ondersteuning van het China Kennisnetwerk en het Oost-Europa/ Rusland Kennisplatform.
-
-Vanuit het Programma Ondersteuning Buitenlands Beleid (POBB) worden eenmalige katalyserende activiteiten gefinancierd ter ondersteuning van de doelstellingen van het Nederlandse buitenlandbeleid. Dat kunnen ook activiteiten zijn voor COVID-19 ondersteuning.
-
-Voor bezoeken, ontvangsten en overige uitgaven hoogwaardigheidsbekleders, Corps Diplomatique en internationale organisaties wordt EUR 1 miljoen geraamd.
-
-Voor uitgaven ten behoeve van staatsbezoeken, officiële bezoeken en werkbezoeken van het Koninklijk Huis wordt EUR 2 miljoen geraamd.
-
-Opdrachtverlening aan CJIB voor verkeersnotificaties (vrijwillige bijdrage) na overtredingen buitenlandse diplomaten in Nederland.
-
-De ontvangsten onder dit artikel bestaan hoofdzakelijk uit leges voor de afgifte van reisdocumenten, visa en de legalisatie van documenten. Een deel van de consulaire ontvangsten wordt ingezet om een bijdrage te leveren aan de kosten van het consulaire werkproces.
-
-Ontvangsten voor verkeersnotificaties, vrijwillige bijdragen van buitenlandse diplomaten in Nederland.
Artikel 5 Geheim A. Budgettaire gevolgen
Tabel 17 Budgettaire gevolgen |
van niet - |
¦ beleidsartikel 5 Geheim (bedragen x € 1.000) |
|||||
2022 |
2023 |
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
2028 |
|
Verplichtingen |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
Uitgaven |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
Ontvangsten |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
5.10 Geheim |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
Op dit artikel worden geheime uitgaven, verplichtingen en ontvangsten verantwoord.
Artikel 6 Nog onverdeeld (HGIS)
A. Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 18 Budgettaire gevolgen van |
niet - beleidsartikel 6 Nog onverdeeld (bedragen x € 1.000) |
||||||
2022 |
2023 |
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
2028 |
|
Verplichtingen |
0 |
7 427 |
11 875 |
65 651 |
50 076 |
71 940 |
106 473 |
Uitgaven: |
|||||||
Uitgaven totaal |
0 |
7 427 |
11 875 |
65 651 |
50 076 |
71 940 |
106 473 |
Nog |
|||||||
6.1 onverdeeld (HGIS) |
0 |
7 427 |
11 875 |
65 651 |
50 076 |
71 940 |
106 473 |
B. Toelichting op de financiële instrumenten
Op dit artikel worden uitgaven verantwoord die samenhangen met de HGIS-indexering en HGIS-besluitvorming bij Voorjaarsnota. Op basis van de prijsontwikkeling van het Bruto Binnenlands Product (BBP) wordt het HGIS non-ODA budget geïndexeerd. De indexatie wordt verwerkt op dit artikel. Het geraamde budget op dit artikel is met name bedoeld voor het uitkeren van loon- en prijsbijstelling binnen de HGIS en voor incidentele initiatieven of tegenvallers binnen de HGIS.
A. Personele en materiële uitgaven
Dit artikel betreft de apparaatsuitgaven van zowel het postennetwerk in het buitenland als het departement in Den Haag, exclusief de personele uitgaven voor de politieke leiding en attachés van andere ministeries. Het omvat de verplichtingen voor en uitgaven aan het ambtelijk personeel, de overige personele uitgaven en het materieel.
De uitgaven voor eigen personeel vallen uiteen in de volgende categorieën: (1) Uitgaven voor het ambtelijk personeel; dit betreft de algemene ambtelijke leiding van het departement (met uitzondering van de secretarisgeneraal, plaatsvervangend secretaris-generaal en directeuren-generaal9), de beleidsdirecties en de ondersteunende diensten. (2) Uitgaven voor het uitgezonden personeel op de ambassades (zoals salaris, vergoedingen en dienstreizen). (3) Uitgaven voor het lokaal aangenomen personeel op de buitenlandse vertegenwoordigingen van Nederland.
De materiële uitgaven hebben betrekking op de uitgaven voor de exploitatie van en investeringen in het departement in Den Haag en de vertegenwoordigingen in het buitenland. Hieronder vallen onder andere de verplichtingen en uitgaven voor: (1) Huisvesting zoals huur van kanselarijen, residenties, personeelswoningen en het kantoor in Den Haag, klein onderhoud en bouwkundige projecten, (2) Beveiligingsmaatregelen, (3) ICT uitgaven zoals automatisering en communicatiemiddelen en (4) Bedrijfsvoeringsuit-gaven. Specifiek wordt van de materiële uitgaven aangegeven welk deel hiervan betrekking heeft op ICT-uitgaven en hoeveel van de uitgaven via een Rijksbrede shared service organisatie (SSO) worden verricht. De ICT uitgaven die door een SSO worden verricht staan opgenomen onder de categorie «bijdragen aan SSO's».
Tabel 19 Budgettaire gevolgen van niet - beleidsartikel 7 Apparaat (bedragen x € 1.000)
2022 |
2023 |
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
2028 |
||
Verplichtingen |
951 345 |
1 048 385 |
1 077 118 |
1 011 732 |
997 009 |
995 784 |
995 414 |
|
Uitgaven |
943 636 |
1 035 285 |
1 118 718 |
1 011 732 |
997 009 |
995 784 |
995 414 |
|
7.1.13 |
Personele uitgaven |
610 262 |
656 372 |
667 523 |
671 701 |
671 609 |
670 168 |
670 168 |
7.1.13.1 |
Eigen personeel |
484 660 |
644 372 |
655 523 |
659 701 |
659 609 |
658 168 |
658 168 |
7.1.13.2 |
Inhuur extern |
43 920 |
12 000 |
12 000 |
12 000 |
12 000 |
12 000 |
12 000 |
Overige |
||||||||
7.1.13.3 |
personele uitgaven |
81 682 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
7.1.14 |
Materiele uitgaven |
332 695 |
378 913 |
451 195 |
340 031 |
325 400 |
325 616 |
325 246 |
7.1.14.1 |
ICT |
65 782 |
72 197 |
71 758 |
70 907 |
70 907 |
70 907 |
70 907 |
7.1.14.2 |
Bijdragen aan SSO's |
53 591 |
54 147 |
54 147 |
54 147 |
54 147 |
54 147 |
54 147 |
7.1.14.3 |
Overige materieel |
213 322 |
252 569 |
325 290 |
214 977 |
200 346 |
200 562 |
200 192 |
7.2 |
Koersverschillen |
679 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
Ontvangsten |
28 682 |
42 771 |
124 671 |
82 271 |
28 571 |
28 571 |
28 571 |
|
7.10 |
Diverse ontvangsten |
28 682 |
42 771 |
124 671 |
82 271 |
28 571 |
28 571 |
28 571 |
7.11 |
Koersverschillen |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
-
B.Totaaloverzicht apparaatsuitgaven/kosten
Tabel 20 Totaaloverzicht apparaatsuitgaven (bedragen x € 1.000)
2022 |
2023 |
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
2028 |
|
Totaal apparaatsuitgaven ministerie |
943 636 |
1 035 285 |
1 118 718 |
1 011 732 |
997 009 |
995 784 |
995 414 |
Kerndepartement |
943 636 |
1 035 285 |
1 118 718 |
1 011 732 |
997 009 |
995 784 |
995 414 |
Buitenlandse Zaken heeft geen baten-lastendienst of ZBO.
C. Verdeling apparaatsuitgaven naar beleid
De minister van Financiën heeft de Kamer, in het kader van 'verantwoord begroten', toegezegd de apparaatsuitgaven indicatief te verdelen over de beleidsartikelen. Omdat de apparaatsuitgaven niet specifiek toe te rekenen zijn aan beleidsartikelen, kiest Buitenlandse Zaken ervoor een splitsing te maken naar uitgaven op het kerndepartement en op de posten. Daarbij geldt ook dat voor sommige onderdelen (zoals met name ICT-uitgaven) de exacte verdeling niet te geven is. Het ministerie (postennet en kerndepartement) werkt als één geheel. Van de totale apparaatskosten van EUR 1057 miljoen in 2024 kan circa EUR 345 miljoen (circa 33%) worden toegerekend aan het kerndepartement. Bij de verdeling van de kosten hieronder is het aantal fte's per directoraat generaal als uitgangspunt genomen. Het restant (EUR 711 miljoen, circa 67%) zijn uitgaven die toegerekend worden aan het postennetwerk. Verder is op basis van een inventarisatie van de thematische invulling van de personele inzet in het postennetwerk een schatting gegeven van de kosten op een aantal terreinen. Deze terreinen zijn: economische diplomatie, cultuur, politiek, ontwikkelingssamenwerking, management, consulair en beheer, waarbij de categorieën beheer en management uiteindelijk ingezet worden voor de vijf overige thema's. In onderstaande overzichten is de verdeling schematisch opgenomen.
Figuur 3 Verdeling apparaatskosten kernministerie EUR 345 miljoen
Figuur 4 Verdeling apparaatskosten posten EUR 711 miljoen
D. Actuele ontwikkelingen Informatiebeveiliging en Privacy
Informatie- en toegangsbeveiliging is van cruciaal belang voor het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Dit belang wordt door de toename van cyberdreigingen wereldwijd sterk uitgedaagd. Op basis van zowel (Rijks) normenkaders als met een op risicomanagement georiënteerde aanpak treffen wij beveiligingsmaatregelen gericht op techniek, gebouw, organisatie én medewerkers. Tevens wordt controle en governance hierop versterkt. BZ zet zich blijvend in om duurzaam en vertrouwd om te gaan met (persoons)gegevens evenals op een st ijgend volwassenheidsniveau op zowel privacy als informatiebeveiliging.
In vervolg op de kabinetsreactie op het rapport van de parlementaire onderzoekscommissie kinderopvangtoeslag werkt BZ aan een actieplan voor de verbetering van de informatiehuishouding (IHH). In 2023 is een geactualiseerd actieplan aangeboden aan BZK. Voornaamste verandering hierin is het project kwaliteitsverbetering IHH. Daarnaast wordt volop ingezet op de uitbouw van het team van functionarissen IHH. IDI ontplooit daarnaast een aantal andere initiatieven om de directies en posten actiever te ondersteunen bij de verbetering van hun informatiehuishouding.
Dóórontwikkeling digitalisering
In 2023 is de digitaliseringsvisie van het ministerie vernieuwd. Deze nieuwe digitaliseringsvisie 2030 en de daaruit voortvloeiende strategie voor 2025 zetten de koers op het gebied van informatievoorziening en digitalisering van het departement en is daarmee het kader voor alle BZ-projecten met een data- en informatiecomponent, experimenten en innovaties met digitale technologie en digitaliseringsactiviteiten van BZ. Om de in de visie geformuleerde doelstellingen te realiseren worden in 2024 diverse activiteiten uitgevoerd.
In voorgaande maanden is de instabiliteit in een aanzienlijk aantal regio's onverminderd aanwezig gebleven en in delen van Afrika toegenomen.
Met extra middelen vanuit het Coalitieakkoord 'Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst' wordt daarom ook in 2024 ingezet op de fysieke beveiliging van de in voornoemde regio's gelegen posten.
Vanuit het Coalitieakkoord worden ook middelen ingezet voor persoonsbeveiliging en statische beveiliging van kanselarijen, residenties en dienstwoningen om veiligheid van diplomaten in het buitenland te garanderen alsmede voor extra investeringen in ICT voorzieningen vanwege toenemende Intel dreiging in diverse regio's. Daarmee wordt de veiligheid van de medewerkers en informatie op deze posten gegarandeerd.
Na het vervallen van het thuiswerkadvies in maart 2022, zijn alle voorbereidingen voor aanpassingen in het sociale domein in de praktijk getest met zes pilotdirecties en -posten. Op basis van de pilots zijn de gemaakte instrumenten om hybride werken te ondersteunen doorontwikkeld en beschikbaar gesteld op BZelf. Na decharge van het Programmateam Hybride Werken op 5 oktober 2022 bljft de reguliere ljn verder werken aan aandacht voor sociale cohesie (sociale domein) en digivaardigheden (digitale domein). Gezien de complexe structuur van de Rijnstraat 8 en de grote afhankelijkheden van derde partijen zijn helaas de verwachtingen uitgekomen dat de gewenste aanpassingen in de fysieke werkomgeving op korte termijn niet gerealiseerd kunnen worden. DHF bljft zich samen met de medebewoners van R8 hard maken om hier verandering in aan te brengen.
Betrokken bedrijfsvoeringsdirecties blijven trends en ontwikkelingen vanuit hun expertise volgen en op hun werkterrein ondersteunen voor BZ. Dit alles met als doel om meer keuzevrijheid voor de medewerker te realiseren binnen de mogelijkheden van de Rijksbrede opgave, waarbij we grenzeloos kunnen samenwerken met onze posten en andere departementen.
Uit verschillende scenario's die het projectteam heeft opgesteld is een voorkeursscenario geselecteerd, dat vervolgens is uitgevoerd en aanvang juli 2023 is opgeleverd. Het belangrijkste onderdeel hiervan is dat bij de toegang tot alle werkgebieden van BZ binnen het gebouw extra paslezers zjn geplaatst.
In interdepartementaal verband zal, onder aansturing vanuit het Ministerie van BZK, naar verwachting in de tweede helft van 2023 een besluit worden genomen over een zogenaamde unilocatie voor het Ministerie van BZ.
Het Ministerie van Buitenlandse Zaken heeft de afspraak met het Ministerie van Financiën gemaakt dat BZ ontvangsten uit verkoop van vastgoed over meerdere jaren gespreid kan investeren in de rationalisering van de vastgoedportefeuille. Tweemaal per jaar, bij de begroting en het jaarverslag, wordt de middelenafspraak toegelicht.
Tabel 21 Overzicht middelenafspraak (bedragen x EUR 1 mi |
ljoen) |
|||||||
2017 |
2018 |
2019 |
2020 |
2021 |
2022 |
2023 |
2024 |
|
Stand fonds aanvang begrotingsjaar |
24,4 |
11,6 |
3,6 |
26 |
4,2 |
33,7 |
39,7 |
13,1 |
Opbrengsten door verkopen |
0,4 |
6 |
37,8 |
5,4 |
34,7 |
62,8 * |
17,1 |
29 ** |
Investeringen in onroerend goed |
13,2 |
25,4 |
15,4 |
27,2 |
5,2 |
56,8 |
43,7 |
64,6 |
Stand fonds eind van het jaar |
11,6 |
3,6 |
26 |
4,2 |
33,7 |
39,7 |
13,1 |
|
|
||||||||
** Dit betreft voor EUR 26,1 miljoen een kasschuif. Dit vooruitlopend op verkopen in 2025. |
Hieronder volgt per jaar nog een toelichting waaruit de inkomsten en uitgaven bestaan:
2018: Inkomsten uit verkoop van panden in Bogota, Port of Spain en Rabat. Investeringen in o.a. Bamako, Kaboel, Djoeba en Tunis.
2019: Gerealiseerde verkopen en uitgaven in diverse panden conform Meerjarenprogrammering: verkopen in o.a. Londen, Khartoem en uitgaven ten behoeve van huisvesting in Jakarta, Djoeba, Bagdad en Kaboel.
2020: Gerealiseerde verkopen en geraamde investeringen in diverse panden conform Meerjarenprogrammering. Verwachte ve rkopen o.a. Lima en Kiev. Investering o.a. Washington, Bagdad en Nairobi.
2021: Gerealiseerde verkopen en uitgaven in diverse panden conform de Meerjarenprogrammering: verkoop in Seoul. Investeringen o.a. in Sydney, Caracas, Atlanta, Bangalore en wereldwijd veiligheidsproject.
2022: Gerealiseerde verkopen en investeringen in diverse panden conform Meerjarenprogrammering. Verkopen in o.a. Lagos en Lima. Investeringen in o.a. Beirut en Washington. Daarnaast bestaan de investeringen uit een deel van de koop van een nieuw kantoorpand in Brussel. Deze extra uitgaven worden gedekt door een kasschuif waar tegenover verwachte meer-ontvangsten in latere jaren staan.
2023*: Geraamde verkopen en geraamde investeringen in diverse panden conform Meerjarenprogrammering. Verkopen in o.a. Dublin en Rio. Investeringen in o.a. Londen, Milaan en Beiroet. Daarnaast bestaan de investeringen uit een deel van de koop van een nieuw kantoorpand in Brussel. Deze extra uitgaven worden gedekt door een kasschuif waar tegenover verwachte meer-ontvangsten in latere jaren staan.
2024*: Geraamde verkopen en geraamde investeringen in diverse panden conform Meerjarenprogrammering. Verkopen in o.a. Dublin en Santiago de Chile. Investeringen in o.a. Londen en Nairobi. Daarnaast bestaan de investeringen uit een deel van de koop van een nieuw kantoorpand in Brussel. Deze extra uitgaven worden gedekt door een kasschuif waar tegenover verwachte meer-ontvangsten in latere jaren staan.
*Het bovenstaande overzicht is, zoals aan de Kamer toegezegd, op hoofdlijnen om de onderhandelingspositie bij aankoop en verkoop niet te schaden. Met name over 2023 en 2024 kan vanwege de onderhandelingspositie geen, of slechts in beperkte mate over individuele transacties informatie worden verschaft.
Bijlage 1: Verdiepingshoofdstuk
Tabel 22 Uitgaven beleidsartikel 1 Versterkte internationale rechtsorde (bedragen x € 1.000)
2022 |
2023 |
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
2028 |
|
Stand ontwerpbegroting 2023 |
130 845 |
128 021 |
126 972 |
126 972 |
126 972 |
||
Mutatie Nota van wijziging 2023 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
||
Mutatie amendement 2023 |
500 |
0 |
0 |
0 |
0 |
||
Mutatie 2e incidentele suppletoire begroting 2023 |
14 000 |
||||||
Mutatie 1e suppletoire begroting 2023 |
13 094 |
5 869 |
5 460 |
5 200 |
5 386 |
||
Mutaties suppletoire begroting prinsjesdag 2023 |
|
0 |
0 |
0 |
0 |
||
Nieuwe mutaties |
0 |
|
|
|
0 |
||
Stand ontwerpbegroting 2024 |
139 797 |
154 368 |
131 890 |
124 432 |
125 172 |
132 358 |
129 442 |
De nieuwe mutaties in 2024, 2025 en 2026 betreffen de verwerking van de herschikking op het ODA-budget, wat leidt tot ombuigingen op het Mensenrechtenfonds-ODA. Het bedrag in de ISB Prinsjesdag voor 2023 betreft ook de herschikking op het ODA-budget, wat leidt tot ombuigingen op het Mensenrechtenfonds-ODA en de VN-bijdrage.
Tabel 23 Uitgaven beleidsartikel 2 Veiligheid en stabiliteit (bedragen x € 1.000)
2022 |
2023 |
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
2028 |
|
Stand ontwerpbegroting 2023 |
283 496 |
282 818 |
284 803 |
284 578 |
284 906 |
||
Mutatie Nota van wjziging 2023 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
||
Mutatie amendement 2023 |
|
0 |
0 |
0 |
0 |
||
Mutatie 2e incidentele suppletoire begroting 2023 |
85 000 |
||||||
Mutatie 1e suppletoire begroting 2023 |
|
|
|
|
6 553 |
||
Mutaties suppletoire begroting prinsjesdag 2023 |
|
|
|
|
|
||
Nieuwe mutaties |
0 |
|
|
|
0 |
||
Stand ontwerpbegroting 2024 |
266 588 |
347 451 |
272 798 |
276 436 |
281 289 |
291 334 |
297 279 |
Het bedrag in de ISB Prinsjesdag 2023 en de nieuwe mutaties in 2024, 2025 en 2026 betreffen de herschikking op het ODA-budget, wat leidt tot ombuigingen op het Stabiliteitsfonds ODA. |
|||||||
Tabel 24 Ontvangsten beleidsartikel 2 Veiligheid |
en stabiliteit (bedragen x € 1000) |
||||||
2022 |
2023 |
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
2028 |
|
Stand ontwerpbegroting 2023 |
1 000 |
1 000 |
1 242 |
1 242 |
1 242 |
||
Mutatie Nota van wjziging 2023 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
||
Mutatie amendement 2023 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
||
Mutatie 1e suppletoire begroting 2023 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
||
Nieuwe mutaties |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
||
Stand ontwerpbegroting 2024 |
18 361 |
1 000 |
1 000 |
1 242 |
1 242 |
1 242 |
1 242 |
Tabel 25 Uitgaven beleidsartikel 3 Effectieve Europese samenwerking (bedragen x € 1.000)
2022 |
2023 |
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
2028 |
|
Stand ontwerpbegroting 2023 |
11 557 597 |
12 019 675 |
12 473 427 |
12 754 523 |
13 124 088 |
||
Mutatie Nota van wijziging 2023 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
||
Mutatie amendement 2023 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
||
Mutatie incidentele 1e en 2e suppletoire begroting 2023 |
0 |
91 360 |
93 187 |
95 051 |
96 952 |
||
Mutatie 1e suppletoire begroting 2023 |
|
|
86 467 |
177 299 |
150 231 |
||
Mutaties suppletoire begroting prinsjesdag 2023 |
|
|
|
|
|
||
Nieuwe mutaties |
0 |
|
|
|
|
||
Stand ontwerpbegroting 2024 |
11 489 868 |
11 178 082 |
11 193 606 |
12 401 610 |
12 804 574 |
13 153 109 |
17 020 108 |
De mutaties in de ISB Prinsjesdag 2023 betreffen de technische aanpassing, bijstelling n.a.v. DAB3, bijstelling overige ontvangsten en een compensatiebetaling inzake LGO. De nieuwe mutaties in 2024 en verder betreffen een update van de bni-korting, actualisatie invoerrechten n.a.v. de MEV en een update van de bijdrage van het Verenigd Koninkrijk.
Tabel 26 Ontvangsten beleidsartikel 3 Effectieve Europese samenwerking (bedragen x € 1000)
2022 |
2023 |
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
2028 |
|
Stand ontwerpbegroting 2023 |
2 708 961 |
2 603 169 |
2 047 630 |
2 440 781 |
1 385 366 |
||
Mutatie Nota van wjziging 2023 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
||
Mutatie amendement 2023 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
||
Mutatie 1e suppletoire begroting 2023 |
|
|
460 136 |
570 312 |
51 634 |
||
Mutaties suppletoire begroting prinsjesdag 2023 |
|
1 372 369 |
|
|
|
||
Nieuwe mutaties |
0 |
500 |
750 |
500 |
750 |
||
Stand ontwerpbegroting 2024 |
1 235 495 |
1 284 546 |
3 882 204 |
2 489 266 |
3 001 093 |
1 429 250 |
1 490 000 |
De mutaties in de ISB Prinsjesdag 2023 betreffen de perceptiekostenvergoeding van de LGO-zaak, teruggave van betalingen voor lage waarde textiel en schoenen (LWTS), en een kasschuif van de ontvangsten uit het Europees Herstelfonds.
Tabel 27 Uitgaven beleidsartikel 4 Consulaire dienstverlening en uitdragen Nederlandse waarden (bedragen x
€ 1.000) |
|||||||
2022 |
2023 |
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
2028 |
|
Stand ontwerpbegroting 2023 |
54 978 |
55 917 |
54 789 |
54 789 |
55 353 |
||
Mutatie Nota van wjziging 2023 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
||
Mutatie amendement 2023 |
250 |
0 |
0 |
0 |
0 |
||
Mutatie 2e incidentele suppletoire begroting 2023 |
5 000 |
||||||
Mutatie 1e suppletoire begroting 2023 |
16 469 |
5 215 |
6 359 |
5 471 |
4 588 |
||
Mutaties suppletoire begroting prinsjesdag 2023 |
|
89 |
93 |
107 |
114 |
||
Nieuwe mutaties |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
||
Stand ontwerpbegroting 2024 |
60 479 |
72 191 |
61 221 |
61 241 |
60 367 |
60 055 |
59 315 |
Tabel 28 Ontvangsten beleidsartikel 4 Consulaire dienstverlening en uitdragen Nederlandse waarden (bedragen x€ 1000)
2022 |
2023 |
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
2028 |
|
Stand ontwerpbegroting 2023 |
43 774 |
67 674 |
73 574 |
73 574 |
73 574 |
||
Mutatie Nota van wijziging 2023 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
||
Mutatie amendement 2023 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
||
Mutatie 1e suppletoire begroting 2023 |
3 600 |
0 |
0 |
0 |
0 |
||
Nieuwe mutaties |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
||
Stand ontwerpbegroting 2024 |
56 025 |
47 374 |
67 674 |
73 574 |
73 574 |
73 574 |
73 574 |
Tabel 29 Uitgaven niet - beleidsartikel 5 Geheim (bedragen x € 1.000) |
|||||||
2022 |
2023 |
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
2028 |
|
Stand ontwerpbegroting 2023 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
||
Mutatie Nota van wjziging 2023 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
||
Mutatie amendement 2023 |
|||||||
Mutatie 1e suppletoire begroting 2023 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
||
Nieuwe mutaties |
|||||||
Stand ontwerpbegroting 2024 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
Tabel 30 Ontvangsten niet - beleidsartikel 5 Geheim (bedragen x € 1000) |
|||||||
2022 |
2023 |
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
2028 |
|
Stand ontwerpbegroting 2023 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
||
Mutatie Nota van wjziging 2023 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
||
Mutatie amendement 2023 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
||
Mutatie 1e suppletoire begroting 2023 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
||
Nieuwe mutaties |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
||
Stand ontwerpbegroting 2024 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
Geen nieuwe mutaties. |
|||||||
Tabel 31 Uitgaven niet - beleidsartikel 6 Nog onverdeeld (bedragen x € 1.000) |
|||||||
2022 |
2023 |
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
2028 |
|
Stand ontwerpbegroting 2022 |
60 465 |
59 964 |
86 246 |
101 947 |
127 228 |
||
Mutatie Nota van wjziging 2022 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
||
Mutatie amendement 2022 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
||
Mutatie 1e suppletoire begroting 2022 |
|
|
34 902 |
|
|
||
Mutaties suppletoire begroting prinsjesdag 2023 |
5 826 |
5 308 |
|
4 107 |
4 816 |
||
Nieuwe mutaties |
0 |
|
22 500 |
0 |
0 |
||
Stand ontwerpbegroting 2023 |
0 |
7 427 |
11 875 |
65 651 |
50 076 |
71 940 |
106 473 |
Geen nieuwe mutaties. |
|||||||
Tabel 32 Uitgaven niet - beleidsartikel 7 Apparaat (bedragen x € 1.000) |
|||||||
2022 |
2023 |
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
2028 |
|
Stand ontwerpbegroting 2023 |
921 949 |
971 540 |
949 409 |
945 051 |
944 288 |
||
Mutatie Nota van wjziging 2023 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
||
Mutatie amendement 2023 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
||
Mutatie 1e suppletoire begroting 2023 |
124 747 |
85 358 |
62 203 |
51 838 |
51 376 |
||
Mutaties suppletoire begroting prinsjesdag 2023 |
|
13 100 |
0 |
0 |
0 |
||
Nieuwe mutaties |
0 |
48 720 |
120 |
120 |
120 |
||
Stand ontwerpbegroting 2024 |
943 636 |
1 035 285 |
1 118 718 |
1 011 732 |
997 009 |
995 784 |
995 414 |
Het bedrag in de ISB Prinsjesdag voor 2023 betreft een overheveling loonkosten lokaal personeel van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (betreft een ontvangst van EUR 1,7 miljoen). Daarnaast wordt EUR 13 miljoen van 2023 naar 2024 doorgeschoven vanwege uitgestelde investeringen.
Tabel 33 Ontvangsten niet - |
beleidsartikel 7 Apparaat (bedragen x € 1000) |
||||||
2022 |
2023 |
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
2028 |
|
Stand ontwerpbegroting 2023 |
31 671 |
124 671 |
33 671 |
28 571 |
28 571 |
||
Mutatie Nota van wijziging 2023 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
||
Mutatie amendement 2023 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
||
Mutatie 1e suppletoire begroting 2023 |
11 100 |
0 |
0 |
0 |
0 |
||
Nieuwe mutaties |
0 |
0 |
48 600 |
0 |
0 |
||
Stand ontwerpbegroting 2024 |
28 682 |
42 771 |
124 671 |
82 271 |
28 571 |
28 571 |
28 571 |
In 2025 worden ontvangsten verwacht uit wereldwijde mutaties in de huivestingsportefeuille. Deze worden met een kasschuif gedesaleerd naar 2023.
Bijlage 2: Moties en toezeggingen
Tabel 34 Door de Staten-Generaal aanvaarde moties
14-6-2022 Algemene Europese Beschouwingen d.d. EK - Motie 35.982, G - Koole (PvdA) c.s. over In behandeling 7 juni 2022 een meerjarig plan om Nederlandse burgers actief en evenwichtig te informeren over de Europese Unie
16-6-2022 Tweeminutendebat Raad Buitenlandse Zaken d.d. 15 juni 2022
16-6-2022 Tweeminutendebat Raad Buitenlandse Zaken d.d. 15 juni 2022
16-6-2022 Tweeminutendebat Raad Buitenlandse Zaken d.d. 15 juni 2022
Motie 21 501-02 nr. 2497 - Jasper van Dijk en Sjoerdsma over regeringsaanwezigheid bj de vergadering van het Verdrag inzake het verbod op kernwapens Motie 21 501-02 nr. 2498 - Jasper van Dijk en Ceder over hervatting van het VN-onderzoek naar oorlogsmisdaden in Jemen Motie 21 501-02 nr. 2499 - Sjoerdsma c.s. over het op zeer korte termijn opschroeven van de militaire steun aan Oekraïne
Aan voldaan per brief d.d. 16 augustus 2022, Kamerstuk 33783-51
Aan voldaan per brief d.d. 15 november 2022, Kamerstuk 26150-203
Aan voldaan per brief d.d. 12 december 2022 Kamerstuk 21501-02-2575
22-6-2022 Debat over de Europese top van 23 en 24 juni Motie 21 501-20 nr. 1809 - Piri c.s. over 2022 d.d. 22 juni 2022 zich committeren aan het verlenen van kandidaat-lidmaatschap aan Georgië zodra is voldaan aan de gestelde criteria
22-6-2022 Debat over de Europese top van 23 en 24 juni Motie 21 501-20 nr. 1810 - Piri c.s. over op
2022 d.d. 22 juni 2022 zeer korte termijn een afweging maken over visumliberalisatie voor Kosovo
22-6-2022 Debat over de Europese top van 23 en 24 juni Motie 21 501-20 nr. 1822 - Stoffer/Omtzigt 2022 d.d. 22 juni 2022 over de toekenning van de status van kandidaat-lidstaat aan Oekraïne en Moldavië
In behandeling
Aan voldaan per brief d.d. 11 november 2022, Kamerstuk 23987-394
In behandeling
7-7-2022 Tweeminutendebat Hoofdlijnen Beleid Buitenlandse Zaken d.d. 6 juli 2022
7-7-2022 Tweeminutendebat Hoofdlijnen Beleid Buitenlandse Zaken d.d. 6 juli 2022
7-7-2022 Tweeminutendebat Hoofdlijnen Beleid Buitenlandse Zaken d.d. 6 juli 2022
7-7-2022 Tweeminutendebat Hoofdlijnen Beleid Buitenlandse Zaken d.d. 6 juli 2022
7-7-2022 Tweeminutendebat Hoofdlijnen Beleid Buitenlandse Zaken d.d. 6 juli 2022
7-7-2022 Tweeminutendebat Hoofdlijnen Beleid Buitenlandse Zaken d.d. 6 juli 2022
7-7-2022 Tweeminutendebat Hoofdlijnen Beleid Buitenlandse Zaken d.d. 6 juli 2022
7-7-2022 Tweeminutendebat Hoofdlijnen Beleid Buitenlandse Zaken d.d. 6 juli 2022
6-10-2022 Debat EPG en informele ER d.d. 5 oktober 2022
6-10-2022 Debat EPG en informele ER d.d. 5 oktober 2022
6-10-2022 Debat EPG en informele ER d.d. 5 oktober 2022
Motie 35 925-V nr. 103 - Piri c.s. over de bescherming van mensenrechten in Marokko actief blijven uitdragen
Motie 35 925-V nr. 104 - Ceder c.s. over samen met andere EU-lidstaten de Armeense en de Oeigoerse genocide erkennen Motie 35 925-V nr. 105 - Van der Plas over een internationale leiderschapsrol in de coördinatie van de evacuatie van graan uit Oekraïne
Motie 35 925-V nr. 107 - Jasper van Dijk over Europese maatregelen om IsraA«l en Palestina tot onderhandelingen aan te zetten
Motie 35 925-V nr. 109 (gewijzigd) - Jasper van Dj k en Agnes Mulder - over zich inzetten voor de zaak van de gedode journaliste Shireen Abu Akleh Motie 35 925-V nr. 93 - Agnes Mulder en Ceder over de steun voor verzoeningsprojecten voor Israëlische en Palestij nse jongeren intensiveren
Motie 35 925-V nr. 97 - Brekelmans en Agnes Mulder over een interdepartementale taskforce om strategische afhankelijkheden te verminderen
Motie 35 925-V nr. 98 - Van der Lee en Piri over bevorderen dat de EU samen met de G7-landen overgaat tot een importverbod van Russisch goud
Motie 21 501-20 nr. 1826 - Sjoerdsma/
Agnes Mulder over sancties tegen Iraanse overheidsfunctionarissen
Motie 21 501-20 nr. 1829 - Piri over structurele financiële steun aan Oekraïne Motie 21 501-20 nr. 1830 - Piri over de betrokkenheid bj hervormingen in kandidaat-lidstaten verder vergroten
Aan voldaan per brief d.d. 7 juli 2023, Kamerstuk 32735-369
In behandeling
In behandeling
In behandeling
Aan voldaan per brief d.d. 1 november 2022, Kamerstuk 36200-V-13
Aan voldaan per brief d.d. 21 oktober 2022, Kamerstuk 36200-XVII-10
Aan voldaan per brief d.d. 8 november 2022, 35982-9
Aan voldaan per brief d.d. 21 april 2023, Kamerstuk 36045-158
Aan voldaan per brief d.d. 28 oktober 2022, Kamerstuk 21501-02-2538
In behandeling
Aan voldaan per brief d.d. 11 november 2022, Kamerstuk 23987-394
20-10-2022 Debat over Europese Top van 20-21 oktober 2022 d.d. 19 oktober 2022
20-10-2022 Debat over Europese Top van 20-21 oktober 2022 d.d. 19 oktober 2022
20-10-2022 Debat over Europese Top van 20-21 oktober 2022 d.d. 19 oktober 2022
20-10-2022 Debat over Europese Top van 20-21 oktober 2022 d.d. 19 oktober 2022
20-10-2022 Debat over Europese Top van 20-21 oktober 2022 d.d. 19 oktober 2022
20-10-2022 Debat over Europese Top van 20-21 oktober 2022 d.d. 19 oktober 2022
20-10-2022 Debat over Europese Top van 20-21 oktober 2022 d.d. 19 oktober 2022
20-10-2022 Debat over Europese Top van 20-21 oktober 2022 d.d. 19 oktober 2022
20-10-2022 Debat over Europese Top van 20-21 oktober 2022 d.d. 19 oktober 2022
20-10-2022 Debat over Europese Top van 20-21 oktober 2022 d.d. 19 oktober 2022
20-10-2022 Debat over Europese Top van 20-21 oktober 2022 d.d. 19 oktober 2022
6-10-2022 Debat EPG en informele ER d.d. 5 oktober 2022
6-10-2022 Debat EPG en informele ER d.d. 5 oktober 2022
6-10-2022 Debat EPG en informele ER d.d. 5 oktober 2022
6-10-2022 Debat EPG en informele ER d.d. 5 oktober 2022
1-11-2022 Notaoverleg mensenrechten d.d. 20 oktober 2022
1-11-2022 Notaoverleg mensenrechten d.d. 20 oktober 2022
1-11-2022 Notaoverleg mensenrechten d.d. 20 oktober 2022
Motie 21 501-20 nr. 1832 - Jasper van Dijk over maximale transparantie bij de Europese Politieke Gemeenschap
Motie 21 501-20 nr. 1833 - Kuzu c.s. over een gezamenlijke veroordeling van de gruwelijkheden van het Iraanse regime
Motie 21 501-20 nr. 1834 - Kuzu c.s. over een onafhankelijk onderzoek naar de dood van Mahsa Amini
Motie 21 501-20 nr. 1836 - Van
Wjngaarden c.s. over een versnelling van de financiële noodsteun
Motie 21 501-20 nr. 1841 - Sjoerdsma c.s.
over een speciaal tribunaal voor berechting van personen die verantwoordelijk zijn voor de Russische agressie in Oekraïne
Motie 21 501-20 nr. 1843 (gewijzigd) -
Piri /Van der Lee over een versnelling van de afbouw van de import van Russisch lng-gas
Motie 21 501-20 nr. 1844 - Piri /Van der Lee over voltooiing van de MidCat-pijpleiding
Motie 21 501-20 nr. 1845 - Van der Lee c.s.
over zwaardere sancties tegen het Iraanse regime bevorderen
Motie 21 501-20 nr. 1847 - Van Baarle
c.s. over mensenrechtenschendingen door
China scherper veroordelen en de situatie van de Oeigoeren helpen verbeteren
Motie 21 501-20 nr. 1848 - Van Baarle c.s. over zich in Europees verband uitspreken voor de territoriale integriteit van Bosnië en Herzegovina Motie 21 501-20 nr. 1849 - Van Wjngaarden over nader onderzoek naar de grensbewaking door Roemenië en Bulgarje Motie 21 501-20 nr. 1850 - Van der Plas c.s. over versimpeling van procedures bj import van graan uit Oekraïne Motie 21 501-20 nr. 1854 - Van der Plas en Eppink over een veroordeling van mensenrechtenschendingen in het conflict tussen Armenië en Azerbeidzjan
Motie 21 501-20 nr. 1855 -Van der Plas/Eppink over het hernieuwen van de graan- en mestdeal met Oekraïne en het voorbereiden van voedselzekerheidsscenario's Motie 21 501-20 nr. 1867 (gewijzigd) -Piri /Van der Lee over een versnelling van de afbouw van de import van Russisch lng-gas
Motie 32 735 nr. 346 - Sjoerdsma/Van der Lee over de oprichting van een snel inzetbare onderzoekstaskforce bj moord op een journalist
Motie 32 735 nr. 347 - Jasper van Dijk/Valstar over huwelijkse gevangenschap onderdeel maken van het Nederlandse mensenrechtenbeleid
Motie 32 735 nr. 352 - Agnes Mulder/
Ceder over de samenwerking met het maatschappelijk middenveld in kaart brengen in landen waar de dialoog over mensenrechten lastig is
Aan voldaan per brief d.d. 11 november 2022, Kamerstuk 23987-394
Aan voldaan per brief d.d. 28 oktober 2022, Kamerstuk 21501-02-2538
Aan voldaan per brief d.d. 28 oktober 2022, Kamerstuk 21501-02-2538
Aan voldaan per brief d.d. 12 december 2022 Kamerstuk 21501-02-2575
Aan voldaan per brief d.d. 30 juni 2023, Kamerstuk 32735-370
Aan voldaan per brief d.d. 3 november 2022, Kamerstuk 21501-20-1872
Aan voldaan per brief d.d. 3 november 2022, Kamerstuk 21501-20-1872 Aan voldaan per brief d.d. 28 oktober 2022, Kamerstuk 21501-02-2538
Aan voldaan per brief d.d. 13 januari 2023, Kamerstuk 35207-61
In behandeling
Aan voldaan per brief door JenV d.d.
2 december 2022, Kamerstuk 32317-800
In behandeling
Aan voldaan per brief d.d. 19 december 2022, Kamerstuk 36200-V-66
Aan voldaan per brief d.d. 23 december 2022, Kamerstuk 33625-341
Aan voldaan per brief d.d. 3 november 2022, Kamerstuk 21501-20-1872
In behandeling
In behandeling
Aan voldaan per brief d.d. 23 december 2022, Kamerstuk 32735-363
In behandeling
1-11-2022 Notaoverleg mensenrechten d.d. 20 oktober 2022
1-11-2022 Notaoverleg mensenrechten d.d. 20 oktober 2022
1-11-2022 Algemene Politieke Beschouwingen 2022 d.d. 18 oktober 2022
17-11-2022 Tweeminutendebat Raad Algemene Zaken d.d. 17 november 2022
17-11-2022 Tweeminutendebat Raad Algemene Zaken d.d. 17 november 2022
29-11-2022 Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2023 d.d. 24 november 2022 29-11-2022 Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2023 d.d. 24 november 2022 29-11-2022 Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2023 d.d. 24 november 2022
29-11-2022 Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2023 d.d. 24 november 2022
29-11-2022 Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2023 d.d. 24 november 2022
29-11-2022 Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2023 d.d. 24 november 2022
29-11-2022 Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2023 d.d. 24 november 2022
29-11-2022 Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2023 d.d. 24 november 2022
29-11-2022 Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2023 d.d. 24 november 2022
29-11-2022 Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2023 d.d. 24 november 2022
29-11-2022 Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2023 d.d. 24 november 2022
29-11-2022 Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2023 d.d. 24 november 2022
Motie 32 735 nr. 353 (gewijzigd) - Agnes Mulder/Ceder over de Kamer informeren over concrete acties en resultaten van de verbetering van mensenrechten in Qatar Motie 32 735 nr. 357 (gewijzigd) - Ceder over het opnemen van de doodstraf vanwege geloofsafval, bekering en blasfemie in resoluties van de Derde Commissie van de VN
EK - Motie 36 200,D - Nanninga (Fractie-
Nanninga) c.s. over verwjdering van Iran uit de VN-vrouwenrechtencommissie
Motie 21 501-02 nr. 2543 - Sjoerdsma c.s.
over Europese middelen pas vrijgeven als
Hongarije voldoende stappen heeft gezet ter verbetering van de rechtsstaat
Motie 21 501-02 nr. 2544 - Van Wijngaarden over de Europese Commissie aansporen om de methode voor salarisstijging voor EU-
ambtenaren te versoberen
Motie 36 200-V nr. 25 - Brekelmans/Agnes
Mulder over het zich binnen de EU inzetten voor een Europese versie van OFAC
Motie 36 200-V nr. 26 - Brekelmans over een geïntegreerde lijst stately ke dreigingen opstellen
Motie 36 200-V nr. 27 - Brekelmans/
Agnes Mulder over migratieafspraken tot belangrijke prioriteit in het buitenlandbeleid maken en daar bilateraal en multilateraal meer aandacht aan geven
Motie 36 200-V nr. 28 - Jasper van Dijk over alternatieve vormen van besluitvorming binnen de OVSE uitwerken
Motie 36 200-V nr. 29 - Jasper van
Dijk over bezien in hoeverre hulp aan het herstel van schade in Oekraïne moet worden opgehoogd
Motie 36 200-V nr. 30 - Jasper van
Dijk over de stand van zaken rond nucleaire ontwapening en modernisering van kernwapens in Nederland
Motie 36 200-V nr. 32 (gewijzigd)
-
-Sjoerdsma/Van der Lee over het buitenlandbeleid richting grote autocratische mogendheden herjken Motie 36 200-V nr. 33 - Sjoerdsma/Van der Staaij over het versterken van de banden met Taiwan
Motie 36 200-V nr. 34 - Piri c.s. over vertegenwoordigers van de diaspora en ervaringsdeskundigen actief betrekken bj het opzetten van een meldpunt Motie 36 200-V nr. 39 - Agnes Mulder c.s. over zich binnen de VN inspannen om Iran te verwijderen uit de Commissie voor de Status van de Vrouw
Motie 36 200-V nr. 47 - Van der Staaij/Sjoerdsma over de doelstelling dat alle Nederlanders in een buitenlandse gevangenis aanspraak kunnen maken op de juridische en/of sociale ondersteuning Motie 36 200-V nr. 50 - Kuzu over de risicovolle economische afhankelijkheid van China afbouwen
Aan voldaan per brief d.d. 3 maart 2023, Kamerstuk 2023Z03757
Aan voldaan per brief d.d. 23 december 2022, Kamerstuk 32735-363
Aan voldaan per brief d.d. 20 december 2022, Kamerstuk 21501-02-2610
In behandeling
In behandeling
Aan voldaan per brief d.d. 31 januari 2023, Kamerstuk 21501-02-2602
In behandeling
In behandeling
Aan voldaan per brief d.d. 19 december 2022. Kamerstuk 36200-V-66
Aan voldaan per brief d.d. 3 april 2023, Kamerstuk 36336-3
Aan voldaan per brief d.d. 22 december 2022, Kamerstuk 36200-V-73
In behandeling
Aan voldaan per brief d.d. 6 april 2023, Kamerstuk 30821-180
Aan voldaan per brief d.d. 20 december 2022, Kamerstuk 21501-02-2610
In behandeling
Aan voldaan per brief door EZK d.d. 12 mei 2023, Kamerstuk 30821-181
29-11-2022 Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2023 d.d. 24 november 2022
29-11-2022 Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2023 d.d. 24 november 2022
29-11-2022 Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2023 d.d. 24 november 2022 6-12-2022 Notaoverleg over Mensenrechtenbeleid d.d. 20 oktober 2022
6-12-2022 Notaoverleg over Mensenrechtenbeleid d.d. 20 oktober 2022
8-12-2022 Tweeminutendebat Raad Algemene Zaken d.d. 8 december 2022
8-12-2022 Tweeminutendebat Raad Algemene Zaken d.d. 8 december 2022
8-12-2022 Tweeminutendebat Raad Algemene Zaken d.d. 8 december 2022
8-12-2022 Tweeminutendebat Raad Algemene Zaken d.d. 8 december 2022
8-12-2022 Tweeminutendebat Raad Algemene Zaken d.d. 8 december 2022
8-12-2022 Tweeminutendebat Raad Algemene Zaken d.d. 8 december 2022
8-12-2022 Tweeminutendebat Raad Buitenlandse Zaken d.d. 8 december 2022
8-12-2022 Tweeminutendebat Raad Buitenlandse Zaken d.d. 8 december 2022
9-12-2022 Tweeminutendebat Raad Buitenlandse Zaken d.d. 9 december 2021
Motie 36 200-V nr. 52 - Van Haga over het uitspreken van steun voor Taiwan en het inzetten van alle diplomatieke middelen om China te weerhouden van acties jegens Taiwan Motie 36 200-V nr. 53 - Van Haga over onderzoeken hoe de regeldruk voor het mkb vanuit de Europese Unie teruggedrongen kan worden
Motie 36 200-V nr. 61 (gewjzgd)
-
-Kuzu over toepassing van het VN-
Kinderrechtenverdrag door Israël
Motie 32 735 nr. 349 - Ceder/Jasper van
Dijk over voorkomen dat hoofdtoernooien georganiseerd worden in landen die zich niets gelegen laten liggen aan fundamentele mensenrechten
Motie 32 735 nr. 350 -
Ceder over het mensenrechtenbeleid operationaliseren in een kabinetsbrede en domeinoverstjgende aanpak
Motie 21 501-02 nr. 2559 - Sjoerdsma/
Agnes Mulder over werken aan een oplossing om via een 27-1 constructie de
18 miljard euro toch over te maken naar de
Oekraïense regering
Motie 21 501-02 nr. 2560 - Sjoerdsma over gesprekken met kandidaat-lidstaten die de EU-lijn volgen intensiveren om hun EU-toetredingsperspectief in l jn met
Kopenhagen criteria zo snel mogel jk dichterbj te brengen
Motie 21 501-02 nr. 2563 - Jasper van Djk over onverkort vasthouden aan de Kopenhagen-criteria als leidend instrument bj het Europese uitbreidingsbeleid Motie 21 501-02 nr. 2565 -Van Wjngaarden c.s. over met voorstellen komen op basis waarvan in het toetredingsproces consequenties verbonden kunnen worden aan gebrekkige aansluiting bj het Gemeenschappeljk Buitenlands -en Veiligheidsbeleid Motie 21 501-02 nr. 2566 - Van Wijngaarden over een migratiedialoog tussen de EU en kandidaat-lidstaten waarb j medewerking aan tegengaan van illegale migratie naar de EU een cruciaal onderdeel wordt van de toetsingscriteria voor de uitbreiding van de EU
Motie 21 501-02 nr. 2567 - Amhaouch over landen waar de ambitie bl jft bestaan om richting toetreding te werken constructief ondersteunen om meer te integreren met de Europese Unie
Motie 21 501-02 nr. 2568 - Brekelmans c.s. over een lange term jnplan voor militaire ondersteuning van Oekraïne uitwerken Motie 21 501-02 nr. 2573 - Jasper van Djk/Brekelmans over verkennen hoe het repressienetwerk van het Iraanse regime in kaart kan worden gebracht Motie 21 501-02 nr. 2433 - Brekelmans c.s. over een actievere rol van de EU in de dialoog met Rusland om te komen tot de-escalatie
In behandeling
In behandeling bj EZK
In behandeling
In behandeling
In behandeling
In behandeling
Aan voldaan per brief d.d. 19 december 2022, Kamerstuk 21501-02-2577
In behandeling
In behandeling
In behandeling
In behandeling
In behandeling bj Defensie
In behandeling
In behandeling
14-12-2022 Debat over de Europese top d.d. 13 december 2022
14-12-2022 Debat over de Europese top d.d. 13 december 2022
14-12-2022 Debat over de Europese top d.d. 13 december 2022
Motie 21 501-20 nr. 1874 - Dassen over verzoek om zo snel mogelijk de Iraanse ambassadeur te ontbieden, hem ter verantwoording te roepen over de executies van Iraanse burgers en in Europees verband andere lidstaten oproepen hetzelfde te doen Motie 21 501-20 nr. 1875 - Dassen over zich hard te maken om de leden van pro-oorlogspartjen in de Doema, het Russische nationale parlement, regionale parlementen en de gouverneurs op de geconsolideerde sanctieljst van de EU te laten zetten Motie 21 501-20 nr. 1877 - Sjoerdsma Over de lead nation te worden bj het herstel van gerechtigheid in Oekraïne en dat richting de Oekraïense regering uit te spreken
Aan voldaan per brief d.d. 22 december 2022, Kamerstuk 21501-20-1899
In behandeling
Aan voldaan per brief d.d. 30 juni 2023, Kamerstuk 32735-370
14-12-2022 Debat over de Europese top d.d. 13 december 2022
Motie 21 501-20 nr. 1879 - Van der Graaf over Aan voldaan per brief d.d. 22 december 2022, zich in de Europese Raad hard te maken voor Kamerstuk 21501-20-1899 een resolute veroordeling van de executies in Iran
14-12-2022 Debat over de Europese top d.d. 13 december 2022
14-12-2022 Debat over de Europese top d.d. 13 december 2022
14-12-2022 Debat over de Europese top d.d. 13 december 2022
14-12-2022 Debat over de Europese top d.d. 13 december 2022
14-12-2022 Debat over de Europese top d.d. 13 december 2022
14-12-2022 Debat over de Europese top d.d. 13 december 2022
14-12-2022 Debat over de Europese top d.d. 13 december 2022
14-12-2022 Debat over de Europese top d.d. 13 december 2022
14-12-2022 Debat over de Europese top d.d. 13 december 2022
14-12-2022 Debat over de Europese top d.d. 13 december 2022
Motie 21 501-20 nr. 1880 Motie-Van der Graaf c.s. over aandringen op een gezamenlijke oproep aan Azerbeidzjan om de vijandelijkheden tegen de bevolking van Nagorno-Karabach te staken Motie 21 501-20 nr. 1881 - Van der Graaf/ Ceder over het in Europees verband aan de orde stellen van geheime gevangenissen in Kroatië, Hongarije en Bulgarije waar vluchtelingen worden vastgehouden Motie 21 501-20 nr. 1882 - Van der Lee/Piri over uitspreken dat de Iraanse parlementsleden die hebben gevraagd om strengere straffen voor gevangen demonstranten moeten worden toegevoegd aan de Europese sanctieljst Motie 21 501-20 nr. 1884 - Jasper van Dijk over meer transparantie en publieke verantwoording over de Europese Vredesfaciliteit
Motie 21 501-20 nr. 1885 - Jasper van Dijk over de Iraanse gemeenschap raadplegen over mogelijke maatregelen tegen het Iraanse regime
Motie 21 501-20 nr. 1886 - Eppink over niet akkoord gaan met een permanent prjsplafond op gas Motie 21 501-20 nr. 1887 - Amhaouch over medestanders zoeken om een daadkrachtige en geopolitiek volwassen Unie te bewerkstelligen
Motie 21 501-20 nr. 1888 - Van Wijngaarden c.s. over pleiten voor grondige herzieningen van de integriteitssystemen van de EU-instellingen
Motie 21 501-20 nr. 1889 - Van der Plas/ Eppink over uitspreken dat Iran moet worden aangemerkt als staatssponsor van terrorisme
Motie 21 501-20 nr. 1891 - Van der Plas over duidelijk maken dat een speciale uitzondering voor diamanten ongewenst is bj een nieuw sanctiepakket voor Rusland
Aan voldaan per brief d.d. 31 januari 2023, Kamerstuk 21501-02-2602
In behandeling
Aan voldaan per brief d.d. 31 januari 2023, Kamerstuk 21501-02-2602
In behandeling
Aan voldaan per brief d.d. 31 januari 2023, Kamerstuk 21501-02-2602
Aan voldaan per brief d.d. 22 december 2022, Kamerstuk 21501-20-1899
In behandeling
In behandeling
In behandeling
In behandeling
14-12-2022 Debat over de Europese top d.d. 13 december 2022
Motie 21 501-20 nr. 1892 - Van der Plas over Aan voldaan per brief d.d. 22 december 2022, pleiten voor migratie als kernonderdeel van Kamerstuk 21501-20-1899 het zuidelijk nabuurbeleid
22-12-2022 Tweeminutendebat Raad Algemene Zaken d.d. 8 december 2022
22-12-2022 Debat verlenging NL bijdrage aan de anti-ISIS-coalitie d.d. 22 december 2022
22-12-2022 Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2023 d.d. 24 november 2022 19-1-2023 Tweeminutendebat Raad Buitenlandse Zaken d.d. 19 januari 2023
19-1-2023 Tweeminutendebat Raad Buitenlandse Zaken d.d. 19 januari 2023
19-1-2023 Tweeminutendebat Raad Buitenlandse Zaken d.d. 19 januari 2023
19-1-2023 Tweeminutendebat Raad Buitenlandse Zaken d.d. 19 januari 2023
9-2-2023 Debat over de Europese top van 9 en 10 februari 2023 d.d. 8 februari 2023
9-2-2023 Debat over de Europese top van 9 en 10 februari 2023 d.d. 8 februari 2023
9-2-2023 Debat over de Europese top van 9 en 10 februari 2023 d.d. 8 februari 2023
7-3-2023 Debat over de Europese top van 9 en 10 februari 2023 d.d. 8 februari 2023
7-3-2023 Debat over de Nederlandse steun aan Oekraine d.d. 21 februari 2023
14-3-2023 Debat over de Nederlandse steun aan Oekraine d.d. 21 februari 2023
14-3-2023 Tweeminutendebat Humanitaire hulp na aardbeving Turk je en Syrië d.d.
23 februari 2023
Motie 21 501-02 nr. 2564 (nader gewjzigd)
-
-Van Wjngaarden/Jasper van Djk over visumvrj reizen voor Servië tjdel jk stopzetten als Servië haar visumbeleid en buitenlandbeleid niet voldoende heeft aangepast
Motie 27 925 nr. 926 - De Roon over de Kamer voor het zomerreces te informeren over de voortgang die is geboekt bj het terughalen van de in Irak gestolen bankbiljetten ten bedrage van 2,6 miljard euro Motie 36 200-V nr. 43 (gewjzigd) - Ceder c.s. over de Iraanse Revolutionaire Garde op de ljst van terroristische organisaties plaatsen Motie 21 501-02 nr. 2586 - Ceder en Agnes Mulder over onderzoeken hoe in Europees verband de druk op Azerbeidzjan opgevoerd kan worden om de blokkade te beëindigen Motie 21 501-02 nr. 2587 - Sjoerdsma c.s. over alle illegitieme Iraanse functionarissen en spionnen gelieerd aan de Revolutionaire garde of het Iraanse regime Nederland uitzetten
Motie 21 501-02 nr. 2592 - Agnes Mulder/ Boswjk over in kaart brengen van de gevolgen van de militaire leveranties aan Oekraïne voor de operationele gereedheid van de krjgsmacht
Motie 21 501-02 nr. 2593 - Brekelmans c.s. over een plan om de munitieproductie in Europa te verhogen ten behoeve van steun aan Oekraïne
Motie 21 501-20 nr. 1908 - Piri c.s. over onderzoeken wat de opties zjn om de Wagner Group alsnog op de EU-l jst met terroristische organisaties te plaatsen Motie 21 501-20 nr. 1915 - Van der Plas/Sjoerdsma over zich in Europees verband verzetten tegen de legalisering van pushbacks
Motie 21 501-20 nr. 1918 (gewjzigd) -Omtzigt c.s. over brede publieke steun bj EU-bondgenoten verwerven voor de conclusies van het JIT Motie 21 501-20 nr. 1907 - Jasper van Djk en Omtzigt over in Brussel bepleiten dat de jaarrekeningen en jaarverslagen van de Europese Vredesfaciliteit openbaar worden gemaakt
Motie 36 045 nr. 146 - Brekelmans en Agnes Mulder over de beschikbare inlichtingen van de Nederlandse inlichtingen- en veiligheidsdiensten optimaal betrekken bj het sanctiebeleid
Motie 36 045 nr. 145 - Jasper van Djk en Hammelburg over het inventariseren van de mogeljkheden om te voorkomen dat Nederlandse en Europese goederen in vjandeljke wapens terechtkomen
Motie 36 180 nr. 40 - Mutluer en Piri over in kaart brengen in hoeverre getroffenen tegen problemen aanlopen bj hun tjdeljke visumaanvraag en hier oplossingen voor aandragen, en binnen twee weken de Kamer hierover informeren
Aan voldaan per brief d.d. 22 december 2022, Kamerstuk 32317-824
Aan voldaan per brief d.d. 17 mei 2023, Kamerstuk 27925-940
In behandeling
In behandeling
Aan voldaan per brief d.d. 28 maart 2023 , Kamerstuk 2023Z05317
In behandeling bj Defensie
Aan voldaan per brief d.d. 17 maart 2023, Kamerstuk 21501-20-1948
Aan voldaan per brief d.d. 9 maart 2023, Kamerstuk 21501-02-2620
In behandeling
In behandeling
In behandeling
In behandeling
Aan voldaan per brief d.d. 13 april 2023, Kamerstuk 36045-156
Aan voldaan per brief d.d. 21 april 2023, Kamerstuk 2023Z07452
22-3-2023 Debat over de Europese top van 23 en 24 maart 2023 d.d. 21 maart 2023
11-4-2023 Tweeminutendebat Raad Algemene Zaken d.d. 6 april 2023
11-4-2023 Tweeminutendebat Institutioneel racisme d.d. 6 april 2023
11-4-2023 Tweeminutendebat Institutioneel racisme d.d. 6 april 2023
11-4-2023 Tweeminutendebat Institutioneel racisme d.d. 6 april 2023
11-4-2023 Tweeminutendebat Institutioneel racisme d.d. 6 april 2023
18-4-2023 Tweeminutendebat Raad Algemene Zaken 21 februari 2023 d.d. 6 april 2023
20-4-2023 Tweeminutendebat Raad Buitenlandse Zaken 24 april 2023 d.d. 20 april 2023
20-4-2023 Tweeminutendebat Raad Buitenlandse Zaken 24 april 2023 d.d. 20 april 2023
23-5-2023 Tweeminutendebat Raad Buitenlandse Zaken 24 april 2023 d.d. 20 april 2023
30-5-2023 Debat over de Staat van de Europese Unie d.d. 25 mei 2023
30-5-2023 Debat over de Staat van de Europese Unie d.d. 25 mei 2023
30-5-2023 Debat over de Staat van de Europese Unie d.d. 25 mei 2023
30-5-2023 Debat over de Staat van de Europese Unie d.d. 25 mei 2023
22-6-2023 Tweeminutendebat Raad Algemene Zaken d.d. 21 juni 2023
Motie 21 501-20 nr. 1942- Van Wijngaarden c.s. over de afhankelijkheid van Zwitserse wapens en munitie verminderen
Motie 21 501-02 nr. 2629 - Van der Lee/Piri over de invulling van het ontmoedigingsbeleid ten aanzien van activiteiten in bezette Palestijnse gebieden in de praktijk
Motie 30 950 nr. 338 - Van Baarle over diversiteitstrainingen en inclusietrainingen bij het Rijk een niet-vrijblijvend karakter geven
Motie 30 950 nr. 341 - Van der Lee/Piri over training op het gebied van diversiteit en inclusie en het bestrijden van racisme een verplicht onderdeel maken van het werken bj Buitenlandse Zaken Motie 30 950 nr. 343 - Sjoerdsma over disciplinaire maatregelen treffen tegen mensen die in overtreding zijn geweest op het punt van racisme en discriminatie Motie 30 950 nr. 344 - Sylvana Simons over het nemen van expliciete maatregelen die het welzijn en de veiligheid van medewerkers die racisme ervaren op korte termijn centraal stellen Motie 21 501-02 nr. 2635 - Sjoerdsma/Van Wijngaarden over de vergaande abortussenwetten en de toegang tot normale rechtsgang op dit thema met Polen bespreken (nader gewijzigd)
Motie 21 501-02 nr. 2641 - Sjoerdsma/
Brekelmans over met bondgenoten starten met het trainen van
Oekraïense militairen voor geavanceerde
Westerse wapensystemen
Motie 21 501-02 nr. 2644 - Brekelmans
c.s. over de eenheid binnen de EU, met de VS en andere Westerse bondgenoten ten aanzien van Chinese agressie richting
Taiwan bevorderen
Motie 21 501-02 nr. 2643 - Brekelmans
c.s. over breder onderzoek verrichten naar
Chinese intimidatie van en inmenging in
Nederlandse media
Motie 36 259 nr. 12 - Van der Lee c.s. over de inkomsten voor de Russische staat verder afknijpen door nadrukkelijker te kijken naar sancties tegen de nucleaire-energiesector Motie 36 259 nr. 13 - Van der Lee c.s. over advies van de AIV over mogelij ke strategieën en drukmiddelen om het dwarsliggen van Hongarije een halt toe te roepen Motie 36 259 nr. 14 - Van der Lee/Piri over onderzoeken hoe Nederland proactief kan deelnemen aan de Europese alliantie voor batter jen
Motie 36 259 nr. 2 - Van Wijngaarden c.s. over een plan hoe Nederland zijn representativiteit van ambtenaren in EU-instellingen kan vergroten Motie 21 501-02 nr. 2673 - Dassen over de Kamer voor de zomer informeren over specifieke verbeterpunten van het spitzenkandidatensysteem
In behandeling
In behandeling
Aan voldaan per brief d.d. 3 juli 2023, Kamerstuk 2023Z12643
Aan voldaan per brief d.d. 3 juli 2023, Kamerstuk 2023Z12643
Aan voldaan per brief d.d. 3 juli 2023, Kamerstuk 2023Z12643
Aan voldaan per brief d.d. 3 juli 2023, Kamerstuk 2023Z12643
In behandeling
In behandeling
In behandeling
In behandeling
In behandeling
In behandeling
In behandeling
In behandeling
In behandeling
Motie 21 501-02 nr. 2679 - Kuzu In behandeling
22-6-2023 Tweeminutendebat Raad Algemene Zaken d.d. 21 juni 2023
22-6-2023 Tweeminutendebat Raad Buitenlandse Zaken d.d. 21 juni 2023
22-6-2023 Tweeminutendebat Raad Buitenlandse Zaken d.d. 21 juni 2023
over in Europees verband bepleiten dat het beperken van de instroom nooit inwisselbaar mag zijn voor mensenrechten Motie 21 501-02 nr. 2680 - Brekelmans/ In behandeling Sjoerdsma over een voortvarend plan voor ophoging van de productie en levering aan Oekraïne van wapens, inzetvoorraden en operationele ondersteuningssystemen Motie 21 501-02 nr. 2681 - Sjoerdsma In behandeling
c.s. over een landencoalitie om de Raad te bewegen richting het ambitieuzere Commissievoorstel
22-6-2023 Tweeminutendebat Raad Buitenlandse Zaken d.d. 21 juni 2023
Motie 21 501-02 nr. 2683 - Piri In behandeling
c.s. over in contacten met Tunesië consequent aandacht besteden aan de noodzaak van democratische hervormingen en mensenrechten
22-6-2023 Tweeminutendebat Raad Buitenlandse Motie 21 501-02 nr. 2684 - Ceder/Van In behandeling
Zaken d.d. 21 juni 2023 der Staaij over terroristische aanslagen op onschuldige burgers steeds ondubbelzinnig en onvoorwaardelijk blijven veroordelen
28-6-2023 Debat over de Europese Top d.d. 28 juni 2023 Motie 21 501-20 nr. 1957 - Piri c.s. over In behandeling binnen de EU pleiten om een duurzame oplossing voor de twee conflicten in de Westelijke Balkan grote prioriteit te geven
28-6-2023 Debat over de Europese Top d.d. 28 juni 2023 Motie 21 501-20 nr. 1959 - Krul c.s. over In behandeling de winsten van beschikbare middelen die bevroren zijn onder de 11 sanctiepakketten waar juridisch mogelijk inzetten in de continuerende solidariteit met Oekraïne
28-6-2023 Debat over de Europese Top d.d. 28 juni 2023 Motie 21 501-20 nr. 1960 - Van Wijngaarden In behandeling
c.s. over een herzieningsvoorstel tot wijziging van de methode voor de jaarl ijkse automatische ophoging van de lonen van EU-functionarissen en -politici
28-6-2023 Debat over de Europese Top d.d. 28 juni 2023 Motie 21 501-20 nr. 1961- Van Wijngaarden In behandeling
c.s. over de Kamer een appreciatie van het rapport over Georgië toesturen
28-6-2023 Debat over de Europese Top d.d. 28 juni 2023 Motie 21 501-20 nr. 1963- In behandeling
Drost c.s. over alleen instemmen met een migratieovereenkomst met Tunesië wanneer feitelijke naleving van mensenrechten van migranten gegarandeerd en controleerbaar is
28-6-2023 Debat over de Europese Top d.d. 28 juni 2023 Motie 21 501-20 nr. 1966-Gündogan/Van In behandeling
Wijngaarden over de voortzetting van Nuctech als leverancier van hoogwaardige scanapparatuur voor overheidsdiensten nogmaals grondig tegen het licht houden
4-7-2023 Debat Algemene beschouwingen 3e termijn EK - Motie 36 200 V, J - Karimi c.s. over In behandeling d.d. 27 juni 2023 ernstige en systematische schendingen van de mensenrechten in Iran
7-7-2023 Tweeminutendebat Raad Algemene Zaken Motie 21 501-02 nr. 2693 - Piri c.s. over In behandeling d.d. 6 juli 2023 zich in Europees verband extra inspannen om zo snel mogelijk visumvrj reizen voor Surinamers mogelijk te maken
7-7-2023 Tweeminutendebat Raad Algemene Zaken Motie 21 501-02 nr. 2694 - Van Wijngaarden In behandeling d.d. 6 juli 2023 c.s. over in EU-verband gevolgen verbinden aan de opnieuw geconstateerde Hongaarse rechtsstatelijke tekortkomingen voordat het Hongaarse voorzitterschap van start zal gaan
7-7-2023 Tweeminutendebat Terrorisme/Extremisme Motie 29 754 nr. 686 - Piri c.s. over In behandeling
d.d. 6 juli 2023 een actieplan voor hulp aan de jezidi- gemeenschap in Noord-Irak
7-7-2023 Tweeminutendebat China d.d. 6 juli 2023
7-7-2023 Tweeminutendebat China d.d. 6 juli 2023
7-7-2023 Tweeminutendebat China d.d. 6 juli 2023
7-7-2023 Tweeminutendebat China d.d. 6 juli 2023
7-7-2023 Tweeminutendebat China d.d. 6 juli 2023
7-7-2023 Tweeminutendebat China d.d. 6 juli 2023
Motie 35 207 nr. 68 - Kuzu over in EU-verband In behandeling pleiten voor een Risk Treatment door de European Union Agency for Cybersecurity
Motie 35 207 nr. 69 - Brekelmans over In behandeling onderzoeken welke maatregelen mogelijk zijn om op grond van nationale veiligheid beperkingen op te leggen aan de verlening van erkend referentstatus
Motie 35 207 nr. 72 - Sjoerdsma/ In behandeling
Brekelmans over een duidelijk tijdspad met doelstellingen opstellen om onze risicovolle strategische afhankelijkheden te verminderen Motie 35 207 nr. 73 - Eppink over onderzoeken hoe we de samenwerkingsverbanden met Taiwan kunnen intensiveren met het oog op cyberveiligheid
Motie 35 207 nr. 74 - Dassen c.s. over de Chinese afhankelijkheden van Nederland in kaart brengen
Motie 35 207 nr. 76 - Van der Lee/
Piri over al dan niet vertrouwelijke proportionele reacties voorbereiden om acties vanuit China die de status quo ten aanzien van Taiwan ondermijnen te kunnen beantwoorden
In behandeling
In behandeling
In behandeling
Tabel 35 Door bewindslieden gedane toezeggingen
7-6-2022 Algemene Europese Beschouwingen T03442 - EK Toezegging: M informeert de Aan voldaan per brief d.d. 23 november 2022,
Kamer over over de inzet van de Nederlandse 36 200 V, A regering binnen de EU op feministisch buitenlandbeleid en de inzet voor lhbti
8-6-2022 Debat rechtsstatelijkheid, grondrechten en democratie in de EU
14-6-2022 Commissiedebat Hoofdlijnen Buitenlandse Zaken
14-6-2022 Commissiedebat Raad Algemene Zaken
T03399 - EK Toezegging: M om de Europese In behandeling Commissie en de Raad aan te sporen op toetreding van de EU tot het EVRM Toezegging M om een brief te sturen over beïnvloeding vanuit het buitenland door landen, waarvan veel burgers met een dubbele nationaliteit in Nederland wonen
Toezegging: M komt schriftelijk terug op Aan voldaan per brief d.d. 8 juli 2022,
een geschikte planning voor bespreking van Kamerstuk 35982-6
de uitkomsten van de Conferentie over de toekomst van Europa en een eventueel besluit in de EU om een Conventie tot verdragswijziging uit te schrijven
Aan voldaan per brief d.d. 28 november 2022, Kamerstuk 30821-175
14-6-2022 Commissiedebat Hoofdlijnen Buitenlandse Zaken
14-6-2022 Commissiedebat Hoofdlijnen Buitenlandse Zaken
16-6-2022 Commissiedebat Raad Buitenlandse Zaken
16-6-2022 Commissiedebat Raad Buitenlandse Zaken
Toezegging M om een brief te sturen over het verminderen van de strategische afhankelijkheid van grondstoffen Toezegging M om voor de begrotingsbehandeling te informeren over de stand van zaken ten aanzien van de erkenning van de Armeense genocide in EU-verband
Toezegging M: Brief sanctie implementatie komt voor zomerreces
Toezegging M om in het verslag Raad Buitenlandse Zaken terug te komen op versterken van EU defensie technologische en industriële basis
Aan voldaan per brief d.d. 9 december 2022, Kamerstuk 32852-224
Aan voldaan per brief d.d. 8 november 2022, Kamerstuk 36200-V-12
Aan voldaan per brief d.d. 6 juli 2022, Kamerstuk 36045-104
Aan voldaan per brief d.d. 24 juni 2022, Kamerstuk 21501-02-2507
16-6-2022 Commissiedebat Raad Buitenlandse Zaken Toezegging M om in het verslag Raad Aan voldaan per brief d.d. 24 juni 2022,
Buitenlandse Zaken uiteen te zetten hoe EPF Kamerstuk 21501-02-2507 wordt gefinancierd
16-6-2022 Commissiedebat Raad Buitenlandse Zaken Toezegging M om in verslag Raad
Buitenlandse Zaken terugkomen op stellen condities op het gebied van migratie (opvang in de regio) aan visumliberalisatie als onderdeel strategisch partnerschap Golfregio
16-6-2022 Commissiedebat Raad Buitenlandse Zaken Toezegging M: Appreciatie opinies CIE over
KLS OEK/MOL/GEO komt voor ER-debat
Aan voldaan per brief d.d. 24 juni 2022, Kamerstuk 21501-02-2507
23-6-2022 Commissiedebat NAVO
23-6-2022 Commissiedebat NAVO
12-7-2022 Debat Goedkeuring Protocollen Noord-Atlantisch Verdrag betreffende toetreding van Finland en Zweden
6-9-2022 Commissiedebat AVVN
6-9-2022 Commissiedebat AVVN
27-9-2022 Vragenuur
27-9-2022 Vragenuur
29-9-2022 Commissiedebat Ecofin
4-10-2022 Debat wetsvoorstel verdrag met de Dom. Republiek
5-10-2022 Commissiedebat Autonome Wapens
6-10-2022 Commissiedebat Consulair
6-10-2022 Commissiedebat Consulair
13-10-2022 Commissiedebat Raad Buitenlandse Zaken
Toezegging M: In het verslag NAVO-Top in Madrid wordt meegenomen aan welke criteria Georgië nog moet voldoen om het Membership Action Plan-status in de NAVO te krijgen
Toezegging M: Voor begrotingsdebat brief over het bevorderen van mediavrijheid in Rusland en het tegengaan van Russische desinformatie in kwetsbare landen T03460 - EK - Toezegging M dat de ministers van Defensie en FinanciA«n op een rijtje zullen zetten hoe tot de 2% bbp-norm voor de NAVO zal worden gekomen in 2025 TZ202209-003 - Toezegging M: Na de AVVN rapportage Kamer informeren over uitvoering motie Jasper/Van Dijk inzake straffeloosheid Jemen TZ202209-002 - Toezegging M: In AVVN verslag specifieke terugkoppeling op inzet op migratie en bevroren tegoeden AFG Toezegging R namens M: brief op korte termijn met reactie op lekkage/sabotage Nordstream 1 en 2 + bericht over signalering ongeïdentificeerde drones bij Noorse olie-en gasinstallaties
Toezegging R namens M om op korte termijn terug te komen op de vraag van het lid Piri (PvdA) inzake Russische dienstweigeraars TZ202209-109 - Toezegging MinFin aan het lid Heinen zijn vraag over de mogelijkheden m.b.t. het sanctioneren van Belarus in IMF-verband door te geleiden naar M, met het verzoek hier schriftelijk op terug te komen TZ202210-033 - Toezegging M om brief inzake het verbeteren van de ondersteuning, democratische controle en betrokkenheid van de Caribische Landen in het proces van totstandkoming van verdragen
TZ202210-036 - Toezegging M om de Kamer uiterlijk 15 januari 2023 te zullen informeren over de inzet van Nederland tijdens de in Nederland te organiseren conferentie inzake artificial intelligence in het militaire domein
TZ202210-034 - Toezegging M om de Kamer voor 1 april 2023 te informeren over de uitvoering van de motie-Brekelmans/ Sjoerdsma (35925 V, nr. 54) en over de motie-Sjoerdsma/Brekelmans (35925 V, nr. 59) TZ202210-035 - Toezegging M om in de volgende Staat van het Consulaire te rapporteren wat er aan inspanningen is geleverd om desinformatie tegen te gaan inzake migratie en opvangvoorzieningen en procedures in Nederland TZ202210-120 - Toezegging M de Kamer vertrouwelijk te informeren over de contouren van bilaterale militaire steun aan Oekraine
Aan voldaan per brief d.d. 20 juni 2022, Kamerstuk 23987-393
Aan voldaan per brief d.d. 5 juli 2022, Kamerstuk 28676-417
Aan voldaan per brief d.d. 23 december 2022, Kamerstuk 32735-363
Aan voldaan per brief d.d. 4 mei 2023, Kamerstuk 36 200 V, G
Aan voldaan per brief d.d. 15 november 2022, Kamerstuk 26150-203
Aan voldaan per brief d.d. 15 november 2022, Kamerstuk 26150-203
Aan voldaan per brief d.d. 2 november 2022, Kamerstuk 30821-168
Aan voldaan per brief d.d. 7 december 2022, Kamerstuk 2022Z17960 en 2022Z17606
Aan voldaan per brief d.d. 28 oktober 2022, Kamerstuk 21501-02-2538
Aan voldaan per brief d.d. 23 december 2022, Kamerstuk 23530-137
Aan voldaan per brief d.d. 26 januari 2023, Kamerstuk 33694-67
Aan voldaan per brief d.d. 7 juli 2023, Kamerstuk 36200-V-94
Aan voldaan per brief d.d. 7 juli 2023, Kamerstuk 36200-V-94
In behandeling
13-10-2022 Commissiedebat Raad Buitenlandse Zaken
13-10-2022 Commissiedebat Raad Buitenlandse Zaken
13-10-2022 Commissiedebat Raad Buitenlandse Zaken
13-10-2022 Commissiedebat Raad Buitenlandse Zaken
13-10-2022 Commissiedebat Raad Buitenlandse Zaken
13-10-2022 Commissiedebat Raad Buitenlandse Zaken
13-10-2022 Commissiedebat Raad Buitenlandse Zaken
13-10-2022 Commissiedebat Raad Buitenlandse Zaken
13-10-2022 Commissiedebat Raad Buitenlandse Zaken
13-10-2022 Commissiedebat Raad Buitenlandse Zaken
13-10-2022 Commissiedebat Raad Buitenlandse Zaken
13-10-2022 Commissiedebat Raad Buitenlandse Zaken
13-10-2022 Commissiedebat Raad Buitenlandse Zaken
13-10-2022 Commissiedebat Raad Buitenlandse Zaken
18-10-2022 Algemene Politieke Beschouwingen 2022
TZ202210-123 - Toezegging M voor het kerstreces terugkoppeling aan de Kamer welke financiA«le opties EDEO ziet ten aanzien van de Europese Vredesfaciliteit (EPF)
TZ202210-129 - Toezegging M over nieuwe ontwikkelingen ten aanzien van het besluit van de Hoge Vertegenwoordiger in Bosnië/ Herzegovina om de kieswet te veranderen en de Nederlandse positie daarin TZ202210-133 - Toezegging M op het al dan niet sanctioneren van de door Rusland bezette gebieden in Oekraïne.
TZ202210-122 - Toezegging M sanctie-ontwijking in het verslag van de Raad Buitenlandse Zaken, in het bijzonder monitoring en handhaving TZ202210-124 - Toezegging M nadere informatie over het aantal visa dat is afgegeven voor kort verblijf aan Russische staatsburgers TZ202210-125 - Toezegging M statistieken in kaart te brengen ten aanzien van gevluchte Russische minderheden in grenslanden van Rusland
TZ202210-127 - Toezegging M over de opzet en Nederlandse b ijdrage van de monitoringsmissie in Armenië, zodra deze informatie beschikbaar is TZ202210-130 - Toezegging M het kabinetsstandpunt over het advies van de Europese Commissie om de status van kandidaat-lidstaat toe te kennen aan Bosnië/Herzegovina TZ202210-132 - Toezegging M binnen twee weken terug te komen op de regeringsafvaardiging naar het WK voetbal in Qatar.
TZ202210-128 - Toezegging M binnen een paar weken schriftelijk terug te komen op vermeende oorlogsmisdaden door Azerbeidzjan en de positie van buurlanden TZ202210-121 - Toezegging M over terugkoppeling over de toetsingsprocedure voor de EUMAM
TZ202210-119 - Toezegging M over nadere contouren van de EU Military Assistance Missie (EUMAM)
TZ202210-126 - Toezegging M over de mogelijkheden voor telecombedrijven, zowel ten aanzien van internet als de vaste lijn, om te helpen communicatie mogel ijk te maken in Iran.
TZ202210-131 - Toezegging M vóór China over het EU-buitenlandbeleid ten aanzien van China, als het gaat om de gevolgen van Amerikaanse sancties tegen China.
EK toezegging MP wat het kabinet in EU-verband nog meer kan doen op het gebied van sancties tegen Iraanse overheidsfunctionarissen en andere betrokkenen wegens mensenrechtenschendingen in Iran.
Aan voldaan per brief d.d. 23 november 2022, 36 200 V, A
Aan voldaan per brief d.d. 7 december 2022, Kamerstuk 21501-02-2557
In behandeling
Aan voldaan per brief d.d. 28 oktober 2022, Kamerstuk 21501-02-2538
Aan voldaan per brief d.d. 28 oktober 2022, Kamerstuk 21501-02-2538
Aan voldaan per brief d.d. 28 oktober 2022, Kamerstuk 21501-02-2538
Aan voldaan per brief d.d. 28 oktober 2022, Kamerstuk 21501-02-2538
Aan voldaan per brief d.d. 28 oktober 2022, Kamerstuk 21501-02-2538
Aan voldaan per brief d.d. 11 november 2022, Kamerstuk 23987-394
Aan voldaan per brief door minLZS d.d. 11 november 2022, Kamerstuk 32735-361
Aan voldaan per brief d.d. 23 november 2022, Kamerstuk 21501-02-2553
Aan voldaan per brief d.d. 28 oktober 2022, Kamerstuk 21501-02-2538
Aan voldaan per brief d.d. 28 oktober 2022, Kamerstuk 21501-02-2538
Aan voldaan per brief d.d. 28 oktober 2022, Kamerstuk 21501-02-2538
Aan voldaan per brief d.d. 13 januari 2023, Kamerstuk 35207-61
In behandeling
18-10-2022 Algemene Politieke Beschouwingen 2022
19-10-2022 Debat Europese Top
20-10-2022 Notaoverleg Mensenrechtenbeleid
20-10-2022 Notaoverleg mensenrechtenbeleid
3-11-2022 Commissiedebat Voortgang/ evaluatie missies
23-11-2022 Commissiedebat NAVO/OVSE
23-11-2022 Commissiedebat NAVO/OVSE
23-11-2022
24-11-2022 Begrotingsbehandelingen Buitenlandse Zaken 2023
24-11-2022 Begrotingsbehandelingen Buitenlandse Zaken 2023
24-11-2022 Begrotingsbehandelingen Buitenlandse Zaken 2023
24-11-2022 Begrotingsbehandelingen Buitenlandse Zaken 2023
EK toezegging MP in samenspraak met bondgenoten de mogelijkheden voor de oprichting van een agressietribunaal in Den Haag voor vervolging van mogelijke oorlogsmisdaden in de oorlog tegen Oekraine
TZ202210-147 - Toezegging MP -Kabinetsreactie HCSS spoedadvies «De Russische invasie in Oekraïne: Implicaties voor Nederland»
Toezegging M: binnen twee weken een brief inzake pleidooi voor internationaal onderzoek naar brand in Iraanse gevangenis en de mogel ijkheid om Iran te verwijderen uit de VN-vrouwenrechtencommissie TZ202210-150 - Toezegging: M informeert de Kamer voor einde 2022 over de uitvoering van de motie-Brekelmans (32 735 nr.
-
325)over buitenlandse bedreiging van de diaspora in Nederland als expliciet onderdeel van het mensenrechtenbeleid en over het binnenlandse meldpunt TZ202211-071 - Toezegging M: Voor 31 mei 2023 verschijnt de evaluatie van de evacuatie uit Afghanistan en voor 1 juli 2023 verschij nt de eindevaluatie van de Nederlandse bijdrage aan Resolute Support. De Kamer ontvangt hier z.s.m. een kabinetsreactie op. TZ202211-188 - Toezegging M ingaan op verslag van de NAVO Ministeriële van 29 en 30 november 2022 op de uitvoering van de motie-Valstar c.s. over het binnen de Joint Expeditionary Force de samenwerking versterken voor de beveiliging van de Noordzee en de Baltische Zee TZ202211-190 - Toezegging M: dat hj voorafgaand aan het commissiedebat China op 13 december 2022 een brief zal sturen over economische weerbaarheid in de relatie met China
TZ202211-189 - Toezegging M de Kamer in het verslag van de volgende Raad Buitenlandse Zaken van 12 december 2022 te zullen informeren over de wijze waarop de Raad van Europa omgaat met medewerkers met een vast contract, die de Rus... TZ202212-010 - Toezegging: M geeft in de brief n.a.v. de motie-Brekelmans (32 735 nr. 325) over buitenlandse bedreiging van de diaspora in Nederland (a€rede lange arma€) aan hoe de diaspora betrokken wordt bj het instellen van een binnenlands meldpunt
TZ202212-011 - Toezegging: M stuurt in het begin van het voorjaar 2023 een brief aan de Kamer inzake nader onderzoek naar de Nederlandse bijdrage aan de EUFOR Althea-missie
TZ202212-012 - Toezegging M: in reactie op de motie-Sjoerdsma (36 200-V nr. 32) over de herjking van het buitenlandbeleid wordt bj elk van de deelstrategieën ingegaan op de onderlinge samenhang en implementatie TZ202212-009 - Toezegging: M informeert de Kamer in januari 2023 over de kabinetsinzet op het gebied van strategische afhankelijkheden en in het 2e kwartaal van
In behandeling
Aan voldaan per brief d.d. 20 februari 2023, Kamerstuk 36045-152
Aan voldaan per brief d.d. 23 november 2022, Kamerstuk 23432-493
Aan voldaan per brief d.d. 6 april 2023, Kamerstuk 30821-180
In behandeling
Aan voldaan per brief d.d. 16 december 2022, Kamerstuk 28676-424
Aan voldaan per brief d.d. 13 januari 2023, Kamerstuk 35207-61
Aan voldaan per brief d.d. 20 december 2022, Kamerstuk 21501-02-2610
Aan voldaan per brief d.d. 6 april 2023, Kamerstuk 30821-180
Aan voldaan per brief d.d. 6 april 2023, Kamerstuk 29521-459
In behandeling
Aan voldaan per brief d.d. 12 mei 2023, Kamerstuk 30821-181
8-12-2022 Commissiedebat Raad Buitenlandse Zaken
8-12-2022 Commissiedebat Raad Buitenlandse Zaken
8-12-2022 Commissiedebat Raad Buitenlandse Zaken
8-12-2022 Commissiedebat Raad Buitenlandse Zaken
8-12-2022 Commissiedebat Raad Buitenlandse Zaken
8-12-2022 Commissiedebat Raad Buitenlandse Zaken
15-12-2022 Commissiedebat Verlenging van de
Nederlandse bijdrage aan de anti-ISIS-coalitie en de brede veiligheidsinzet in Irak in 2023 (Artikel 100-procedure)
15-12-2022 Commissiedebat Verlenging van de
Nederlandse bijdrage aan de anti-ISIS-coalitie en de brede veiligheidsinzet in Irak in 2023 (Artikel 100-procedure)
21-12-2022 Commissiedebat wapenexportbeleid
19-1-2023 Commissiedebat Raad Buitenlandse Zaken
19-1-2023 Commissiedebat Raad Buitenlandse Zaken
19-1-2023 Commissiedebat Raad Buitenlandse Zaken
2023 over de strategische kabinetsaanpak inclusief een concrete uitwerking van de Taskforce
TZ202212-053 - Toezegging: M gaat in de brief over het bevriezen en confisqueren van Russische tegoeden ook in op de mogelijkheid om dit te baseren op een VN-mandaat en eventuele rechterl ij ke uitspraken
TZ202212-055 - Toezegging: M komt in het verslag van de Raad Buitenlandse Zaken terug op de uitvoering van de motie-Brekelmans en Agnes Mulder (36200-V, nr. 25) over het zich binnen de EU inzetten voor een Europese versie van OFAC, inclusief de rol van EDEO daarbij
TZ202212-056 - Toezegging: M informeert de Kamer in één van de volgende verslagen van de Raad Buitenlandse Zaken over de stand van zaken t.a.v. de groep van 650 Afghanen die door EU-lidstaten zouden worden opgenomen
TZ202212-057 - Toezegging: M komt in het verslag Raad Buitenlandse Zaken terug op de vraag welke EU-lidstaten al de stap hebben gezet tot erkenning van de Armeense genocide
TZ202212-054 - Toezegging: De Kamer wordt uiterlijk maandagochtend 12/12 geïnformeerd over het kabinetsbesluit inzake de ophoging van de EPF. TZ202212-058 - Toezegging: M stuurt voor het Kerstreces een brief aan de Kamer over de uitvoering van de motie-Jasper van Dijk (36 200-V nr. 30) over de stand van zaken rond nucleaire ontwapening en modernisering van kernwapens ... TZ202212-108 - Toezegging: M informeert de Kamer periodiek over de voortgang ten aanzien van de Bewjzenbank inzake Jezidi-slachtoffers, bj nieuwe ontwikkelingen of via een voortgangsbrief.
TZ202212-109 - Toezegging: M zegt toe om bj de bredere dialoog inzake de relatie met Irak het punt van migratie en terugkeer te intensiveren, en de Kamer binnen drie maanden over te informeren via ofwel een Art.100-brief ofwel de stukken voor de debatten over de Raad Buitenlandse Zaken. TZ202212-171 - Toezegging M komt in het volgende of daaropvolgende verslag van de Raad Buitenlandse Zaken terug op de verbetering van toezicht op het Europees Vredesfonds TZ202301-023 - Toezegging M om het onderwerp «omzeiling van sancties» in te brengen in de Raad Buitenlandse Zaken van 23 januari en daar in het verslag op terug te komen
TZ202301-024 - Toezegging M om in het verslag van de Raad Buitenlandse Zaken van 23 januari te informeren over de toegevoegde waarde van, en mogelijkheden voor, het ondersteunen van civil society door de financiering van satellietverbindingen TZ202301-025 - Toezegging M om in overleg met minJenV, in het verslag Raad Buitenlandse Zaken van
Aan voldaan per brief d.d. 19 december 2022, Kamerstuk 21501-02-2577
Aan voldaan per brief d.d. 31 januari 2023, Kamerstuk 21501-02-2602
Aan voldaan per brief d.d. 20 december 2022, Kamerstuk 21501-02-2610
Aan voldaan per brief d.d. 20 december 2022, Kamerstuk 21501-02-2610
Aan voldaan per brief d.d. 12 december 2022, Kamerstuk 21501-02-2575
Aan voldaan per brief d.d. 22 december 2022, Kamerstuk 36200-V-73
Aan voldaan per brief door JenV d.d. 11 mei 2023, Kamerstuk 36200-VI-131
In behandeling
In behandeling
Aan voldaan per brief d.d. 31 januari 2023, Kamerstuk 21501-02-2602
Aan voldaan per brief d.d. 31 januari 2023, Kamerstuk 21501-02-2602
Aan voldaan per brief d.d. 31 januari 2023, Kamerstuk 21501-02-2602
23 januari te informeren over de opvolging van meldingen door IraniA«rs in
Nederland inzake ongewenste buitenlandse beA"nvloeding door Iran en daarbij de positie van de wijkagent mee te nemen
31-1-2023 Vragenuur
31-1-2023 Vragenuur
1-2-2023 Commissiedebat Raad Algemene Zaken / Rechtsstatelijke ontwikkelingen
1-2-2023 Commissiedebat Raad Algemene Zaken / Rechtsstatelijke ontwikkelingen
Toezegging M om over 3 weken na In behandeling bespreking van het sanctiepakket in de
Kamer meer over het bericht aCreMiljoenen chips Nederlandse fabrikanten belanden in Rusland ondanks sanctieaC te kunnen zeggen
Toezegging M om na overleg met EZK, Toezegging overgedragen aan EZK
BHOS en DEF voorafgaand op of in de volgende vergadering terug te komen op de vraag dat er bedrijven zijn in NL die een extra stap zouden kunnen zetten in de oorlogseconomie.
TZ202302-001 - Toezegging M om terug In behandeling te komen op de tussenstand van exportcontroles na een gesprek met de andere betrokken ministers over de timing hiervan
TZ202302-002 - Toezegging M om in de In behandeling GA over de Informele bijeenkomst van de ministers van Defensie d.d. 7 en 8 maart 2023 ingegaan wordt op de productie van munitie
1-2-2023 Commissiedebat Raad Algemene Zaken / Rechtsstatelijke ontwikkelingen
1-2-2023 Commissiedebat Raad Algemene Zaken / Rechtsstatelijke ontwikkelingen
1-2-2023 Commissiedebat Raad Algemene Zaken / Rechtsstatelijke ontwikkelingen
TZ202302-003 - Toezegging M om het In behandeling rapport over het beoordelen van het behalen van de mijlpalen van het herstelplan te voorzien van een kabinetsappreciatie
TZ202302-004 - Toezegging M om de In behandeling commissie Europese Zaken proactief te informeren over uitbetalingen aan polen en Hongarije gerelateerd aan de mijlpalen van het herstelplan
TZ202302-005 - Toezegging M om terug te In behandeling komen op de snelheid van ambtsberichten en met name het specifieke ambtsbericht inzake de huidige situatie in Iran
1-2-2023 Commissiedebat Institutioneel Racisme
TZ202304-034 - Toezegging M om schriftelijk Aan voldaan per brief d.d. 6 april 2023, terug te komen op de positie van Kamerstuk 30950-346
lokale medewerkers
16-2-2023 Interpellatiedebat over Europese identiteit (StasBuitenlandse ZakenK)
21-2-2023 Vragenuur
21-2-2023 Vragenuur
14-3-2023 Vragenuur
Toezegging StasBuitenlandse ZakenK om binnen 1 a 2 weken een brief te sturen over motie Omtzigt 36 305 nr. 5
Toezegging M om de Kamer te informeren over ondersteuning van de Surinaamse Politie op het gebied van uitrusting
Toezegging M om voor het einde van de week de Kamer te informeren over hoe we Suriname ook middels de Makandra gelden met additionele ondersteuning kunnen helpen.
Toezegging M om halverwege april de Kamer per brief een update te sturen over de stand van zaken m.b.t. visumverlening aan slachtoffers van het aardbevingsgebied.
Aan voldaan per brief d.d. 24 februari 2023, Kamerstuk 36305-9
Aan voldaan per brief d.d. 14 maart 2023, Kamerstuk 20361-208
Aan voldaan per brief d.d. 14 maart 2023, Kamerstuk 20361-208
Aan voldaan per brief d.d. 21 april 2023, Kamerstuk 36180-55
16-3-2023 Commissiedebat Raad Buitenlandse Zaken TZ202303-051 - Toezegging: M komt Aan voldaan per brief d.d. 30 maart 2023.
in het verslag van Raad Buitenlandse Kamerstuk 21501-02-2639
Zaken van 20 maart 2023 terug op de vraag of de 2 miljard die binnen de
Europese Vredesfaciliteit is voorzien munitie voldoende is om de productiecapaciteit voor munitie in Europa te versterken
16-3-2023 Commissiedebat Raad Buitenlandse Zaken TZ202303-052 - Toezegging M om in het
Aan voldaan per brief d.d. 28 maart 2023, Kamerstuk 21501-02-2626
Aan voldaan per brief d.d. 28 maart 2023, Kamerstuk 21501-02-2626
Aan voldaan per brief d.d. 28 maart 2023, Kamerstuk 21501-02-2626
Aan voldaan per brief d.d. 15 mei 2023, Kamerstuk 32734-54
Aan voldaan per brief d.d. 28 maart 2023, Kamerstuk 21501-02-2626
Aan voldaan per brief d.d. 1 mei 2023, Kamerstuk 20043-132
Aan voldaan per brief d.d. 19 april 2023, Kamerstuk 28676-431
Aan voldaan per brief d.d. 19 april 2023, Kamerstuk 28676-431
Aan voldaan per brief d.d. 19 april 2023, Kamerstuk 28676-431
In behandeling
Aan voldaan per brief d.d. 3 juli 2023, Kamerstuk 30950-350
Aan voldaan per brief d.d. 3 juli 2023, Kamerstuk 30950-350
verslag van Raad Buitenlandse Zaken van 20 maart 2023 of per brief te informeren over de mogelijkheden om de Iraanse Revolutionaire Garde op de terroristenl ijst te plaatsen
16-3-2023 Commissiedebat Raad Buitenlandse Zaken TZ202303-053 - Toezegging M om de de
Kamer in de informatievoorziening over de Raad Buitenlandse Zaken te informeren over de uitvoering van de EU-monitoringsmissie in Armenië
16-3-2023 Commissiedebat Raad Buitenlandse Zaken
21-3-2023 Vragenuur
TZ202303-054 - Toezegging M: Komt in het verslag van de Raad Buitenlandse Zaken van 20 maart 2023 terug op het financieren van Marokkaanse mensenrechtenorganisaties. Stas JenV zegt toe op korte termijn de kamer per brief te informeren over de controle van zaken waar HC's in NL dienst aan moeten voldoen en de vraag of aanscherping nodig is op deze controle, bv punt belangenverstrengeling en integriteit
21-3-2023 Debat Europese Raad
22-3-2023 Commissiedebat Mondiaal Multilateralisme
22-3-2023 Commissiedebat NAVO
TZ202303-073 - M zegt toe in het verslag van de Raad Buitenlandse Zaken van 20 maart 2023 terug te komen op de mogelijkheden om tot een nadere juridische onderbouwing te komen voor de plaatsing van de Iraanse Republikeinse Garde op de lijst van terroristische organisaties. TZ202303-072 - Toezegging M de Kamer voorafgaand aan de top van regeringsleiders van de Raad van Europa in mei 2023 per brief te informeren over de Nederlandse inzet. TZ202304-148 - Toezegging: In het verslag van de NAVO Ministeriële gaat M nader in op veiligheidsgaranties voor Oekraïne en hoe de Kamer hierover verder wordt geïnformeerd
22-3-2023 Commissiedebat NAVO
TZ202304-149 - M zegt toe om de wijze waarop de Kamer wordt geïnformeerd over kernwapens in het kabinet te bespreken en komt daar op terug in het verslag van de NAVO-ministeriële of de eerstvolgende Raad Buitenlandse Zaken en neemt daarbij expliciet mee de modernisering van kernwapens
22-3-2023 Commissiedebat NAVO
TZ202304-150 - M zegt toe om op de NAVO-ministeriële te bepleiten ook Zuid-Korea te betrekken bj het leveren van wapens en munitie aan Oekraïne
6-4-2023 Tweeminutendebat Institutioneel Racisme TZ202304-133 - M zegt toe exitgesprekken op zijn ministerie te analyseren op rode draden en daar de Kamer te zijner tijd over te informeren in een Commissiedebat of een Kamerstuk
6-4-2023 Tweeminutendebat Institutioneel Racisme TZ202304-134 - M zegt toe om de Kamer voor het zomerreces te informeren over hoe de positie van lokaal personeel versterkt kan worden n.a.v. het rapport over institutioneel racisme
6-4-2023 Tweeminutendebat Institutioneel Racisme TZ202304-135 - M zegt toe een brief te sturen over de interpretatie en de mogelijkheden van de motie-Sjoerdsma over het personeelsbeleid (30950, nr. 342) en daarbij ook te rapporteren over de termijn waarop de actielijst kan worden uitgebreid naar een langetermijnvisie
18-4-2023 Algemene Europese Beschouwingen
18-4-2023 Algemene Europese Beschouwingen 18-4-2023 Algemene Europese Beschouwingen
20-4-2023 Commissiedebat Raad Buitenlandse Zaken
20-4-2023 Commissiedebat Raad Buitenlandse Zaken
16-5-2023 Commissiedebat Raad Buitenlandse Zaken 22 mei
16-5-2023 Commissiedebat Raad Buitenlandse Zaken 22 mei
16-5-2023 Commissiedebat Raad Buitenlandse Zaken 22 mei
21-6-2023 Commissiedebat Raad Buitenlandse Zaken
21-6-2023 Commissiedebat Raad Buitenlandse Zaken
21-6-2023 Commissiedebat Raad Buitenlandse Zaken
21-6-2023 Tweeminutendebat Raad Buitenlandse Zaken
EK Toezegging M om na te gaan op welke (protocollaire) manier de EU zal omgaan met het feliciteren van Israël met haar 75 jarig bestaan
EK Toezegging M om in de Raad van Europa-brief terug te komen op toetreding EVRM
EK Toezegging M om in de Raad van Europa-brief terug te komen op de positie van een aantal landen, lidstaten maar ook leden van de Raad van Europa, die nog niet de Conventie van Istanbul hebben getekend
TZ202304-176 - M zegt toe de Kamer in het verslag van de Raad Buitenlandse Zaken te informeren over mogelijkheden voor aanvullende maatregelen tegen de Wagner Group en de mate van steun daarvoor binnen de Raad.
TZ202304-177 - M zegt toe om in het verslag van de Raad Buitenlandse Zaken terug te komen op de stand van zaken rondom rechters uit Nicaragua op de Europese sanctiel j st.
TZ202305-075 - M zegt toe in het verslag van Raad Buitenlandse Zaken 22 mei 2023 op de mogelijkheden die er zijn om de Wagner-groep op de lijst van terroristische organisaties te plaatsen, mede in het licht van het recente initiatief van het Zweedse EU-voorzitterschap op dit punt
TZ202305-076 - M zegt toe de Kamer spoedig per brief te informeren over zijn inzet om pro-actief contact te zoeken met de mensen, van wie het paspoort nog op de Nederlandse ambassade in Soedan ligt TZ202305-078 - M zegt toe dat hj de Kamer informeert over de evaluatie - in Europees en in nationaal verband - van de evacuatie-operatie uit Soedan en daarbij specifiek aandacht te besteden aan het proces rondom de paspoorten
TZ202306-244 - M zegt toe de Kamer na de zomer per brief te informeren over de mogelijkheden om een juridische basis te geven aan de confiscatie van bevroren Russische tegoeden t.b.v. de wederopbouw van Oekraïne, specifiek t.a.v. AVVN-resoluties en uitspraken IGH TZ202306-245 - Toezegging M om de Kamer per brief te informeren als hj meer informatie heeft over het bericht dat Hongarije Oekraïense krijgsgevangenen van Rusland heeft overgenomen TZ202306-246 - M zegt toe om in het verslag van de komende Raad Buitenlandse Zaken terug te komen op de juridische en politieke mogelijkheden om de Wagner Group en de Iraanse Revolutionaire Garde op een EU-terreurlijst te plaatsen
TZ202306-247 - M zegt toe om in het verslag van de komende Raad Buitenlandse Zaken terug te komen op de uitvoering van de motie-Dassen c.s. (35663, nr. 27) inzake noodvisa voor journalisten en andere onafhankelijke media
Aan voldaan per brief d.d. 3 mei 2023, Kamerstuk 21501-02-2648
Aan voldaan per brief d.d. 1 mei 2023, Kamerstuk 20043-132
Aan voldaan per brief d.d. 1 mei 2023, Kamerstuk 20043-132
Aan voldaan per brief d.d. 3 mei 2023, Kamerstuk 21501-02-2648
Aan voldaan per brief d.d. 3 mei 2023, Kamerstuk 21501-02-2648
Aan voldaan per brief d.d. 5 juni 2023, Kamerstuk 21501-02-2664
Aan voldaan per brief d.d. 5 juli 2023, Kamerstuk 29237-184
In behandeling
In behandeling
Aan voldaan per brief d.d. 7 juli 2023, Kamerstuk 21501-02-2699
Aan voldaan per brief d.d. 7 juli 2023, Kamerstuk 2023Z13527
Aan voldaan per brief d.d. 7 juli 2023, Kamerstuk 2023Z13527
22-6-2023 Commissiedebat Artikel 100-bijdrage aan EUFOR Althea
22-6-2023 Commissiedebat Artikel 100-bijdrage aan EUFOR Althea
5-7-2023 Commissiedebat MH17
TZ202306-256 - Toezegging M om in een Aan voldaan per brief d.d. 4 juli 2023, volgend verslag van de Raad Algemene Kamerstuk 21501-02-2692 Zaken nader in te gaan op het bredere toekomstperspectief voor Bosnië
TZ202306-257 - Toezegging M om de Kamer Aan voldaan per brief d.d. 27 juni 2023,
voorafgaand aan de plenaire afronding van Kamerstuk 29521-462
het debat over de Artikel 100-bijdrage aan
EUFOR Althea per brief een nader antwoord te sturen op de vraag van de heer Kuzu
TZ202307-066 - Toezegging M om de Kamer In behandeling te informeren over zijn inspanningen om met Oekraïne tot afspraken te komen over de mogelijke uitlevering van de Russische veroordeelden en het laten uitzitten van de straf door de Oekraïense veroordeelde in de MH17-zaak
5-7-2023 Commissiedebat
Modernisering sanctiebeleid
5-7-2023 Commissiedebat
Modernisering sanctiebeleid
TZ202307-072 - Toezegging M de Kamer zo In behandeling kort mogelijk na het reces, medio september schriftelijk te informeren over het aantal strafrechtelijke zaken dat het OM heeft aangespannen voor het overtreden van sancties in de afgelopen 10 jaar
TZ202307-073 - Toezegging M de In behandeling
Kamer separaat aan de reactie op de internetconsultatie bj het wetsvoorstel
Modernisering van het Nederlandse sanctiestelsel te informeren over de volgende onderwerpen
Bedragen zijn gebaseerd op de kasramingen per individuele verplichting geregistreerd in het managementinformatiesysteem per 1 juli 2023.
De toerekening van de geregistreerde subsidieverplichtingen aan de relevante subsidieregelingen is handmatig tot stand gekomen. Er wordt een voorbehoud gemaakt omtrent de juistheid en volledigheid van de gegevens opgenomen in onderstaand subsidieoverzicht.
Tabel 36 Subsidies (bedragen x 1.000 euro) |
|||
Naam subsi-Art dieregeling (met hyperlink naar vindplaats) |
Laatste evaluatie 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 (jaartal + hyperlink vindplaats) |
Volgende evaluatie (jaartal) |
Einddatum subsidie (regeling jaartal) |
1.1 BZ 2006 |
707 168 15 0 0 0 0 2022 |
2027 |
2027 |
1.2 |
142 |
89 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
2024 |
2022 |
||
1.2 |
1626 |
660 |
281 |
30 |
2024 |
2022 |
|||||
1.2 |
10783 |
12796 |
7392 |
5217 |
3719 |
93 |
750 |
2027 |
2027 |
||
1.3 |
14257 |
11274 |
7034 |
7130 |
7316 |
0 |
0 |
2027 |
2027 |
||
2.1 |
2069 |
2143 |
1057 |
252 |
0 |
0 |
0 |
2027 |
2027 |
||
2.2 |
8037 |
7128 |
3690 |
829 |
222 |
0 |
0 |
2027 |
2027 |
||
2.4 |
16684 |
9202 |
2335 |
1005 |
0 |
0 |
0 |
2025 |
2025 |
||
2.4 |
13041 |
19485 |
9431 |
1790 |
307 |
41 |
0 |
2027 |
2027 |
||
2.5 |
409 |
35 |
0 |
0 |
0 |
0 |
2021 |
||||
2.5 |
727 |
3773 |
687 |
553 |
0 |
0 |
0 |
2024 |
2024 |
||
2.5 |
1418 |
75 |
2026 |
2024 |
|||||||
2.5 |
1830 |
96 |
2026 |
2023 |
|||||||
2.5 |
3711 |
8093 |
3763 |
4068 |
3469 |
2992 |
2297 |
2027 |
2027 |
Art |
Naam subsidieregeling (met hyperlink naar vindplaats) |
2022 |
2023 |
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
2028 |
Laatste evaluatie (jaartal + hyperlink vindplaats) |
Volgende evaluatie (jaartal) |
Einddatum subsidie (regeling jaartal) |
3.4 |
538 |
348 |
538 |
468 |
260 |
190 |
0 |
2027 |
2027 |
||
4.1 |
2020-2023 812 |
1204 |
310 |
0 |
0 |
0 |
0 |
2024 |
2024 |
||
4.3 |
840 |
775 |
0 |
75 |
0 |
0 |
0 |
2027 |
2027 |
||
4.4 |
3899 |
4354 |
2244 |
455 |
291 |
163 |
56 |
2027 |
2027 |
||
Totaal Subsidieregelingen |
79705 |
83415 |
38886 |
21840 |
15614 |
3479 |
5023 |
Bijlage 4: Uitwerking Strategische Evaluatie Agenda
Tabel 37 Uitwerking Strategische Evaluatie Agenda |
|||||
Thema |
Subthema |
Type onderzoek |
Afronding Toelichting onderzoek |
Begrotingsartikel(en) |
|
Versterkte internationale |
Versterkte internationale |
Periodieke rapportage Versterkte |
2024 |
Periodieke rapportage van het beleid op artikel 1 op basis van onderliggende studies |
BZ art 1.1, 1.2. 1.3 |
rechtsorde |
rechtsorde |
internationale rechtsorde |
|||
Mid term review |
2025 |
Mondiaal multilateralisme beleid |
1.1 |
||
Mensenrechten |
Beleidsevaluatie |
2024 |
Evaluatie mensenrechtenbeleid en mensenrechtenfonds |
1.2 |
|
Mid term review |
2026 |
Mensenrechtenbeleid |
1.2 |
||
Veiligheid en stabiliteit Veiligheid en stabiliteit: alle subthema's |
Periodieke rapportage Veiligheid en stabiliteit |
2024 |
Periodieke rapportage van het beleid op artikel 2 op basis van onderliggende studies |
BZ art 2.1, 2.2, 2.3, 2.4, 2.5 |
|
Goede internationale samenwerking ter |
Nederlandse inzet in de NAVO |
||||
bevordering van de |
Beleidsevaluatie |
2025 |
en EU ter bevordering van |
2.1 |
|
eigen en bondgenootschappelijke veiligheid |
bondgenootschappelijke veiligheid |
||||
Bestrijding internationale |
Beleidsevaluatie |
2026 |
Nederlandse inzet op terrorismebestrijding |
2.2 |
|
criminaliteit en terrorisme |
Beleidsevaluatie |
2026 |
Nederlandse inzet op het gebied van cyber veiligheid |
2.2 |
|
Evaluatie van een missie |
ntb |
Nederlandse inzet in Irak |
2.2 |
||
Beleidsevaluatie |
ntb |
Nederlandse inzet in de Sahel |
2.2 |
||
Wapen-beheersing |
Beleidsevaluatie |
ntb |
Nederlandse inzet wapenbeheersing |
2.3 |
|
Nederlandse inzet op internationale |
|||||
Beleidsevaluatie |
ntb |
samenwerking op het gebied van nieuwe technologieën (AI, Quantum, Space, etc) |
2.3 |
||
Beleidsevaluatie |
2027 |
Nederlands wapenexportbeleid |
2.3 |
||
Bevordering van veiligheid, stabiliteit en rechtsorde in internationaal verband |
Beleidsevaluatie |
2026 |
Nederlandse inzet op het gebied van bevorderen van economische veiligheid en strategische autonomie |
2.4 |
|
Bevordering transitie van prioritaire gebieden |
Beleidsevaluatie |
2024 |
Evaluatie Matra |
2.5 |
|
Effectieve Europese |
Effectieve Europese |
Periodieke rapportage |
Periodieke rapportage van het |
||
samenwerking |
Samenwerking: |
Effectieve Europese |
2024 |
beleid op artikel 3 op basis van |
BZ art 3.1, 3.2, 3.3, 3.4 |
alle subthema's |
samenwerking |
onderliggende studies |
|||
Een hechtere Europese waardengemeenschap |
Beleidsevaluatie |
2025 |
Evaluatie Raad van Europa |
3.3 |
|
Versterkte Nederlandse positie in de Unie |
Beleidsevaluatie |
2023 |
Evaluatie beïnvloeding EU-besluitvorming |
3.1, 3.4 |
|
Consulaire |
Consulaire |
Periodieke |
|||
dienstverlening |
dienstverlening |
rapportage consulaire |
|||
en uitdragen |
en uitdragen |
dienstverlening |
2028 |
Periodieke Rapportage |
BZ art 4.1, 4.2, 4,3 |
Nederlandse waarden |
Nederlandse waarden: |
en uitdragen |
|||
alle subthema's |
Nederlandse waarden |
||||
Consulaire |
Evaluatie naar aansluiting |
||||
dienstverlening |
Beleidsevaluatie |
2025 |
dienstverlening op consulair maatschappelijke hulpvragen |
4.1, 4.2 |
|
Feministisch buitenlandbeleid |
n.v.t. |
Periodieke rapportage feministisch buitenlandbeleid |
2030 |
Periodieke rapportage |
Alle artikelen van BZ en BHOS |
Baseline studie per DG-kolom naar huidige verankering van de 4R-en benadering |
2024 |
Onderzoek naar de huidige status feministisch buitenlandbeleid |
Alle artikelen van BZ en BHOS |
BZ breed
Tussentijds onderzoek naar de 2027 voortgang van de implementatie van feministisch buitenlandbeleid
MTR studie van de implementatie van feministisch buitenlandbeleid
Alle artikelen van BZ en BHOS
Bij het Ministerie van Buitenlandse Zaken zijn beleidsdirecties zelf verantwoordelijk voor het (laten) uitvoeren van regulier ex ante onderzoek, midterm reviews en methodologisch minder complexe ex post evaluaties.
Ex ante onderzoek betreft in de regel geen grote, aanbestede studies en rapporten voor het parlement, maar kleinere onderzoeksanalyses, waarmee directies flexibel, inspelend op de actualiteit en beschikbare kennis het beleid kunnen (bij)sturen. Dergel ijke analyses kunnen in beperkte mate jaren vooruit gepland worden. Directies laten ook regelmatig midterm reviews en ex durante studies uitvoeren in de vorm van reguliere rapportages aan het parlement, zoals de Staat van het Consulaire en de Voortgangsbrief Gemeenschappelijke Buitenland- en Veiligheidsstrategie.
In de regel is bij Buitenlandse Zaken de directie Internationaal Onderzoek en Beleidsevaluatie (IOB) verantwoordelijk voor het verrichten van de methodologisch complexere ex post evaluaties en omvangrijke syntheses-tudies, waaronder ook de periodieke rapportages. Beleidsdirecties en IOB overleggen welke strategische vragen daarbij relevant zijn in aanvulling op de voorwaarden waaraan de periodieke rapportage moet voldoen.
Het uitgangspunt van deze overleggen is (1) optimaal eigenaarschap van de directies over de onderbouwing van en verantwoording over het beleid en de uitvoering en tegelijkertijd (2) borging van de onafhankel ijke werkwijze en inhoudelijke oordeelsvorming van IOB tijdens het onderzoekproces. Zowel tijdens de voorbereiding als de uitvoering van het evaluatieonderzoek is er op belangrijke momenten interactie met relevante betrokken partijen. Dit betreft de fasen van het opstellen van startnotities, het bepalen van de centrale vraagstelling en de Terms of Reference en het bespreken van de tussentijdse conceptteksten van het onderzoek in de speciaal voor elke evaluatie samen te stellen referentiegroep. Deze laatste bestaat uit vertegenwoordigers van de betrokken (beleids-)directies, (veelal wetenschappelijke) externe, onafhankelijke deskundigen en IOB-onderzoekers. De laatste jaren is het de praktijk om de referentiegroepen voor complexere evaluaties breed samen te stellen. Ook wordt steeds vaker een bredere groep stakeholders daarbuiten geconsulteerd en bj het evaluatieproces betrokken.
Het Ministerie van Buitenlandse Zaken hanteert verschillende manieren om in haar inzicht- en kennisbehoeften te voldoen. Naast de evaluaties door IOB en de directies zelf, wordt er regelmatig nauw samengewerkt met externe kennisinstellingen om beleidsonderzoek uit laten voeren.
Voor deze meerjarige onderzoeksprogramma's wordt zowel direct samengewerkt met universiteiten en denktanks, zoals Clingendael en Wageningen University & Research, maar ook indirect, via NWO en zogenaamde kennisplatforms. Daarnaast voorziet het Ministerie in haar leerbehoefte door tevens advies in te winnen bij de adviesraden die aan het Ministerie gekoppeld zijn, te weten de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) en de Commissie van Advies inzake Volkenrechtelijke Vraagstukken (CAVV). De Eerste en Twee Kamer wordt separaat ingelicht over de (meerjarige) werkprogramma's van deze adviesraden.
Thema: Versterkte internationale rechtsorde (SDG 16, 17)
Beschrijving beleidsthema
De algemene doelstelling voor dit thema is het bevorderen van een goed functionerende internationale rechtsorde, inclusief gastlandbeleid, met een blijvende inzet op mensenrechten als integraal onderdeel van het buitenlandbeleid. Een sterke internationale rechtsorde en eerbiediging van mensenrechten maken de wereld stabieler, veiliger, vrijer en welvarender. Dit vereist goed functionerende internationale instellingen en organisaties met een breed draagvlak, naleving en waar nodig aanvulling van de internationale wet- en regelgeving en voortdurende inzet tegen straffeloosheid voor mensenrechtenschendingen en het voorkomen van deze schendingen. Omdat de mensenrechten het best worden gewaarborgd in goed functionerende democratieën, zet Nederland zich in om het krimpen van de democratische ruimte wereldwijd tegen te gaan. De bevordering van mensenrechten is een kernelement van het Nederlands buitenlandbeleid. De positie van Nederland als gastland voor Internationale Organisaties (IO's) en diplomatieke missies, in het bijzonder organisaties met een mandaat op het gebied van vrede en recht, biedt een goed uitgangspunt voor de bevordering van de ontwikkeling van internationale rechtsorde. Deze rechtsorde is onlosmakelijk verbonden met universele mensenrechten.
Het beleidsthema is ingedeeld in drie subthema's die elk samenvallen met een begrotingsdoelstelling: goed functionerende internationale instellingen met een breed draagvlak (art 1.1); bescherming en bevordering van mensenrechten (art 1.2); en gastlandbeleid internationale organisaties (art 1.3).
Het beleid voor het subthema goed functionerende internationale instellingen met een breed draagvlak is vastgelegd in de beleidsnota 'Beleidskader Mondiaal Multilateralisme: Positionering van het Koninkrijk in een veranderende Multilaterale Wereldorde'19 en voor het subthema bescherming en bevordering van mensenrechten in de beleidsnota 'Mensenrechten, Democratie en Internationale Rechtsorde' die in de tweede helft van 2023 zal worden afgerond.
Toelichting inzichtbehoefte en onderzoeksagenda: bouwstenen periodieke rapportage 2024
Belangrijke bouwstenen voor de periodieke rapportage zijn:
-
-De IOB-evaluatie van de versterking van de internationale rechtsorde20.
-
-De IOB-evaluatie van het Nederlandse mensenrechtenbeleid. Deze wordt in de eerste helft van 2024 aan de Tweede kamer toegezonden.
-
-De IOB evaluatie van het Nederlandse cybersecuritybeleid21. Deze evaluatie is onderdeel van de Strategische Evaluatie Agenda voor het thema Veiligheid en Stabiliteit, maar heeft ook raakvlakken met internationale rechtsorde en mensenrechten. Relevante bevindingen zullen worden meegenomen in de periodieke rapportage versterkte internationale rechtsorde.
Toelichting inzichtbehoefte voor middellange termijn De hierboven genoemde beleidsnota's zijn richtinggevend voor de planning van evaluaties als onderdeel van de Strategische Evaluatie Agenda (SEA) 2024-2027, namelijk om onder meer de doelmatigheid en doeltreffendheid van de uitvoering hiervan te beoordelen, en aanbevelingen te geven voor de verdere implementatie van deze beleidsinstrumenten, die tevens meegenomen kunnen worden in de ontwikkeling van nieuwe beleidsinstrumenten voor een nieuwe kabinetsperiode.
De beleidsnota 'Mondiaal Multilateralisme' is een nieuw beleidsdocument dat grotendeels een codificatie is van al bestaand beleid dat wordt uitgevoerd. In de beleidsnota wordt aangegeven dat 'In 2025 zal een evaluatie plaats vinden waarbij zal worden gekeken of de inzet dient te worden bijgesteld op basis van nieuwe ontwikkelingen, inzichten en ervaringen' (pp. 61). Dit zal een mid-term review (MTR) betreffen.
De beleidsnota 'Mensenrechten - Democratie - Internationale Rechtsorde' is op 30 juni 2023 aan de Tweed Kamer gestuurd22, en een voorstel is om ook van dit beleidsdocument een MTR in te plannen om richting te geven aan de tweede fase van uitvoering van dit beleid. Het voorstel is om dit een jaar later te plannen omdat er op het moment een evaluatie van het huidige beleid op dit thema wordt afgerond.
Daarnaast zijn er mogelijke DG-overstijgende onderwerpen die van belang kunnen zijn, indien deze multilaterale instellingen betreffen:
-
-Feministisch Buitenlandbeleid (in relatie tot de bredere mensenrechten agenda);
-
-De Internationale Klimaatstrategie;
-
-NL steun aan Oekraine (accountability deel + diplomatieke coördinatie hieromtrent).
Op basis van de uitkomst van de Periodieke Rapportage in 2024 zal de evaluatie- en inzichtbehoefte voor de jaren na 2024 verder worden ingevuld. Daarbij zal ook worden gekeken naar de effectiviteit van de bijdragen aan VN instellingen en IDA (Wereld Bank groep) en hoe die te evalueren.
Thema: Veiligheid en stabiliteit (SDG 4,10,16)
Beschrijving beleidsthema
Het belang van het thema Veiligheid en stabiliteit is sterk toegenomen.
We bekijken de wereld niet langer vanuit het paradigma van terrorismebestrijding zoals we deden post 9/11, maar door het prisma van de veel scherpere dynamiek van geopolitieke concurrentie tussen enerzijds de meer westers georiënteerde groep landen, waaronder Nederland, de EU- en NAVO-partners en gelijkgezinde landen in o.a. Azië en anderzijds Rusland en China. Deze concurrentie was al langer zichtbaar maar is sinds de Russische oorlog in Oekraïne in een sterke stroomversnelling geraakt en heeft het veiligheidsbeeld fundamenteel veranderd. Samenwerking en accommodatie hebben plaatsgemaakt voor scherpe concurrentie, grote investeringen in defensie en versterkte inzet op coalitievorming tussen like-minded landen tegen de gepercipieerde dreiging vanuit Rusland en China. Daarnaast brengen nieuwe technologieën naast kansen ook substantiële risico's met zich mee, met name in het militaire domein.
Veiligheid is niet langer iets dat een sluitpost op de begroting is, maar een relevant en centraal beleidsthema waarbij nadrukkelijk de urgentie en impact wordt gevoeld die dreigingen elders hebben op onze veiligheid. De veranderde omstandigheden leiden tot nieuw beleidskeuzes, andere prioriteitstelling en nieuwe aandachtsvelden. Dat vraagt tevens om strategische beleidsevaluaties die terugkijken maar vooral ook vooruitkijken en lijnen kunnen doortrekken naar de toekomst.
Om die reden is gekozen voor een bredere inzet op beleidsevaluaties op nieuwe thema's zoals economische veiligheid en nieuwe technologieën. Daarbij dient opgemerkt te worden dat er ook een wens ligt om deze evaluatie breder in te zetten dan op BZ-inzet alleen. Juist op deze thema's zijn andere departementen actief en soms leidend voor deelaspecten. Ook is er behoefte aan evaluatie van de bestuurlijke inbedding, coördinatie en besluitvorming van het thema veiligheid, van de inzet op respons op dreigingen en van met name de genoemde nieuwe onderwerpen.
Het Nederlandse beleid onder het thema veiligheid en stabiliteit kent vijf sub-thema's: goede internationale samenwerking ter bevordering van de eigen en bondgenootschappelijke veiligheid; bestrijding internationale criminaliteit en terrorisme; wapenbeheersing; bevordering van veiligheid, stabiliteit en rechtsorde in internationaal verband; en bevordering van transitie in prioritaire gebieden.
Sub-thema goede internationale samenwerking ter bevordering van de eigen en bondgenootschappelijke veiligheid
De scherpe geopolitieke concurrentie en de Russische inval in Oekraïne heeft het veiligheidsbewustzijn fundamenteel verandert. Nederland investeert daarom sinds 2021 fors meer in haar eigen en bondgenootschappel ijke veiligheid, zowel in bestaande allianties als in militaire capaciteiten die agressie kunnen afschrikken en desnoods beantwoorden. De NAVO bljft de hoeksteen van de verdediging van Nederlanders en ons grondgebied. Een sterke en verenigde NAVO waar alle bondgenoten de schouders onder zetten, is daarom voor Nederland van essentieel belang. Daarnaast manifesteert de EU zich steeds meer als een geopolitieke actor die ook op het gebied van veiligheid een sterkere rol in zal nemen. Daarbij maakt de EU gebruik van haar economische gewicht en daarbij behorende machtsmiddelen waaronder sancties en inzet op economische veiligheid. In de respons op de Oekraïne crisis zijn NAVO en EU verenigd en in hoge mate complementair.
Versterkte militaire aanwezigheid en inzet aan de oostflank van het NAVO-verdragsgebied leggen fors beslag op de beschikbare middelen van Defensie hetgeen impact heeft op inzetmogelijkheden elders in de wereld (zie ook verder onder subthema bevordering veiligheid en rechtsorde).
Economische veiligheid is een nieuw thema dat sterk groeiend is en dat zich richt op het verdedigen van geo-economische belangen van Nederland en de EU, waaronder het verzekeren van toegang tot essentiële grondstoffen, energie en producten, het beschermen van technologisch leiderschap tegen inbreuken en het bevorderen van concurrentie- en innovatievermogen om technologisch leiderschap te verkrijgen of te behouden. Door zijn aard is economische veiligheid een thema dat vraagt om inzet van en coördinatie tussen een veelheid van overheden, private sector en andere instanties. Het formuleren van een effectieve response op de dreiging is daarom lastig en bestuurlijk stroperig, terwijl urgente maatregelen en samenwerking vaak noodzakelijk zijn. Nederland zet in op versterking van eigen nationaal en Europees instrumentarium en op het vormen van effectieve coalities met partners in met name Noord-Amerika en Azië.
Cyber is een domein waar belangrijke maatschappelijk en veiligheidsuit-dagingen liggen. Nederland heeft internationaal een sterke positie op o.a. normstelling, capaciteitsopbouw en mensenrechten. In de scherpere concurrentie zal de aandacht deels verschuiven naar het formuleren van een effectieve respons tegen inbreuken op Nederlandse cyberbelangen, zowel reactief als indien noodzakelijk proactief. Nederland zal een voortrekkersrol blijven zoeken op deze terreinen.
Defensie-industrie en wapenexportbeleid
Nederland zet in op het versterken van het vermogen van Nederland en Europa om zijn eigen defensie-industrie te versterken en daarmee minder afhankelijk te zijn van andere landen voor verwerving van militaire capaciteiten en munitie. Het wapenexportbeleid speelt daarbij een rol omdat het vermogen van de industrie om te exporteren naar derde landen relevant is voor de concurrentiepositie en innovatie-vermogen. Nederland blijft daarbij scherp letten op het voorkomen dat wapens onbedoeld terecht komen in conflictgebieden of gebruikt worden voor mensenrechtenschendingen.
Sub-thema bestrijding internationale criminaliteit en terrorisme
Terrorisme is een minder centraal thema in het veiligheidsbeleid, maar is tegel ijk een nog altijd zeer relevant breed fenomeen dat zich vaak vanuit het buitenland direct manifesteert op Europees en Nederlands grondgebied. Nederlandse inzet pis daarbij gericht op het onderhouden en versterken van internationale samenwerking bij bestrijding van uitingsvormen en grondoorzaken van terrorisme. Daarnaast blijft het tegengaan van financiering van terrorisme en van het probleem van Foreign Terrorist Fighters relevant. De uitdaging voor dit beleidsterrein zal liggen in het aanpassen van de inzet aan de veranderde prioriteitstelling en het handhaven van de noodzakel ijk inzet om regionale brandhaarden tegen te gaan en de internationale samenwerkingsstructuur die succesvol is gebleken al dan niet in afgeslankte vorm te onderhouden. Inzet van financiële middelen die zijn geoormerkt voor terrorismebestrijding blijven noodzakelijk.
NL zet in multilateraal kader in op CT-beleid met bijzondere aandacht voor mensenrechten en het maatschappelijk middenveld. Ook spant NL zich nationaal en in Europees kader in voor effectieve terrorisme sancties. BZ speelt een lichte coördinerende rol met betrekking tot de Nederlandse inspanningen om grensoverschrijdende criminaliteit effectief aan te pakken. Hoewel internationale criminaliteit, waaronder drugscriminaliteit een substantieel veiligheidsprobleem vormt, ligt het handelingsper-spectief met name bij andere ministeries.
Sub-thema wapenbeheersing
Nederland staat een gebalanceerde aanpak voor als het gaat om nucleaire ontwapening, wapenbeheersing en non-proliferatie. Het uiteindelijke doel bljft een wereld zonder kernwapens. Hoewel de huidige geopolitieke verhoudingen geen aanleiding geven voor optimisme, ziet Nederland het als een plicht om in te blijven zetten op het maken, verbeteren én afdwingen van internationale afspraken. En van politiek-juridische kaders over bezit, gebruik en verspreiding van conventionele en massavernietigingswapens. Nederland komt op voor belangrijke verdragen in dit kader die sterk onder druk staan in een steeds meer gepolariseerd internationaal speelveld. Daarbij zal gekeken worden hoe Nederland in een tijd van sterk afgenomen vertrouwen in deze internationale regimes en vooral in de naleving ervan door staten, toch een bijdrage kan leveren aan het vormen van nieuwe ideeën om deze regimes in de toekomst verder vorm te geven en te versterken.
Illegale wapenhandel in met name kleine en lichte wapens is een groeiend mondiaal probleem. Zo worden ze gebruikt bij terroristische aanslagen binnen en buiten Europa en verergeren ze gewapende conflicten. Daar waar internationale afspraken onvoldoende functioneren of bij de tijd zijn, zet Nederland zich in voor betere toepassing en vernieuwing van de internationaal rechtelijke en politieke kaders. De ontwikkelingen op het gebied van synthetische biologie, kunstmatige intelligentie en de toename van autonomie in wapensystemen vragen om een kritische houding en een doorlopend internationaal debat.
Nederland zet daarnaast in op internationale normstelling en samenwerking op het gebied van nieuwe technologieën, met name daar waar ze het militaire domein raken. Nederland heeft laten zien dat het debat een impuls kan geven en politiek draagvlak voor normering kan genereren, zoals bleek uit de succesvolle REAIM-conferentie over gebruik van AI in het militaire domein. Nederland heeft de ambitie om ook op andere nieuwe technologieën een dergelijke rol te pakken.
Sub-thema bevordering van veiligheid, stabiliteit en rechtsorde in internationaal verband
Door de druk op de internationale rechtsorde en de instabiliteit in de regio's rondom Europa, investeert het kabinet in vredesmissies en (crisisbeheersingsoperaties, als vorm van vooruitgeschoven verdediging. Het stimuleren van veiligheid en stabiliteit in regio's zoals de Balkan, de Sahel en het Midden-Oosten is in het veiligheidsbelang van Europa. Waar mogel ijk maakt de inzet van de krijgsmacht deel uit van een geïntegreerde aanpak. De geleerde lessen van recente missies, waaronder die in Afghanistan en de Sahel worden toegepast in het vormgeven van nieuwe missies. De toegenomen inzet van de krijgsmacht op hoofdtaak 1 leidt ertoe dat er minder capaciteiten beschikbaar zijn voor inzet op hoofdtaak 2. Niettemin blijft Nederland, binnen de mogelijkheden, inzetten op deelname aan missies in de genoemde gebieden, waaronder in de komende tijd in EUFOR Althea in de Balkan, bij NMI Irak en op kleinere schaal bij diverse inzet in de Sahel.
Sub-thema bevordering van transitie in prioritaire gebieden
Nederland zet middels het Nederlands Fonds voor Regionale Partnerschappen (NFRP) in op het leveren van een bijdrage aan het op duurzame wijze vergroten van maatschappel ijke veerkracht en stabiliteit in de ring rond Europa. Het NFRP bestaat uit het Matra-programma voor de landen van het Oostelijk Partnerschap (OP) en de pre-accessieregio en het Shiraka-programma dat zich richt op landen in Noord-Afrika en het Midden-Oosten. Met behulp van Matra-financiering wordt ingezet op rechtsstaatsontwik-keling, goed bestuur en democratisering in de landen van het Oostel ijk Partnerschap en de EU pre-accessieregio. De activiteiten komen tot stand in nauwe samenwerking met Nederlandse ngo's, het maatschappel ijk middenveld en overheden in de doellanden. De inzet met Shiraka financiering in landen van het Midden-Oosten en Noord-Afrika heeft naast rechts-staatsontwikkeling, goed bestuur en democratisering ook betrekking op het scheppen van voorwaarden voor economische ontwikkeling, met name gericht op werkgelegenheid en het bieden van perspectief aan jongeren. Met het NFRP Shiraka-programma worden activiteiten ondersteund die zich richten op versterking van overheden, waaronder korte opleidingen voor ambtenaren en ondersteuning van maatschappelijke initiatieven. Nederland ondersteunt met bovengenoemde programma's de veranderende relatie tussen burger en overheid in de voor Nederland prioritaire regio rondom de Europese Unie, waarbij overheden meer verantwoording afleggen en burgers meer betrokken worden bij het bestuur.
Toelichting inzichtbehoefte en onderzoeksagenda Veiligheid en Stabiliteit De onderzoeksagenda wordt gevuld met een aantal beleidsevaluaties op de relevante hoofdthema's van het veiligheidsbeleid.
Daarnaast bestaat er voor missies die onder artikel 100 worden uitgevoerd een evaluatieverplichting per missie, soms aangevuld met aanvullende evaluaties van bredere effecten van opvolgende missies (vgl Afghanistan). Deze evaluaties zijn deels nog niet concreet te voorzien omdat ze voortvloeien uit toekomstige inzet. De resultaten van deze evaluaties, evenals lopende, nog niet gefinaliseerde evaluaties, vormen input voor de algehele beleidsevaluatie.
Aanvullend aan het werk van IOB kan gebruik gemaakt worden van andere evaluaties of (meer vooruitkijkende) studie of opdrachten, waaronder aan de AIV, CAVV, kennisinstellingen (onder het Progress programma), etc.
Hierna volgt een korte beschrijving van de voorgestelde onderzoeken.
Beleidsevaluatie Nederlandse inzet NAVO en EU ter bevordering van bondgenootschappelijke veiligheid
De veranderde geopolitieke situatie, hernieuwde investeringen in NAVO op basis van het nieuwe strategisch concept en op versterking van het geopolitieke handelingsvermogen van de EU vragen om scherper inzicht in de huidige en toekomstige capaciteiten, besluitvormingsmechanismen en missie van beide organisaties en op de manier waarop beide samenwerken om de Europese en Trans-Atlantische veiligheid te bevorderen.
Beleidsevaluatie Terrorismebestrjding
Perspectief op terrorismebestrijding en relatieve prioriteitstelling vragen om evaluatie van de strategische keuzes met als doel om inzicht te krijgen in effectiviteit van de gevolgde koers.
Evaluatie van missies
Evaluaties reeds voorzien als onderdeel van Art 100 missies, zowel voor lopende als toekomstige missies.
Beleidsevaluatie Nederlandse inzet wapenbeheersing Nederland is een zeer actieve speler in het domein van wapenbeheersing/ ontwapening/ non-proliferatie en probeert met initiatieven en in verschillende innovatieve coalities invloed uit te oefenen. Tegelijk is de internationale context lastig en is het de verwachting dat de scope voor vooruitgang van internationale samenwerking beperkt zal zijn. In dat licht wenselijk om inzicht te verkrijgen in effectiviteit van Nederlandse inzet en vooruit te kijken naar de toekomstige inzet. Nieuwe technologieën en de ontwikkeling van samenwerking op nieuwe terreinen zou daarbij speciale aandacht moeten krijgen, eventueel in een apart onderzoek.
Beleidsevaluatie cyber
Cyber beleid is vrij recent geëvalueerd waarbij belangrijke aanbevelingen werden geformuleerd die in de nieuwe cyber strategie zijn verwerkt. In de toekomst is er behoefte aan nieuw onderzoek naar de effectiviteit, prioriteitstelling en keuzes van de nieuwe cyberstrategie, waaronder van de versterkte inzet op actieve respons op cyber-aanvallen en -inbreuken.
Toelichting Inzichtbehoefte BZ-domein overstijgend thema:
Economische veiligheid
Economische veiligheid is een nieuw thema dat sterk groeiend is en waaronder een groot aantal nationale, Europese en internationale maatregelen worden genomen. Door zijn aard is economische veiligheid een thema dat vraagt om inzet van en coördinatie tussen een veelheid van overheden, private sector en andere instanties. Het formuleren van een effectieve response op de dreiging is daarom lastig en bestuurlijk stroperig, terwijl urgente maatregelen en samenwerking vaak noodzakel ijk zijn. Nederland zet in op versterking van eigen nationaal en Europees instrumentarium en op het vormen van effectieve coalities met partners in met name Noord-Amerika en Azië.
Er is behoefte aan onderzoek naar effectiviteit en efficiëntie van strategieën en maatregelen, naar de bestuurlijke inbedding en besluitvorming en effectiviteit van de internationale samenwerking.
Toelichting inzichtbehoefte voor Wapenexport
Er is behoefte aan onderzoek naar nieuwe keuzes in het wapenexportbeleid, de effectiviteit van internationale samenwerking en de gevolgen voor de defensie-industrie.
Overig onderzoek
Aanvullend aan het werk van IOB kan gebruik gemaakt worden van andere evaluaties of (meer vooruitkijkende) studie of opdrachten, waaronder aan de AIV, CAVV, kennisinstellingen (zoals onder onderzoeksprogramma Progress) etc., waaronder mogelijk:
-
-Rol van deterrence bij collectieve veiligheid
-
-Internationaal juridisch kader inzet hybride middelen
Daarnaast zijn er relevante thema's en/of strategieën die relevant zijn voor dit begrotingsartikel van BZ maar die vragen om bredere interdepartementale opzet, waaronder:
-
-Rijksbrede Veiligheidsstrategie (RBVS)
-
-Opzet en functioneren Nationale Veiligheidsraad
-
-Opzet en functioneren en besluitvorming rond inzet van cyber- en andere hybride middelen (wordt nu vormgegeven).
Thema: Effectieve Europese samenwerking (alle SDG's)
Beschrijving beleidsthema
De algemene doelstelling is een effectieve Europese samenwerking om de Europese Unie en haar lidstaten zo vreedzaam, welvarend en sterk mogelijk de toekomst in te loodsen. Europa is essentieel voor onze welvaart, vrijheid en veiligheid. Een actieve opstelling van Nederland in het Europese besluitvormingsproces en in de bilaterale relaties met Europese partners is dan ook in het directe belang van Nederlandse burgers en bedrijven. Door consequent en constructief optreden kan Nederland zijn invloed binnen de Europese Unie vergroten. Zo kan Nederland mede vorm geven aan ontwikkelingen in Europa die direct van invloed zijn op onze economische, sociale en politieke toekomst.
Toelichting inzichtbehoefte en onderzoeksagenda
Gezien de overgangsfase naar de SEA, geldt voor dit thema dat de reeds geplande beleidsdoorlichting als periodieke rapportage gehandhaafd bljft. De planning, opzet, onderliggende bouwstenen en vraagstelling voor deze periodieke rapportage van artikel 3 begroting Buitenlandse Zaken: «Effectieve Europese samenwerking» staan verwoord in de Kamerbrief23 die op 15 juli 2022 naar de Kamer is verstuurd. De oplevering van het onderzoek is voorzien voor 2024 en richt zich op de Nederlandse inzet in de Europese Unie. Op het bredere Europabeleid kan worden teruggekomen in een volgende SEA.
In de komende jaren worden nieuwe inzichtbehoeften geformuleerd, op basis van de bevindingen van de periodieke rapportage en/of andere genoemde kennisvragen. Deze worden uitgewerkt in een daaropvolgende SEA en onderzoeksagenda.
Onderzoeksvragen periodieke rapportage 2024
De uitgaven onder sub-artikel 3.1 (afdrachten aan de EU) weerspiegelen het grote belang van de Europese samenwerking voor Nederland, maar hebben geen één-op-één relatie met het Nederlandse Europabeleid. De geplande periodieke rapportage zal dan ook niet gericht zijn op het verantwoorden van deze uitgaven. De besteding van de EU-middelen wordt door de Commissie geëvalueerd en door de Europese Rekenkamer doorgelicht. Bovendien behoort het beleid achter deze uitgaven (o.a. landbouwbeleid, structuurfondsen) grotendeels tot de verantwoordelijkheid van vakdepartementen.
In de periode 2019-2023 is door IOB een aantal onderzoeken gedaan die als bouwstenen fungeren voor de Periodieke Rapportage die in 2024 zal worden afgerond. Het betreft hier een in 2021 uitgevoerde evaluatie over de coördinatie van het Nederlandse standpunt op EU-beleid ('Taktisch en Praktisch. Naar een toekomstbestendige coördinatie van het Nederlandse Europabeleid') en een onderzoek over de Nederlandse beïnvloeding van de EU-besluitvorming (sub-artikel 3.1-2022) dat in 2023 wordt gepubliceerd.
Op basis van de uitkomst van de Periodieke Rapportage zal de evaluatiebe-hoefte voor de komende jaren worden bepaald.
Thema: Consulaire dienstverlening en uitdragen van Nederlandse waarden (SDG 16)
Beschrijving beleidsthema
Het beleidsthema is ingedeeld in twee subthema's die elk samenvallen met een indeling in begrotingsdoelstellingen: consulaire dienstverlening (art 4.1 en 4.2) en internationaal cultuurbeleid (art 4.3).
De algemene doelstelling van consulaire dienstverlening is het verlenen van goede consulaire diensten aan Nederlanders in nood in het buitenland, evenals het verstrekken van reisdocumenten aan Nederlanders in het buitenland. Daarnaast levert het Kabinet een bijdrage aan een gereguleerd personenverkeer door de Nederlandse inbreng in het Europese visumbeleid en is het verantwoordelijk voor de visumverlening kort verblijf.
Het versterken van de Nederlandse cultuursector door internationale uitwisseling en presentatie; verbindingen leggen met economische diplomatie en andere prioriteiten van geïntegreerd buitenlandbeleid, zoals het mensen-rechtenbeleid en veiligheidsbeleid.
De Beleidsdoorlichting van begrotingsartikel 4 'Consulaire Dienstverlening en uitdragen Nederlandse waarden' is in 2019 afgerond en gepubliceerd24.
Toelichting inzichtbehoefte en onderzoeksagenda per subthema Subthema consulaire dienstverlening
Er is behoefte aan een analyse van het consulair maatschappelijke beleid. In juni 2023 is wereldwijd een nieuw caseregistratiesysteem (Hermes) uitgerold, waarin meer systematisch de consulaire hulpvraag en gegevens van de vrager worden vastgelegd. Na een jaar zouden de eerste data beschikbaar moeten zijn, die beter inzicht geven in hoeverre de consulaire hulpvraag en vrager zijn veranderd. Gedacht kan dan worden aan bijv. een groeiende groep bipatriden. Ook is een vraag in hoeverre we als onderdeel van Feministisch Buitenland Beleid ook systematischer extra aandacht willen geven aan eventuele persoonlijke (kwetsbare) kenmerken van de hulpvrager. Vooralsnog wordt uitgegaan van een limitatief aantal soorten consulaire hulpvragen. In de beleidsevaluatie zou gekeken kunnen worden of deze vooraf gedefinieerde limitatieve categorieën hulpvragen nog sluitend zijn en in hoeverre het dienstverleningsaanbod van BZ hierop toereikend is. Gezien de huidige krappe capaciteit, personeelswisselingen en de herinrichting en de beschikbaarheid van Hermes data, heeft het de voorkeur om hier begin 2025 mee aan de slag te gaan.
Subthema internationaal cultuurbeleid
De evaluatie internationaal cultuurbeleid 2017-2020 is in 2022 afgerond en aan de Tweede Kamer gezonden25. Er is op dit moment geen nadere inzichtbehoefte op dit subthema.
Thema: Feministisch Buitenlandbeleid (FBB) - overstijgend thema, alle SDG's
Dit beleidsthema is opgenomen in de Strategische Evaluatie Agenda voor zowel Buitenlandse Zaken (hoofdstuk 5 van de begroting) als voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking (hoofdstuk 17 van de begroting).
Beschrijving beleidsthema
De invoering van het feministisch buitenlands beleid (FBB) houdt in dat Nederland in het gehele buitenlandbeleid streeft naar verkleining van ongelijkheid en het bevorderen van een gelijkwaardige positie van mannen, vrouwen en non-binaire personen. Er is daarbij bijzondere aandacht voor de positie van lhbtiq+ personen. Dit geldt niet alleen voor onderwerpen die al een sociaal aspect hebben, zoals ontwikkelingssamenwerking, maar juist ook voor diplomatie, veiligheid en buitenlandse handel.
Het FBB betekent dat Nederland gaat toewerken naar een nog structurelere integratie van een genderperspectief in alle aspecten van het buitenlandbeleid: diplomatie, veiligheid, buitenlandse handel en ontwikkelingssamenwerking. Hoe de invulling van een Nederlands beleid er precies uit komt te zien is op basis van brede consultaties in het najaar van 2022 bepaald en vastgelegd in de Kamerbrief van 8 november 202226. De kern is vastgelegd in de zogenoemde '4 R-en' benadering: rights, representation, resources en reality check. Dit dient nader vorm en inhoud te krijgen middels verschillende actielijnen, te weten:
-
-Sterke agendabepalende rol blijven spelen.
-
-Verankering van een genderlens in de gehele beleidscyclus; inclusief de toepassing van genderanalyses als basis van de beleids- en strategievorming.
-
-Genderbudgettering.
-
-Grondoorzaken van machtsstructuren en ongelijkheid worden onderzocht en onderdeel van beleidsafwegingen en besluitvorming.
-
-Betrekken en raadplegen van lokale maatschappelijke vrouwenorganisaties en deskundigen.
-
-Tussentijdse evaluatie van beleid op impact voor vrouwen en LHBTIQ+ personen en zo nodig bijsturen.
-
-Practice what you preach: meer inzet op training en kennisontwikkeling; diversiteit, inclusie en genderpariteit op alle functieniveaus binnen het ministerie; delegaties zijn divers samengesteld en zijn een inclusieve vertegenwoordiging. Hierbij geldt de richtlijn: comply or explain.
Toelichting inzichtbehoefte en onderzoeksagenda Baseline Feministisch Buitenland Beleid per DG
Sinds de aankondiging van het FBB in mei 2022 is er meer aandacht voor en inzet op de bevordering van de rechten van vrouwen en meisjes en lhbtiq+ personen en in mindere mate van andere gemarginaliseerde groepen. Deze intensivering verschilt per en binnen de vier DG's van Buitenlandse Zaken en van buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking. In het algemeen lijkt een en ander teveel afhankelijk van individuele inzet en invulling. De basisvraag is dan ook: wat is de kennis van de 4R'en en de actielijnen en in hoeverre worden deze toegepast? Hoe ontwikkelen de kennis en implementatie zich ook op basis van nadere integratie van FBB-principes in de beleidscyclus (MvT, jaarplancyclus, consulair, bilaterale en multilaterale diplomatie, programmabeheer, etc.)? In deze baseline zal ook gekeken worden naar specifieke inzichtbehoeften per subthema, zoals bijvoorbeeld FBB in veiligheidsbeleid, FBB in klimaatbeleid en/of FBB in handelsbeleid.
Mid-term review Feministisch Buitenland Beleid per DG Om tijdig bij te kunnen sturen is het van belang om een tussentijdse evaluatie te plannen die de toepassing van de 4R benadering ten opzichte van baseline meet, best practices inventariseert en mogelijke uitdagingen in kaart brengt.
Looptijd en verdere uitwerking SEA
De loopt ijd van dit thema is 7 jaar om ruimte te geven aan de inbedding van FBB-principes binnen alle DG's en zal in de loop van de tijd nader uitgewerkt worden met eventuele specifieke studies op subthema's, zoals FBB in veiligheidsbeleid, FBB in klimaatbeleid en FBB in internationale handel.
Een evaluatie van de China-strategie (Kamerstuk 35207-1) wordt naar verwachting in 2025 afgerond.
Tweede Kamer, vergaderjaar 2023-2024, 36 410 V, nr. 2 97
Global Development Initiative, Global Security Initiative en Global Civilization Initiative
Kamerbrief Statelijke dreigingen, Kamerbrief Chinabeleid, Nationale veiligheidsstrategie, Feministisch Buitenlandbeleid, Kamerbrief Open Strategische Autonomie, Mondiaal multilateralisme, Afrikastrategie, Energiediplomatie, Cyberstrategie en de beleidsnota Mensenrechten.
Kamerbrief over open strategische autonomie | Kamerstuk | Rjksoverheid.nl
Kamerbrief stand van zaken sanctienaleving en handhaving d.d. 6 juli 2022.
Geannoteerde Agenda Raad Buitenlandse zaken d.d. 10 februari 2023.
Hoofdlijnenbrief modernisering van het Nederlandse sanctiestelsel, dd. 4 november 2022.
Verwijzing naar veiligheidsstrategie
Internationale Cyberstrategie 2023 - 2028 | Publicatie | Rijksoverheid.nl
Zoals ook uit het Dreigingsbeeld Terrorisme & Nationale Veiligheid blijkt.
Tweede Kamer vergaderjaar 2022-2023, 2022D50340 d.d. 28 november 2022
In lijn met EU-strategie voor de Indo-Pacific, dat mogelijkheden biedt voor het bevorderen van samenwerking in en met de regio.
Afrikastrategie, gepubliceerd op 31 mei 2023: Afrikastrategie: kabinet presenteert geïntegreerde inzet voor samenwerking met Afrika | Nieuwsbericht | Rjksoverheid.nl
Kamerbrief over inzet kabinet op feministisch buitenlandbeleid | Kamerstuk | Rjksoverheid.nl
Bij de start van het huidige kabinet is ingezet op uitbreiding van het postennet op de belangrijke thema's uit het coalitieakkoord: mensenrechten, veiligheid (cybersecurity, economische veiligheid), consulaire dienstverlening, economische diplomatie en een focus op migratie, klimaat en gezondheidszorg.
Besluit (EU, Euratom) 2020/2053 van de Raad van 14 december 2020 betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Unie
Het Globaliseringsfonds, het Solidariteits- en noodhulpinstrument, het Brexitreserve en het Flexibiliteitsinstrument.
Kamerstuk 36200-V-72
Kamerstuk 33694-66
Kamerstuk 26643-793
Kamerstuk 2023Z12488
Kamerstuk 31271-36
Kamerstuk 31271-33
Kamerstuk 31482-115
Kamerstuk 34952-182
The EU Monitor enables its users to keep track of the European process of lawmaking, focusing on the relevant dossiers. It automatically signals developments in your chosen topics of interest. Apologies to unregistered users, we can no longer add new users.This service will discontinue in the near future.