Toelichting bij COM(2012)127 - Kwaliteit van de in het wegvervoer in de EU gebruikte benzine en dieselbrandstof: Achtste jaarverslag(Verslagjaar 2009) - Hoofdinhoud
Dit is een beperkte versie
U kijkt naar een beperkte versie van dit dossier in de EU Monitor.
dossier | COM(2012)127 - Kwaliteit van de in het wegvervoer in de EU gebruikte benzine en dieselbrandstof: Achtste jaarverslag(Verslagjaar 2009). |
---|---|
bron | COM(2012)127 ![]() ![]() |
datum | 23-03-2012 |
/* COM/2012/0127 final */ VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD Kwaliteit van de in het wegvervoer in de Europese Unie gebruikte benzine en dieselbrandstof:Achtste jaarverslag(Verslagjaar 2009)
Kwaliteit van de in het wegvervoer in de Europese Unie gebruikte benzine en dieselbrandstof: Achtste jaarverslag (Verslagjaar 2009)
Inhoudsopgave
- Samenvatting
- Inleiding
- VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD
- Tabel 1 Jaarlijkse trend van het gemiddelde zwavelgehalte van benzine en diesel
- Benzine
- 3. NATIONALE SYSTEMEN VOOR TOEZICHT OP DE BRANDSTOFKWALITEIT
- 4. VERSLAGLEGGING OVER 2009
- 4.1 Brandstofsoorten en -hoeveelheden
- Benzineverkoop Dieselverkoop
- Figuur 2 FQMS-bemonsteringsintensiteit in de EU in 2009 (gemiddeld aantal monsters per brandstofsoort)
- Benzine Diesel
- Totaal benzine Totaal diesel
- Aantal benzinesoorten Aantal dieselsoorten
- Benzine Diesel
- 4.2 Naleving van Richtlijn 98/70/EG in 2009
- Tabel 2 Overzicht van de naleving van Richtlijn 98/70/EG door de lidstaten voor het verslagjaar 2009
- Benzine Diesel Benzine Diesel
- 5. CONCLUSIES
- Bijlage: Brandstofverkoop in de EU in 2009 naar soort (miljoen liter)
Ter bescherming van de gezondheid en het milieu zijn in Richtlijn 98/70/EG i minimumspecificaties vastgesteld voor brandstoffen voor voertuigen met motoren met elektrische ontsteking en voertuigen met compressieontstekingsmotoren. De brandstofkwaliteit is belangrijk voor het milieu omdat zij van invloed is op de uitstoot van verontreinigende stoffen door motoren en bijgevolg op de luchtkwaliteit. Zij is voorts ook medebepalend voor het gemak waarmee de fabrikanten de gewenste emissiegrenswaarden voor verontreinigende stoffen en broeikasgassen kunnen naleven en voor de daarmee gemoeide kosten.
Het niet naleven van brandstofspecificaties kan leiden tot hogere emissies (een overmaat van zuurstofhoudende verbindingen kan bijvoorbeeld de NOx-uitstoot verhogen) en eventueel tot beschadiging van motoren en systemen voor de nabehandeling van uitlaatgassen (teveel zwavel is bijvoorbeeld schadelijk voor katalysatoren), met meer luchtverontreiniging tot gevolg. De lidstaten zijn verplicht bewakingssystemen in te voeren om op de naleving van de krachtens de richtlijn voorgeschreven brandstofkwaliteitsnormen te kunnen toezien.
Op grond van artikel 8 van Richtlijn 98/70/EG dient de Commissie jaarlijks een verslag te publiceren over de brandstofkwaliteit in de lidstaten. In dit achtste verslag van de Commissie wordt een overzicht gegeven van de door de lidstaten verstrekte informatie over de kwaliteit van benzine en dieselbrandstof, alsmede over de totale hoeveelheden brandstof die in 2009 zijn verkocht. Alle lidstaten, met uitzondering van Luxemburg, dat de afgelopen twee jaar verstek heeft laten gaan, hebben voor 2009 een volledig verslag ingediend. Luxemburg heeft gegevens verstrekt over de brandstofverkoop maar geen monsters genomen waardoor zijn verslag niet alle door de Richtlijn vereiste gegevens bevat. Luxemburg zou in 2010 zijn begonnen met het nemen van monsters.
In 2009 werden aanzienlijk meer verslagen tijdig ingediend. Veertien lidstaten hebben hun verslag binnen de termijn ingediend, de overige dertien verslagen werden, op twee na, minder dan een maand na het verstrijken van de termijn ontvangen.
Uit het toezicht op de brandstofkwaliteit in 2009 blijkt dat over het geheel genomen aan de in Richtlijn 98/70/EG neergelegde specificaties voor benzine en dieselbrandstof wordt voldaan en dat er ook nu weer weinig overschrijdingen zijn vastgesteld. Voor benzine waren de belangrijkste parameters waarvoor overschrijdingen werden vastgesteld, het research/motoroctaangetal (RON/MON) i, de dampspanning in de zomer i, het distillatieverdampingspunt bij 100/150°C i en het maximumzwavelgehalte. Voor diesel waren de belangrijkste parameters waarvoor overschrijdingen werden vastgesteld, het zwavelgehalte, het distillatiepunt van 95% en het cetaangetal.
Aangezien overschrijdingen relatief zeldzaam zijn en de meeste lidstaten actie ondernemen om niet-conforme brandstof uit de verkoop te halen, is de Commissie niet op de hoogte van negatieve effecten op emissies van voertuigen of op het functioneren van motoren ten gevolge van deze overschrijdingen. De Commissie blijft er echter bij de lidstaten op aandringen dat zij zorgen voor volledige naleving van de eisen zodat er zich ook in de toekomst geen problemen op dit vlak voordoen. De Commissie blijft de naleving van de in de richtlijn vastgelegde brandstofkwaliteitseisen controleren.
Een laag zwavelgehalte draagt bij tot de vermindering van de luchtverontreiniging en de invoering van nieuwe technologie voor motoren. Op grond van Richtlijn 2003/17/EG trad op 1 januari 2009 een nieuwe specificatie in werking voor motorbrandstoffen voor auto's waardoor het zwavelgehalte van alle motorbrandstoffen voor auto's in de EU wordt beperkt tot 10 ppm (zwavelvrije brandstof). 2009 is het eerste jaar waarin sinds deze omschakeling verslag wordt uitgebracht; het zwavelgehalte liet dan ook een daling zien in 2009 en is aanzienlijk lager dan het in 2004 genoteerde peil, zoals blijkt uit tabel 1:
EU Gemiddeld zwavelgehalte, ppm*
Brandstof/Jaar 2003* 2004* 2005* 2006** 2007*** 2008*** 2009***
Diesel
*Zonder Frankrijk, dat voor de jaren 2003-2005 geen verslag heeft ingediend.**Zonder Malta, dat voor 2006 geen verslag heeft ingediend.
*** Zonder Luxemburg dat voor 2007 en 2008 geen en voor 2009 slechts een gedeeltelijk verslag heeft ingediend.
Tussen de systemen voor toezicht op de brandstofkwaliteit van de lidstaten bestaan nog aanzienlijke verschillen; wel zullen de eisen van de richtlijn naar verwachting tot grotere homogeniteit en betere kwaliteit van de verslaglegging leiden.
De specificaties voor in de Europese Unie verkochte benzine en diesel zijn vastgesteld in de bijlagen bij Richtlijn 98/70/EG. Met ingang van 1 januari 2005 geldt er nog slechts één reeks brandstofspecificaties. De richtlijn bepaalt dat de lidstaten overzichtsverslagen moeten indienen over de kwaliteit van de op hun grondgebied verkochte brandstoffen. Met ingang van 2004 moeten de lidstaten verslag uitbrengen over hun toezichtactiviteiten overeenkomstig de Europese norm EN 14274 i of een ander, even betrouwbaar systeem. Op grond van artikel 8 van Richtlijn 98/70/EG, als gewijzigd bij artikel 1, lid 5, van Richtlijn 2003/17/EG, dient de Commissie de door de lidstaten medegedeelde resultaten van de bewaking van de brandstofkwaliteit beschikbaar te stellen. Ingevolge deze bepaling wordt in dit achtste verslag van de Commissie een beknopt overzicht gegeven van de kwaliteit van benzine en dieselbrandstof en de daarvan verkochte hoeveelheden in de EU in 2009. De verslagen over de vorige jaren zijn te vinden op de desbetreffende webpagina's i van de Commissie.
Dankzij Beschikking 2002/159/EG van de Commissie en Europese Norm EN 14274 is de informatie bruikbaarder en de analyse van EU-trends van het brandstofverbruik gemakkelijker geworden. De kwaliteit van het beoordelingssysteem, de conformiteit met de grenswaarden en de in de verslagen verstrekte informatie worden steeds beter. Er zijn echter nog een paar belangrijke gebieden die nog voor verbetering vatbaar zijn.
De lidstaten worden aangemoedigd de termijn voor het indienen van verslagen in acht te nemen. Een aantal lidstaten neemt onvoldoende monsters voor alle brandstoffen of onvoldoende monsters in de tankstations (in vergelijking met raffinaderijen/opslagplaatsen en voldoet derhalve niet aan de eisen van Europese Norm EN 14274 i, zie figuur 2. Deze monsters in de raffinaderijen of opslagplaatsen dienen ter aanvulling op het verplichte minimum aantal monsters in de tankstations. Wanneer de lidstaten hun eigen nationale systeem gebruiken, moet dit volledig worden beschreven om te kunnen controleren of het aan de Europese norm voldoet. Uit deze beschrijving moet blijken dat de statistische betrouwbaarheid van het monitoringsysteem vergelijkbaar is met EN 14274. De verslagen van de lidstaten worden naar gelang van het seizoen beoordeeld om de vergelijkbaarheid van de rapportage in de EU te garanderen. Indien een lidstaat een van het voorschrift afwijkend seizoen kiest, moet passende informatie worden opgenomen in de nationale bijlage van het verslag over het toezicht op de brandstofkwaliteit. In een aantal gevallen blijken basisgegevens van de lidstaten inconsistent te zijn. Dit is niet onoverkomelijk maar leidt wel tot vertraging bij de verslaglegging.
In tegenstelling tot eerdere jaren hebben de nieuwe grenswaarden voor het zwavelgehalte van maximaal 10 ppm voor alle brandstoffen voor wegvoertuigen de overgang van RON 95 (<50 mg/kg) naar RON 95 (<10 mg/kg)-benzine versneld. Wat het octaangetal betreft, werd in 2009 vooral benzine met researchoctaangetal 95 verkocht (64,4 % van het totaal). Van de overige brandstofverkoop in de EU was 28,3% 95=<RON<98, 5,8% was RON 98 en een gering percentage (1,5%) RON 91. Zie figuur 1 en de tabel in de bijlage voor volledige gegevens per lidstaat.
Figuur 1 Brandstofverkoop in de EU in 2009 per brandstofsoort (in %)
[afbeelding - zie origineel document] [afbeelding - zie origineel document]
Fuel TypBrandstof % Fuel TypBrandstof %
Ongelode benzine min. RON=95 (<50 ppm S) 0,0%
Ongelode benzine min. RON=95 (<10 ppm S) 64,4%
Ongelode benzine 95 ≤ RON < 0,0%
Ongelode benzine 95 ≤ RON < 98 (< 50 ppm S) 0,0%
Ongelode benzine 95 ≤ RON < 98 (< 10 ppm S) 28,3%
Ongelode benzine RON ≥ 0,0%
Ongelode benzine RON ≥ 98 (< 50 ppm S) 0,0%
Ongelode benzine RON ≥ 98 (< 10 ppm S) 5,8%
Net als in 2001-2008 was de totale brandstofverkoop in 2009 het hoogst in Frankrijk, Duitsland, Italië, Spanje en het Verenigd Koninkrijk (zie figuur 4). In bijna alle lidstaten werd meer diesel dan benzine verkocht; toch vertoonde het relatieve aandeel van benzine en diesel nogal wat variatie.
Sedert 2001 is er in de EU als geheel meer uniformiteit tot stand gekomen wat betreft het aantal beschikbare brandstoftypes (zie figuur 5). Het onderscheid tussen de soorten is meestal het gevolg van het verschil in octaangetal (RON-categorie). In 2009, gaven slechts zes lidstaten drie verkrijgbare benzinesoorten op terwijl de overige lidstaten twee verkrijgbare benzinesoorten opgaven (geen enkele lidstaat verklaarde te beschikken over slechts één benzinesoort).
Vóór 2009 waren er slechts twee soorten diesel beschikbaar voor wegvoertuigen in de Europese Unie: laagzwavelige en zwavelvrije. Geheel volgens de verwachting zijn de lidstaten binnen de termijn voor de nieuwe verplichte limiet van het zwavelgehalte overgestapt op 100% zwavelvrije diesel.
Figuur 6 toont het gemiddelde zwavelgehalte van benzine- en dieselsoorten per lidstaat in de hele EU. Het gemiddelde zwavelgehalte van diesel in Cyprus, Tsjechië, Bulgarije, Slowakije en Roemenie ligt boven de nieuwe verplichte limiet van 10ppm voor zowel benzine als diesel.
Figuur 2 FQMS-bemonsteringsintensiteit in de EU in 2009 (gemiddeld aantal monsters per brandstofsoort)
Gemiddeld aantal monsters [afbeelding - zie origineel document]
Figuur 4 Brandstofverkoop per EU-lidstaat naar soort in 2009 (miljoen liter)
Brandstofverkoop (miljoen liter) [afbeelding - zie origineel document]
Figuur 5 Aantal verkrijgbare brandstofsoorten per lidstaat en per brandstofsoort in de EU in 2009
Verkrijgbare brandstofsoorten [afbeelding - zie origineel document]
Figuur 6 Gemiddeld zwavelgehalte van benzine en diesel in de EU in 2009 (in %)
Gemiddeld zwavelgehalte brandstof (ppm) [afbeelding - zie origineel document]
Noot: Verschillende lidstaten bleken boven de limiet voor het zwavelgehalte van diesel te zitten. Dit kan in alle gevallen worden toegeschreven aan een zeer gering aantal monsters met een zeer hoog gehalte. Deze gevallen werden geïdentificeerd en eventueel gerectificeerd. Deze trend moet in de toekomst op de voet worden gevolgd omdat dit het eerste jaar is waarin het zwavelgehalte wordt verlaagdt tot een limiet van 10 ppm.
Tabel 2 geeft een overzicht van de naleving door de lidstaten van Richtlijn 98/70/EG in 2009. Ze toont zowel de resultaten van de analyse van de monsters afgezet tegen de grenswaarden als de naleving van de vorm en inhoud van de rapportage. Net als in 2001-2008 heeft een aantal lidstaten onvolledige en/of late informatie gegeven, wat van invloed is op de kwaliteit van de beoordeling van de naleving.
Overeenkomstig artikel 9 bis zijn de lidstaten verantwoordelijk voor het vaststellen van de sancties voor inbreuken op de richtlijn. Nadere gegevens over de actie die wordt ondernomen om de voorgeschreven grenswaarden wél volledig na te leven, zijn - voor zover zij door de betrokken lidstaat zijn verstrekt - opgenomen in de afzonderlijke hoofdstukken per land van het uitgebreide verslag over 2009 i.
Twintig lidstaten hebben een volledig verslag uitgebracht over alle parameters die krachtens de richtlijn moeten worden bewaakt. Figuur 3 laat de brandstofmonsters zien per miljoen liter brandstof die in 2009 werd verkocht. Zo kan de brandstofverkoop in de lidstaten op gelijke voet worden vergeleken en blijkt dat evenredig aan de brandstofverkoop, België, Letland, en Estland de grootste hoeveelheden monsters nemen.
Voor benzine rapporteerden acht lidstaten dat alle monsters volledig voldeden aan Richtlijn 98/70/EG (vergeleken met vijf in 2008). Uit resultaten van testen om de zomerdampspanning te meten kwam naar voren dat meer monsters een afwijking vertoonden dan voor andere paramaters het geval was: 174 monsters bleken niet te voldoen aan de specificaties. Van de overige parameters 37 RON of MON, bleken 13 monsters de distillatiegrenzen en 59 monsters het zwavelgehalte zoals gespecificeerd in de richtlijn, te hebben overschreden. Nog eens 58 monsters lieten een overschrijding zien van de grenswaarde voor de 'overige' parameters (minder milieu- of brandstofkwaliteitsgevoelige parameters met inbegrip van het loodgehalte, zuurstofhoudende verbindingen en het zuurstofgehalte).
Voor diesel rapporteerden 10 lidstaten dat alle monsters volledig voldeden aan Richtlijn 98/70/EG (vergeleken met 11 in 2008). De problematische parameters waren het zwavelgehalte (170 monsters), het distillatiepunt van 95% (34 monsters) en het cetaangetal (10 monsters). Een stijging van afwijkende dieselmonsters is hoofdzakelijk te wijten aan afwijkingen van het zwavelgehalte in het eerste jaar van de verplichte omschakeling naar zwavelvrije brandstoffen (en de verlaging van grenswaarde voor het zwavelgehalte van 50 ppm tot 10 ppm).
Tabel 2 Overzicht van de naleving van Richtlijn 98/70/EG door de lidstaten voor het verslagjaar 2009
Lidstaat Niet-naleving van de grenswaarde i (betrouwbaarheidsgrens 95%) (niet conforme monsters/totaal) Onvolledige rapportage (aantal niet-gemeten parameters/totaal aantal parameters) Laattijdige indiening verslag (uiterste termijn: 30.6.2010) i Opmerkingen
De brandstofkwaliteit houdt in hoge mate verband met zowel de uitstoot van CO2 als de luchtkwaliteit, en is medebepalend voor het gemak waarmee de fabrikanten de gewenste emissiegrenswaarden voor verontreinigende stoffen en broeikasgassen kunnen naleven en voor de daarmee gemoeide kosten.
Uit het toezicht op de brandstofkwaliteit in 2009 blijkt dat in het algemeen aan de specificaties voor benzine en diesel in Richtlijn 98/70/EG wordt voldaan en dat er bijzonder weinig overschrijdingen zijn vastgesteld. De geleidelijke goedkeuring van de EN 14272-norm door de lidstaten heeft ertoe geleid dat de gegevens die beschikbaar zijn voor de beoordeling van de verschillende parameters voor de kwaliteit van brandstof meer samenhang vertonen en de lidstaten proberen meer rekening te houden met de eisen inzake de verslaglegging.
Aangezien overschrijdingen relatief zeldzaam zijn en de meeste lidstaten actie ondernemen om niet-conforme brandstof uit de verkoop te halen, is de Commissie niet op de hoogte van negatieve effecten op emissies van voertuigen of op het functioneren van motoren ten gevolge van deze overschrijdingen. De Commissie blijft er echter bij de lidstaten op aandringen dat zij zorgen voor volledige naleving van de eisen zodat er zich ook in de toekomst geen problemen voordoen. De Commissie blijft de naleving van de in de richtlijn vastgelegde brandstofkwaliteitseisen controleren en indien nodig passende en evenredige maatregelen voorstellen.
Het gemiddelde zwavelgehalte daalde opnieuw in 2009 en ligt aanzienlijk lager dan het vorige niveau omdat in 2009 voor het eerst verslag werd uitgebracht sinds de verplichte omschakeling naar zwavelvrije brandstoffen(<10ppm) op grond van Richtlijn 2003/17/EG.
ID nr.Miljoen literOosten-rijkBelgiëDenemarkenFinlandFrank-rijkDuitslandGrieken-landIerlandItaliëLuxemburgNederlandPortugalSpanjeZwedenUKBrandstofsoortATBEDKFIFRDEELIEITLUNLPTESSEUK Ongelode benzine min. RON= Ongelode benzine min. RON=91 (< 50 ppm S) Ongelode benzine min. RON=91 (< 10 ppm S) Ongelode benzine min. RON = Ongelode benzine min. RON=95 (<50 ppm S) Ongelode benzine min. RON=95 (<10 ppm S) Ongelode benzine 95 ≤ RON < Ongelode benzine 95 ≤ RON < 98 (< 50 ppm S) Ongelode benzine 95 ≤ RON < 98 (< 10 ppm S) Ongelode benzine RON ≥ Ongelode benzine RON ≥ 98 (< 50 ppm S) Ongelode benzine RON ≥ 98 (< 10 ppm S)Benzine (normaal)Benzine (< 50 ppm zwavel)Benzine (< 10 ppm zwavel)Totaal benzineDieselDiesel (< 50 ppm zwavel)Diesel (< 10 ppm zwavel)Totaal diesel
|ID nr.Miljoen literCyprusTsjechiëEstlandHon-garijeLetlandLitouwenMaltaPolenSlowakijeSloveniëBulgarijeRoemeniëEuropean UnionEuropean UnionBrandstofsoortCYCZEEHULVLTMTPLSKSIBGROEU% Totaal Ongelode benzine min. RON=0,00% Ongelode benzine min. RON=91 (< 50 ppm S)0,00% Ongelode benzine min. RON=91 (< 10 ppm S)1,54% Ongelode benzine min. RON = 0,00% Ongelode benzine min. RON=95 (<50 ppm S)0,02% Ongelode benzine min. RON=95 (<10 ppm S)64,39% Ongelode benzine 95 ≤ RON < 0,01% Ongelode benzine 95 ≤ RON < 98 (< 50 ppm S)0,01% Ongelode benzine 95 ≤ RON < 98 (< 10 ppm S)28,25% Ongelode benzine RON ≥ 0,01% Ongelode benzine RON ≥ 98 (< 50 ppm S)0,01% Ongelode benzine RON ≥ 98 (< 10 ppm S)5,76%Benzine (normaal)0,02%Benzine (< 50 ppm zwavel)0,04%Benzine (< 10 ppm zwavel)99,94%Totaal benzine100,00%Diesel0,01%Diesel (< 50 ppm zwavel)0,02%Diesel (< 10 ppm zwavel)99,98% Totaal diesel100,00%
[afbeelding - zie origineel document]stoffen (VOS) en koolmonoxide.
100˚C resp. 150˚C. Deze verhouding bepaalt het maximumgehalte aan lichtere componenten in het benzinemengsel. Overschrijding kan leiden tot dampbelvorming en slechtere rij-eigenschappen.
– Beoordeling van de kwaliteit van benzine en diesel – Systeem voor periodiek kwaliteitsonderzoek (FQMS).
[afbeelding - zie origineel document]